Điện thoại thông minh ngày nay lưu trữ gần như toàn bộ đời sống cá nhân, từ giấy tờ tùy thân, tài khoản ngân hàng đến các cuộc trò chuyện riêng tư. Tuy nhiên, việc lưu giữ quá nhiều dữ liệu trên thiết bị cá nhân có thể biến chiếc smartphone thành “kho thông tin” cho tội phạm công nghệ cao nếu bị mất, bị hack hoặc rò rỉ dữ liệu.
Dưới đây là những loại hình ảnh và tin nhắn người dùng nên xóa hoặc hạn chế lưu trữ.
Những kiểu ảnh SMS, Zalo, Messenger không nên để trong điện thoại
Ảnh CCCD/CMND
Các giấy tờ tùy thân chứa hàng loạt dữ liệu quan trọng như họ tên, ngày sinh, số định danh, mã QR và chip điện tử. Khi những hình ảnh này bị lộ, kẻ xấu có thể sử dụng để mở tài khoản ngân hàng, vay tiền qua app, đăng ký mã số thuế ảo hoặc kích hoạt sim trả sau, kéo theo nhiều hệ lụy pháp lý cho nạn nhân.
Giới chuyên gia an ninh mạng cho biết, nhiều vụ lừa đảo tài chính hiện nay bắt nguồn từ việc người dùng vô tình để lộ ảnh giấy tờ cá nhân trên điện thoại hoặc nền tảng đám mây.
Ảnh thẻ ngân hàng
Việc lưu ảnh mặt trước – sau của thẻ ngân hàng tiềm ẩn rủi ro rất lớn. Trong trường hợp điện thoại bị đánh cắp hoặc xâm nhập trái phép, kẻ gian có thể dùng thông tin trên thẻ để thực hiện giao dịch gian lận hoặc tìm cách chiếm quyền kiểm soát tài khoản.
Ảnh bằng lái xe
Bằng lái xe cũng chứa các dữ liệu nhận dạng như tên, địa chỉ, mã số. Khi bị rò rỉ, chúng có thể bị lợi dụng để giả mạo danh tính hoặc phục vụ các hoạt động lừa đảo.
Ảnh mật khẩu hoặc ghi chú mật khẩu
Nhiều người có thói quen chụp ảnh mật khẩu hoặc lưu lại dưới dạng hình ảnh. Nếu các ảnh này không được mã hóa hay đặt trong ứng dụng quản lý mật khẩu chuyên dụng, toàn bộ tài khoản cá nhân có thể bị lộ chỉ sau một lần điện thoại bị truy cập trái phép.
Ảnh địa chỉ nhà
Việc lưu ảnh ghi rõ địa chỉ nhà có thể giúp kẻ xấu theo dõi lịch trình sinh hoạt, xác định thời điểm bạn vắng nhà hoặc lên kế hoạch xâm nhập.
Ảnh nội dung tin nhắn nhạy cảm
Những hình ảnh chứa thông tin tài khoản, ngân hàng hoặc nội dung riêng tư có thể bị khai thác để chiếm đoạt tài khoản mạng xã hội, giả mạo danh tính hoặc phục vụ các chiêu trò lừa đảo tinh vi.
Ảnh chụp màn hình
Trên iPhone và nhiều thiết bị Android, ảnh chụp màn hình được tự động lưu vào album riêng (Screenshots) – nơi người dùng thường bỏ quên. Trong khi đó, các ảnh này có thể vô tình chứa email quan trọng, mã OTP, thông tin tài chính hoặc mật khẩu.
Các chuyên gia khuyến cáo nên kiểm tra và xóa định kỳ, đồng thời dọn luôn thư mục “Recently Deleted/Đã xóa gần đây”, bởi ảnh đã xóa nhưng chưa làm trống thùng rác vẫn có thể được khôi phục.
Theo The Guardian, để bảo vệ dữ liệu trong trường hợp bị mất điện thoại hoặc bị kiểm tra thiết bị, người dùng cần xóa vĩnh viễn ảnh và tin nhắn nhạy cảm, bao gồm cả bước dọn thùng rác.
Song song đó, nên: Dùng mật mã mạnh hoặc PIN dài; kích hoạt mã hóa thiết bị; hạn chế mở khóa bằng phương thức đơn giản. Nếu mật mã đủ phức tạp, khả năng truy cập dữ liệu ngay cả khi điện thoại bị thất lạc cũng sẽ giảm đáng kể.
Những kiểu tin nhắn SMS, Zalo, Messenger không nên lưu
Tin chứa liên kết rút gọn hoặc không rõ nguồn gốc
Các đường link rút gọn có thể dẫn tới website độc hại hoặc cài phần mềm gián điệp. FBI cảnh báo, nhiều chiến dịch “smishing” (lừa đảo qua SMS) sử dụng các tên miền lạ như .xin hoặc chuỗi com-track, com-toll để đánh cắp dữ liệu cá nhân.
Ngay cả khi chưa nhấp vào link, người dùng cũng được khuyên nên xóa những tin nhắn đáng ngờ.
Tin nhắn chứa thông tin cá nhân nhạy cảm
Bao gồm số CCCD, địa chỉ, dữ liệu y tế, mật khẩu, mã OTP, số tài khoản ngân hàng… Đây là “mỏ vàng” cho tội phạm mạng nếu bị rò rỉ.
Tin từ số lạ yêu cầu chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin
Đây là dấu hiệu phổ biến của lừa đảo. Việc giữ lại những tin nhắn này có thể khiến bạn tiếp tục trở thành mục tiêu trong các lần liên hệ sau.
Tin chứa username/password
Nếu không được mã hóa, các tin nhắn dạng này sẽ trở thành điểm yếu nghiêm trọng khi thiết bị bị mất hoặc bị hack.
Tin giả mạo ngân hàng, công ty, tổ chức
Các tin nhắn mạo danh thường kèm link độc hại hoặc yêu cầu cung cấp dữ liệu cá nhân. Khi lưu trữ lâu ngày, người dùng dễ nhầm lẫn và vô tình truy cập lại.
Tin chứa thông tin giao dịch hoặc tài khoản ngân hàng
Bao gồm số thẻ, số tài khoản, lịch sử chuyển tiền, tất cả đều là dữ liệu cực kỳ nhạy cảm.
Theo khuyến nghị từ Tech Safety Project, người dùng nên xóa ngay và triệt để những tin nhắn kiểu này, đồng thời kiểm tra cả bản sao lưu trên đám mây.
Tạp chí Wired cũng khuyên nên xóa định kỳ lịch sử chat, đặc biệt là các cuộc trò chuyện cũ lưu trên nền tảng như Messenger hoặc dịch vụ cloud, nhằm giảm dấu vết dữ liệu và nguy cơ bị truy cập trái phép.
