Mùng Ba Tết thầy là một nét đẹp lâu đời trong văn hóa Việt, nơi tình thầy trò được nối dài qua những cuộc gặp gỡ ấm áp. Nhân dịp này, VietNamNet giới thiệu diễn đàn “Tết Thầy xưa và nay”, ghi lại những câu chuyện và suy ngẫm về nghề dạy học, qua đó tôn vinh đạo lý tôn sư trọng đạo trong đời sống hôm nay. Bài viết dưới đây là chia sẻ của một giáo viên Toán ở Bắc Ninh.
Làm nghề dạy học đã nhiều năm, cứ đến dịp 20/11 hay Tết Nguyên đán, tôi thường được phụ huynh và học sinh gửi quà tặng. Nhưng hầu như năm nào tôi cũng tìm cách từ chối, thậm chí lấy lý do không có nhà để tránh việc mọi người phải vất vả mang quà đến. Tôi vẫn hay nói rằng một lời chúc qua tin nhắn hay cuộc gọi đã là đủ.
Tôi làm vậy vì hiểu rằng phần lớn phụ huynh đều rất chật vật. May mắn được dạy cả ở thành phố lẫn nông thôn, tôi nhận ra rằng ngay cả ở đô thị, không nhiều gia đình thực sự dư dả; còn ở nông thôn hay vùng sâu vùng xa, cuộc sống lại càng khó khăn hơn. Việc nuôi dạy con cái đã là một gánh nặng lớn.
Tôi thường nói vui với phụ huynh rằng: Ông bà, cha mẹ dạy con trở thành người tử tế, động viên các em chăm chỉ học hành chính là món quà quý nhất dành cho thầy cô. Khi học sinh ngoan ngoãn, có ý thức, chúng tôi đã vơi đi rất nhiều áp lực.
Thế nhưng, dù tôi chủ động từ chối, nhiều phụ huynh vẫn tìm cách gửi quà. Cặp bánh chưng ngày cuối năm ấy cuối cùng vẫn đến tay tôi qua nhà hàng xóm. Nhìn món quà giản dị mà ấm áp ấy, tôi chợt nhớ đến quãng thời gian dạy học ở một vùng nông thôn xa xôi cách đây nhiều năm.
Hôm đó, một học sinh mang đến cho tôi mấy cân sắn vừa thu hoạch. Đó là những miếng sắn luộc mà đến giờ tôi vẫn nhớ như in. Không phải vì chúng đặc biệt ngon, mà bởi trong đó có cả tấm lòng mộc mạc của một gia đình nông thôn. Món quà gần như không có giá trị vật chất, nhưng lại nặng nghĩa ân tình.
Những ngày cuối năm thường khiến người ta muốn nhìn lại chặng đường đã qua. Với nghề giáo, tôi nghĩ nhiều đến những thay đổi trong cách xã hội nhìn nhận người thầy. Thực tế, đã có những hình ảnh chưa đẹp trong ngành giáo dục, và một phần nguyên nhân đến từ chính người trong nghề. Khi phụ huynh còn đang lo toan cuộc sống mà thầy cô thiếu sự cảm thông, thậm chí gây áp lực học thêm, thì thật khó để giữ trọn vẹn hình ảnh người thầy đáng kính trong lòng họ.
Những điều chỉnh trong chính sách quản lý dạy thêm, học thêm gần đây cho thấy nỗ lực của ngành giáo dục trong việc xây dựng một môi trường học tập lành mạnh hơn. Nhưng trên hết, điều quyết định vẫn là thái độ và trách nhiệm của mỗi người thầy. Dù nhìn dạy học như một nghề cao quý hay một dịch vụ đặc biệt của xã hội, người làm nghề vẫn phải đặt chất lượng và đạo đức nghề nghiệp lên hàng đầu.
Với riêng tôi, điều quý giá nhất sau nhiều năm đứng lớp không phải là thu nhập hay thành tích, mà là tình cảm học trò và phụ huynh dành cho mình. Những món quà Tết giản dị - khi là vài cân sắn, khi là cặp bánh chưng - khiến tôi cảm nhận sâu sắc ý nghĩa của nghề dạy học.
Có lẽ điều khiến tôi trân trọng nhất không nằm ở giá trị món quà, mà ở việc phụ huynh và học sinh vẫn nhớ đến thầy cô trong những thời khắc sum vầy của năm mới. Giữa nhịp sống ngày càng gấp gáp, sự quan tâm ấy nhắc tôi rằng nghề dạy học vẫn giữ một vị trí đặc biệt trong lòng nhiều người.
Trong cái lạnh của những ngày cuối năm, những món quà nhỏ bé ấy giống như một làn gió xuân ấm áp. Chúng nhắc tôi rằng, giữa bao bộn bề của cuộc sống, mối quan hệ thầy - trò vẫn có thể được nuôi dưỡng bằng sự chân thành và trân trọng. Và đó chính là hạnh phúc giản dị nhưng bền bỉ của người làm nghề giáo.
