Ở Việt Nam có những ngành học “đếm trên đầu ngón tay” về mức độ hiếm, nhưng lại sở hữu tiềm năng nghề nghiệp khiến nhiều người phải nhìn lại khái niệm “ngành hot”. Ngôn ngữ Ả Rập là một ví dụ như vậy. Trong bối cảnh tiếng Anh, Hàn, Trung, Nhật đã dần bão hòa nhân lực thì một ngành học mỗi năm chỉ tuyển vài chục sinh viên, ra trường có thể chạm mốc thu nhập khủng lại đang lặng lẽ mở ra những cánh cửa rất khác.
Trên bình diện toàn cầu, tiếng Ả Rập là một trong những ngôn ngữ có sức ảnh hưởng lớn nhất thế giới. Đây là ngôn ngữ chính thức tại 22 quốc gia, với khoảng 420 triệu người sử dụng, trải dài từ Trung Đông đến Bắc Phi. Tiếng Ả Rập hiện diện trong ngoại giao, thương mại quốc tế, năng lượng, hàng không, du lịch, truyền thông và tôn giáo. Ở nhiều nước, đây là một trong những ngoại ngữ chiến lược được giảng dạy rộng rãi tại các trường đại học. Thế nhưng, tại Việt Nam, ngôn ngữ này vẫn còn khá “khiêm tốn” về độ phủ, ít được nhắc đến khi học sinh đứng trước lựa chọn ngành học sau THPT.
Chính sự ít chú ý ấy lại tạo nên lợi thế cạnh tranh hiếm có. Khi thị trường lao động ngôn ngữ phổ biến đang ngày càng đông đúc, việc sở hữu một ngoại ngữ hiếm như tiếng Ả Rập có thể trở thành “tấm vé thông hành” giúp người học dễ dàng tìm được việc làm, tiếp cận học bổng du học, hoặc tham gia vào các lĩnh vực mang tính quốc tế cao. Không chỉ đơn thuần là học ngôn ngữ, đây còn là cánh cửa bước vào một không gian văn hóa - kinh tế - chính trị đặc thù của khu vực Trung Đông và Bắc Phi.
Tiếng Ả Rập là một trong những ngôn ngữ có sức ảnh hưởng lớn nhất thế giới. (Ảnh: ITN)
Ngành học “hiếm” ở Việt Nam
Nếu xét riêng tại Việt Nam, ngành Ngôn ngữ Ả Rập gần như là “đặc sản” của rất ít cơ sở đào tạo. Hiện nay, chỉ có Trường Đại học Ngoại ngữ (ULIS) - Đại học Quốc gia Hà Nội đào tạo chính quy ngành Ngôn ngữ Ả Rập. Ngoài ra, tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia TP.HCM, tiếng Ả Rập được giảng dạy dưới dạng chuyên ngành Ả Rập học thuộc ngành Đông Phương học. Nói cách khác, nếu muốn theo đuổi tiếng Ả Rập một cách bài bản ở bậc đại học, lựa chọn của thí sinh gần như chỉ gói gọn trong hai ngôi trường này.
Chương trình đào tạo của ngành Ngôn ngữ Ả Rập không chỉ dừng ở việc rèn luyện khả năng nghe - nói - đọc - viết. Sinh viên còn được trang bị nền tảng kiến thức toàn diện về văn hóa, lịch sử, kinh tế, chính trị và con người các quốc gia Ả Rập. Các học phần tiêu biểu có thể kể đến như Đất nước học Ả Rập, Biên dịch - Phiên dịch, Tiếng Ả Rập kinh tế - thương mại, Tiếng Ả Rập du lịch, Dịch văn bản tin tức báo chí, Giao tiếp liên văn hóa… Nhờ đó, người học không chỉ giỏi ngôn ngữ mà còn hiểu bối cảnh, tư duy và cách vận hành của khu vực mình làm việc.
Bên cạnh kiến thức chuyên môn, sinh viên ngành này còn được chú trọng rèn luyện các kỹ năng mềm như giao tiếp đa văn hóa, tư duy phản biện, năng lực giải quyết vấn đề, khả năng thích ứng trong môi trường làm việc quốc tế. Đặc biệt, sinh viên có nhiều cơ hội tham gia các chương trình giao lưu, du học chuyển tiếp tại các quốc gia Ả Rập, cũng như tham gia sự kiện ngoại giao do các Đại sứ quán Ả Rập tại Việt Nam tổ chức - những trải nghiệm không phải ngành học nào cũng có.
ULIS là trường hiếm hoi đào tạo về ngành ngôn ngữ này. (Ảnh: Website nhà trường)
Cơ hội việc làm rộng mở
Điểm sáng lớn nhất của ngành Ngôn ngữ Ả Rập nằm ở đầu ra việc làm. Sinh viên tốt nghiệp có thể lựa chọn làm việc trong nước hoặc tại nhiều quốc gia khác. Cơ hội nghề nghiệp trải rộng từ khu vực công đến khu vực tư, từ ngoại giao đến kinh doanh, truyền thông và dịch vụ. Người giỏi tiếng Ả Rập có thể công tác tại Bộ Ngoại giao, đặc biệt là Vụ Trung Đông - châu Phi, hoặc làm việc tại Đại sứ quán các quốc gia Ả Rập tại Việt Nam. Ở khu vực doanh nghiệp, vị trí biên dịch - phiên dịch cho các công ty liên doanh, đa quốc gia, các hội nghị, đàm phán quốc tế luôn có nhu cầu cao.
Ngoài ra, sinh viên ngành này còn có thể trở thành giảng viên, nhà nghiên cứu ngôn ngữ và văn hóa Ả Rập; làm việc trong lĩnh vực du lịch – khách sạn với vai trò hướng dẫn viên, chuyên viên phục vụ thị trường khách Trung Đông; hoặc đảm nhiệm vị trí tiếp viên hàng không tại các hãng lớn như Emirates Airlines, Qatar Airways. Trong thời đại số, không ít người sử dụng tiếng Ả Rập để làm marketing, quản lý truyền thông cho thị trường Trung Đông, hay làm phóng viên, biên tập viên cho các kênh tin tức quốc tế.
Về thu nhập, người thành thạo tiếng Ả Rập làm việc trong nước có mức lương dao động từ 12-20 triệu đồng/tháng. Với những vị trí tại công ty đa quốc gia, doanh nghiệp liên doanh hoặc các hãng hàng không Trung Đông, con số này có thể cao hơn nhiều. Theo Glassdoor, tổng thu nhập của tiếp viên hàng không Qatar Airways khoảng từ 3.000 USD/tháng, tương đương 76 triệu đồng. Tại Emirates Airlines, lương cơ bản của tiếp viên hạng II vào khoảng 4.430 AED/tháng, và tổng thu nhập bao gồm giờ bay có thể lên tới hơn 10.000 AED/tháng, tức trên 70 triệu đồng, thậm chí cao hơn.
Trong một thị trường lao động đang ngày càng cạnh tranh, Ngôn ngữ Ả Rập cho thấy rằng “ít người học” không đồng nghĩa với “ít cơ hội”. Ngược lại, chính sự hiếm hoi về nguồn nhân lực, kết hợp với nhu cầu ngày càng tăng trong giao thương và hội nhập quốc tế, đã biến ngành học này thành một lựa chọn chiến lược cho những ai dám đi con đường khác.
