Tổng thống Mỹ Donald Trump (Ảnh: Reuters).
Tòa án Tối cao Mỹ ngày 20/2 đã phán quyết rằng Tổng thống Donald Trump đã không tuân thủ luật liên bang khi đơn phương áp đặt các mức thuế quan diện rộng trên toàn cầu. Đây được xem một thách thức với Nhà Trắng liên quan tới vấn đề vốn giữ vai trò trung tâm trong chính sách đối ngoại và chương trình nghị sự kinh tế của ông Trump.
Chánh án John Roberts cho biết, tòa án đã biểu quyết với tỷ lệ 6-3 rằng các mức thuế đã vượt quá thẩm quyền luật định.
“Tổng thống khẳng định quyền lực để đơn phương áp đặt thuế quan với mức độ, thời hạn và phạm vi không giới hạn. Xét đến phạm vi, lịch sử và bối cảnh hiến pháp của quyền hạn đó, ông phải chỉ ra sự ủy quyền rõ ràng từ Quốc hội để thực hiện điều này", Chánh án viết.
Theo Tòa án Tối cao, quyền khẩn cấp mà ông Trump viện dẫn “không đáp ứng được yêu cầu đó”.
Tính đến ngày 14/12, chính phủ liên bang đã thu được 134 tỷ USD tiền thuế từ hơn 301.000 nhà nhập khẩu khác nhau, theo dữ liệu của Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) và một hồ sơ gần đây nộp lên Tòa Thương mại Quốc tế ở Mỹ.
Tuy nhiên, tòa không nêu rõ phải xử lý thế nào với hơn 130 tỷ USD tiền thuế đã được thu. Vấn đề này nhiều khả năng sẽ phải được các tòa cấp dưới giải quyết.
Trong ý kiến phản đối, Thẩm phán Brett Kavanaugh lưu ý rằng tòa án “không nói gì hôm nay về việc liệu và nếu có thì chính phủ sẽ phải hoàn trả hàng tỷ USD đã thu từ các nhà nhập khẩu như thế nào”.
Vấn đề hoàn thuế là điểm then chốt của vụ việc, khi các quan chức chính quyền ông Trump cho rằng việc hoàn trả có thể gây hậu quả cho kinh tế Mỹ.
Trước đó, ông Trump đã dựa vào một đạo luật khẩn cấp từ thập niên 1970, Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), để áp thuế. Luật này cho phép tổng thống “điều chỉnh hoạt động nhập khẩu” trong tình trạng khẩn cấp. Chính quyền Mỹ lập luận rằng cụm từ này bao hàm quyền áp đặt thuế quan, nhưng phía doanh nghiệp chỉ ra rằng các từ “thuế quan” hay “thuế nhập khẩu” không xuất hiện trong luật.
