BBC xác nhận tàu sân bay USS Gerald R. Ford của Mỹ hôm 20/2 đã đi qua eo biển Gibraltar để vào Địa Trung Hải. Ảnh chụp từ đất liền tại Gibraltar cho thấy con tàu xuất hiện ở eo biển, với dãy núi Morocco phía xa.
Dữ liệu theo dõi tàu biển cũng xác nhận khu trục hạm USS Mahan, thuộc nhóm tác chiến của tàu sân bay này, đã đi qua eo biển. Trước đó, Gerald R. Ford từng phát tín hiệu nhận dạng tự động (AIS) ngoài khơi bờ biển Đại Tây Dương của Morocco hôm 18/2 và được cho là đang di chuyển tới Trung Đông, nơi tàu sân bay USS Abraham Lincoln của Mỹ đang hiện diện.
Tàu sân bay USS Gerald R. Ford di chuyển qua eo biển Gibraltar ngày 20/2. Ảnh: Ferro
Đầu tuần này, tàu sân bay USS Abraham Lincoln ở ngoài khơi Oman, cách Iran khoảng 700 km.
Việc hai trong số 11 tàu sân bay của hải quân Mỹ xuất hiện tại khu vực cho thấy sự gia tăng hiện diện quân sự ở Trung Đông vài tuần qua, bao gồm bổ sung các khu trục hạm, tàu chiến và tiêm kích.
Cả Gerald R. Ford và Abraham Lincoln đều dẫn đầu các nhóm tác chiến tàu sân bay với nhiều khu trục hạm mang tên lửa dẫn đường, vận hành bởi hơn 5.600 thủy thủ và mang theo hàng chục máy bay.
Nhóm tác chiến của Abraham Lincoln gồm ba khu trục hạm lớp Arleigh Burke, hai tàu có khả năng tấn công tên lửa tầm xa và ba tàu chuyên tác chiến gần bờ đang neo tại căn cứ hải quân Bahrain ở Vùng Vịnh.
Vị trí các chiến hạm và căn cứ Mỹ ở Trung Đông, với tàu sân bay USS Gerald R. Ford đang tiến vào khu vực. Đồ họa: Washington Post
Ngoài ra, còn có hai khu trục hạm phía đông Địa Trung Hải, gần căn cứ Souda Bay của Mỹ, và một tàu khác ở Biển Đỏ. Ít nhất 13 chiến hạm các cỡ của Mỹ đã hiện diện xung quanh Iran, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ Washington sắp tiến hành động thái quân sự với Tehran.
Ảnh vệ tinh mới và dữ liệu theo dõi chuyến bay cho thấy Mỹ cũng đang triển khai lực lượng máy bay quân sự hùng hậu đến khu vực. Căn cứ không quân Muwaffaq Salti ở miền trung Jordan đã trở thành trung tâm quan trọng trong kế hoạch của quân đội Mỹ cho khả năng tấn công Iran.
Hình ảnh chụp hôm 20/2 cho thấy hơn 60 máy bay tấn công đậu tại căn cứ Muwaffaq Salti, cao gấp khoảng ba lần số lượng phi cơ thường thấy tại đây. Theo dữ liệu theo dõi chuyến bay, ít nhất 68 máy bay vận tải đã hạ cánh xuống căn cứ này kể từ 15/2. Nhiều tiêm kích khác có thể đang được cất trong các nhà chứa máy bay.
Tiêm kích ở bên trái và trên cùng, trong khi trực thăng ở bên phải tại một căn cứ quân sự ở Jordan ngày 20/2. Ảnh: Airbus
Ảnh vệ tinh cũng cho thấy sự xuất hiện của các loại máy bay hiện đại hơn, trong đó có tiêm kích tàng hình F-35, thay vì những dòng máy bay thường thấy trước đây. Ngoài ra, bãi đỗ tại căn cứ còn có nhiều máy bay không người lái và trực thăng. Binh sĩ Mỹ cũng đã lắp đặt thêm các hệ thống phòng không mới nhằm bảo vệ căn cứ trước nguy cơ Iran đáp trả bằng tên lửa.
Các quan chức Jordan giấu tên cho biết máy bay và trang thiết bị Mỹ được triển khai tại đây theo thỏa thuận quốc phòng giữa hai nước.
Động thái của Mỹ diễn ra khi Tehran và Washington nối lại đàm phán hạt nhân từ ngày 6/2, sau khi các cuộc đối thoại trước đó sụp đổ do Israel phát động chiến dịch không kích nhằm vào Iran và dẫn đến cuộc chiến 12 ngày hồi năm 2025. Nỗ lực đối thoại giữa hai bên lần này vẫn vấp những trở ngại lớn.
Washington muốn mở rộng phạm vi đàm phán sang các vấn đề phi hạt nhân như kho tên lửa đạn đạo của Tehran. Trong khi đó, Iran chỉ sẵn sàng thảo luận về khả năng hạn chế chương trình hạt nhân để được dỡ bỏ các lệnh trừng phạt, không chấp nhận ngừng hoàn toàn làm giàu uranium và không thương lượng về tên lửa.
Tổng thống Donald Trump hôm 19/2 cho biết trong vòng 10 ngày tới, thế giới có thể biết Mỹ đạt được thỏa thuận với Iran hay sẽ hành động quân sự.
Reuters ngày 20/2 dẫn lời hai quan chức Mỹ cho biết kế hoạch quân sự của nước này nhằm vào Iran đã được chuẩn bị ở mức độ cao, với các phương án bao gồm tấn công có chọn lọc vào từng cá nhân, thậm chí tính tới khả năng thay đổi chế độ tại Tehran.
Tờ Wall Street Journal ngày 19/2 đưa tin ông Trump cân nhắc tiến hành một đòn tấn công quân sự hạn chế ban đầu để buộc Iran đáp ứng các yêu cầu của Mỹ về một thỏa thuận hạt nhân. Đây là bước đi để gây sức ép, nhưng chưa đến mức châm ngòi cho phản ứng trả đũa lớn.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) hôm 16/2 tiến hành tập trận hàng hải tại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải quan trọng vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu khí toàn cầu. Truyền hình nhà nước Iran cũng phát hình ảnh cuộc tập trận chung giữa hải quân nước này với Nga tại Vịnh Oman.
Các quan chức Jordan cho biết họ hy vọng đàm phán giữa Mỹ và Iran sẽ đưa đến thỏa thuận giúp tránh chiến tranh trong khu vực. Trong tháng qua, giới chức Jordan cũng như từ Arab Saudi và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất đã lên tiếng ủng hộ tiến trình đối thoại và khẳng định không cho phép sử dụng lãnh thổ của họ để tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran.
(Theo BBC, NY Times)
