Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc (NPC), tức quốc hội Trung Quốc, hôm 4/2 thông báo đã bãi nhiệm tư cách đại biểu của Lưu Thương Lý, La Kỳ và Chu Tân Dân, đều là những người từng giữ vị trí then chốt trong ngành công nghiệp quốc phòng nước này.
Quốc hội Trung Quốc không nêu rõ lý do ba đại biểu này bị bãi nhiệm. Hiện chưa có tuyên bố chính thức nào cho thấy ba người này đang bị điều tra, song họ đã vắng mặt tại một số cuộc họp quan trọng hoặc bị cách chức gần đây. Việc bị bãi nhiệm khỏi quốc hội cho thấy họ có thể phải đối mặt các biện pháp kỷ luật tiếp theo, thậm chí là truy tố.
Trung Quốc những năm qua mạnh tay đầu tư cho ngành công nghiệp quốc phòng để phục vụ mục tiêu hiện đại hóa quân đội. Tuy nhiên, lĩnh vực này cũng nằm trong tầm ngắm chiến dịch chống tham nhũng của Bắc Kinh ba năm qua.
Từ trái qua phải: Chu Tân Dân, La Kỳ và Lưu Thương Lý. Ảnh: SCMP, CAEP, AVIC
Lưu Thương Lý, 64 tuổi, làm việc tại Viện Vật lý Kỹ thuật Trung Quốc (CAEP), đơn vị nghiên cứu và sản xuất vũ khí hạt nhân, trong nhiều năm trước khi được bổ nhiệm làm giám đốc vào năm 2015.
Nằm tại thành phố Miên Dương, tỉnh Tứ Xuyên, tây nam Trung Quốc, CAEP là cơ sở tuyệt mật, chuyên phát triển công nghệ và khoa học quốc phòng tiên tiến. Nhiều lãnh đạo cấp cao của Trung Quốc, trong đó có cựu chủ tịch Giang Trạch Dân và các cựu thủ tướng Chu Dung Cơ, Ôn Gia Bảo, từng tới thăm cơ sở này.
Ông Lưu, chuyên gia về vũ khí hạt nhân, được bầu làm viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, cơ quan nghiên cứu hàng đầu của nước này, vào năm 2021. Theo Viện Hàn lâm, trong nhiều năm ông đã tham gia nghiên cứu về kích nổ, vật lý sóng xung kích và phát triển vũ khí hạt nhân. Ông bị cách chức giám đốc CAEP vào tháng 6/2024.
Chu Tân Dân, 56 tuổi, được bổ nhiệm làm chủ tịch Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Trung Quốc (AVIC) vào năm 2024. AVIC tham gia nghiên cứu và sản xuất trang thiết bị quân sự, đặc biệt là máy bay chiến đấu và thiết bị bay không người lái.
Ông Chu nhiều khả năng đã bị cách chức vào tháng 7 năm ngoái. Trước đó, ông đã làm việc 25 năm tại công ty con của tập đoàn, phụ trách nghiên cứu và phát triển trực thăng, bắt đầu từ năm 1991.
Đại biểu quốc hội thứ ba bị bãi nhiệm là La Kỳ, 58 tuổi, người giữ chức kỹ sư trưởng của Tập đoàn Hạt nhân Quốc gia Trung Quốc từ năm 2022. Phần lớn sự nghiệp của ông gắn liền với nghiên cứu động lực đẩy bằng năng lượng hạt nhân.
Trong ba năm qua, nhiều quan chức cấp cao trong ngành công nghiệp quốc phòng Trung Quốc đã bị điều tra và kỷ luật vì tham nhũng.
Bộ Quốc phòng Trung Quốc cuối tháng trước thông báo Phó chủ tịch Quân ủy Trung ương Trương Hựu Hiệp đang bị điều tra vì những vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và pháp luật, cụm từ thường được sử dụng để chỉ hành vi tham nhũng. Tham mưu trưởng Bộ tham mưu Liên hợp Lưu Chấn Lập, ủy viên Quân ủy Trung ương, cũng bị điều tra với cáo buộc tương tự.
Tướng Trương Hựu Hiệp từng phụ trách Tổng cục Trang bị, đơn vị chịu trách nhiệm mua sắm, phát triển trang bị khí tài cho quân đội Trung Quốc.
Bắc Kinh không công bố chi tiết về những vi phạm bị cáo buộc của ông Trương và ông Lưu, song PLA Daily, cơ quan ngôn luận của quân đội, đăng nhiều bài xã luận cáo buộc hai ông này "chà đạp nghiêm trọng và làm suy yếu hệ thống trách nhiệm cao nhất thuộc về chủ tịch Quân ủy Trung ương".
(Theo SCMP, PLA Daily)
