Tết không chỉ là dịp sum họp, lì xì hay mặc áo mới. Với nhiều gia đình, đó còn là “mùa dạy con” tự nhiên và hiệu quả nhất. Chỉ vài ngày đi chúc Tết, gặp gỡ họ hàng, trẻ học được cách chào hỏi, ứng xử, nói năng. Có người nói vui: nếu Tết dạy con được 7 chữ này, con đi đâu cũng được yêu mến.
Bảy chữ ấy không phải điều gì cao siêu, mà là những nguyên tắc rất cơ bản trong giao tiếp và lễ nghĩa.
633521959_1971317680429952_9215900164596087815_n
1. Chào hỏi
Một đứa trẻ biết khoanh tay, nhìn vào người lớn và nói rõ ràng: “Con chúc bác năm mới mạnh khỏe” luôn tạo thiện cảm ngay từ giây đầu tiên. Lời chào không chỉ là phép lịch sự, mà là cách con thể hiện mình được dạy dỗ. Tết là dịp tốt để cha mẹ nhắc con cách xưng hô đúng vai vế, tập cho con sự tự tin khi mở lời.
2. Cảm ơn
Nhận lì xì, nhận quà hay đơn giản là được gắp cho miếng bánh, trẻ cần biết nói “Con cảm ơn”. Hai chữ ngắn gọn nhưng thể hiện sự trân trọng. Đừng xem đó là điều tự nhiên. Khi trẻ hiểu giá trị của lời cảm ơn, con sẽ biết quý trọng công sức của người khác.
3. Xin lỗi
Tết đông người, trẻ dễ va chạm, làm đổ nước, giẫm chân ai đó. Thay vì bênh con hoặc bỏ qua, cha mẹ có thể nhẹ nhàng nhắc: “Con nói xin lỗi đi". Khi trẻ chủ động nhận lỗi, người lớn thường bỏ qua rất nhanh. Biết xin lỗi không làm con nhỏ đi, mà giúp con lớn lên trong mắt mọi người.
4. Nhường nhịn
Anh em họ gặp nhau, chuyện tranh đồ chơi, tranh chỗ ngồi không hiếm. Nếu trẻ biết nhường em nhỏ hơn, chia sẻ bánh kẹo với bạn, con sẽ được khen là “ngoan”. Nhường nhịn không có nghĩa là chịu thiệt, mà là hiểu vị trí của mình trong tập thể.
5. Gọn gàng
Tết là dịp nhà cửa tươm tất, bàn thờ nghiêm trang. Trẻ ăn xong biết bỏ rác đúng chỗ, không chạy nhảy quá đà, không leo trèo bàn ghế sẽ khiến chủ nhà yên tâm. Sự gọn gàng thể hiện ý thức tôn trọng không gian chung.
6. Lắng nghe
Người lớn hỏi thăm, chúc tụng, đôi khi kể chuyện dài. Trẻ biết đứng yên lắng nghe, trả lời ngắn gọn, không cắt ngang sẽ được đánh giá là chững chạc. Lắng nghe là kỹ năng quan trọng, giúp con tạo dựng mối quan hệ tốt từ nhỏ.
7. Chừng mực
Ăn uống có chừng mực, không đòi hỏi quá nhiều lì xì, không mở bao lì xì trước mặt người tặng, đó là những chi tiết nhỏ nhưng thể hiện sự tinh tế. Trẻ hiểu giới hạn sẽ ít làm người khác khó xử.
Nhiều phụ huynh lo rằng dạy con quá nhiều quy tắc trong dịp Tết sẽ khiến con mất tự nhiên. Thực tế, trẻ không cần thuộc lòng “bài giảng”. Cha mẹ chỉ cần làm gương. Khi người lớn chào hỏi, cảm ơn, xin lỗi trước, trẻ sẽ quan sát và làm theo.
Tết là môi trường xã hội thu nhỏ. Con gặp nhiều lứa tuổi, nhiều tính cách. Mỗi lời khen “con ngoan quá” sẽ là động lực tích cực. Ngược lại, một lần bị nhắc nhở trước đám đông có thể khiến trẻ xấu hổ. Vì vậy, dạy con trước khi đi chúc Tết, nhắc nhẹ trong lúc cần thiết và động viên sau mỗi lần con làm tốt là cách hiệu quả nhất.
Bảy chữ ấy không chỉ dùng trong mấy ngày đầu năm. Đó là nền tảng để con bước ra xã hội. Khi trẻ hiểu cách cư xử đúng mực, con sẽ dễ dàng được yêu quý ở trường học, nơi làm việc sau này.
Tết rồi sẽ qua, bánh mứt cũng hết, nhưng những bài học lễ nghi nếu được gieo đúng lúc sẽ theo con rất lâu. Và có lẽ, món quà đầu năm ý nghĩa nhất cha mẹ có thể trao cho con không phải bao lì xì dày, mà là những “chữ” giản dị, hành trang để con đi đâu cũng được yêu mến.
