Tổng thống Donald Trump (Ảnh: Reuters).
“Mỹ cần Greenland vì mục đích an ninh quốc gia. Điều này có ý nghĩa sống còn đối với hệ thống “Vòm Vàng” mà chúng tôi đang xây dựng. NATO nên đi đầu trong việc giúp chúng tôi có được Greenland. Nếu chúng ta không làm điều đó, Nga hoặc Trung Quốc sẽ làm và điều đó sẽ không xảy ra”, Tổng thống Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 14/1.
Theo Tổng thống Trump, “về mặt quân sự, nếu không có sức mạnh to lớn của Mỹ - phần lớn trong đó tôi đã xây dựng trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình và đang nâng lên một tầm cao mới - NATO sẽ không phải là một lực lượng hay công cụ răn đe hiệu quả, thậm chí còn không gần đạt được mức đó”.
“Họ biết điều đó, và tôi cũng vậy. NATO sẽ trở nên mạnh mẽ và hiệu quả hơn rất nhiều khi Greenland nằm trong tay Mỹ”, ông Trump bình luận thêm.
Tổng thống Trump vào tháng 1 năm ngoái đã ký sắc lệnh hành pháp chỉ đạo Bộ Quốc phòng xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa nhiều tầng thế hệ tiếp theo cho Mỹ mang tên Iron Dome for America, và một tháng sau đó được đổi tên thành Golden Dome (Vòm Vàng).
Hệ thống Vòm Vàng, bao gồm các hệ thống đánh chặn và cảm biến đặt ngoài không gian, nhằm vô hiệu hóa “các tên lửa siêu vượt âm, tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình tiên tiến”, với mục tiêu bảo vệ nước Mỹ khỏi các cuộc tấn công.
Trong một cuộc họp nội các hôm nay, khi đề cập đến việc Tổng thống Trump thúc đẩy nỗ lực giành quyền kiểm soát Greenland, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cảnh báo hệ quả nếu chủ quyền của Đan Mạch, một quốc gia châu Âu và là đồng minh của Pháp, bị ảnh hưởng.
“Chúng tôi không xem nhẹ những tuyên bố liên quan đến Greenland. Nếu chủ quyền của một quốc gia châu Âu và là đồng minh bị tác động, các hệ quả lan tỏa sẽ là chưa từng có tiền lệ. Pháp đang theo dõi tình hình rất chặt chẽ và sẽ hành động với sự đoàn kết đầy đủ đối với Đan Mạch và chủ quyền của nước này”, ông nói thêm.
Trước đó cùng ngày, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết EU có mối quan hệ chặt chẽ với Greenland và người dân Greenland có thể trông cậy vào sự ủng hộ của EU.
Ngoại trưởng Đan Mạch và nhà ngoại giao cấp cao của Greenland sẽ gặp Phó Tổng thống Mỹ JD Vance tại Nhà Trắng vào cuối ngày hôm nay, sau nhiều tuần Tổng thống Donald Trump đưa ra các cảnh báo liên quan đến Greenland, một vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch.
Trong nhiều năm qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần nói về ý tưởng mua hoặc sáp nhập Greenland. Nhà lãnh đạo Mỹ tiếp tục khiến căng thẳng leo thang vào ngày 11/1 khi tuyên bố Mỹ sẽ giành lấy vùng lãnh thổ Bắc Cực này “bằng cách này hay cách khác”.
Tổng thống Trump từ lâu đã cho rằng Mỹ nên kiểm soát Greenland, hòn đảo tự trị thuộc Đan Mạch, đề cập đến vị trí chiến lược của Greenland cũng như nhu cầu ngăn chặn ảnh hưởng của Nga và Trung Quốc tại Bắc Cực.
Trong khi các kênh truyền thông đưa tin Mỹ đang cân nhắc việc mua lại hòn đảo và đưa ra các ưu đãi tài chính cho người dân địa phương, Nhà Trắng không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực quân sự để sáp nhập Greenland.
Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen ngày 13/1 tuyên bố Greenland đang “đối mặt với một cuộc khủng hoảng địa chính trị, và nếu buộc phải lựa chọn giữa Mỹ và Đan Mạch ngay tại thời điểm này, chúng tôi chọn Đan Mạch”.
“Greenland không muốn thuộc sở hữu của Mỹ. Greenland không muốn bị Mỹ kiểm soát. Greenland không muốn trở thành một phần của Mỹ”, ông Nielsen nêu rõ.
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cũng gửi thông điệp đến Mỹ, nói rằng việc chống lại “sức ép hoàn toàn không thể chấp nhận được từ đồng minh thân cận nhất của chúng tôi” là điều không dễ dàng.
Greenland, với diện tích hơn 2,16 triệu km² nhưng chỉ có 56.000 cư dân chủ yếu là người Inuit, từ lâu là một phần của Vương quốc Đan Mạch. Tuy nhiên, vị trí địa lý đặc biệt, nằm giữa Bắc Mỹ và châu Âu, án ngữ rãnh GIUK (Greenland - Iceland - Anh) khiến hòn đảo này không chỉ là một vùng đất hoang vu mà còn là chìa khóa cho an ninh toàn cầu.
Greenland đang trở thành “mảnh đất vàng” trong bối cảnh biến đổi khí hậu làm tan băng Bắc Cực, mở ra các tuyến hàng hải mới và làm lộ ra trữ lượng khoáng sản khổng lồ.
Ông Trump nói rằng Mỹ cần Greenland "vì an ninh quốc gia, chứ không phải chỉ vì khoáng sản”. Nhưng một số chuyên gia nghiên cứu cho rằng, đằng sau tuyên bố này là sự kết hợp giữa địa chính trị, tài nguyên và sức mạnh quân sự.
