Tổng thống Mỹ Donald Trump (Ảnh: Reuters).
“Sau khi xem xét kỹ lưỡng, chi tiết và đầy đủ phán quyết vô lý, được soạn thảo yếu kém và mang tính chống Mỹ của Tòa án Tối cao Mỹ về thuế nhập khẩu được ban hành hôm qua, sau nhiều tháng cân nhắc, tôi xin tuyên bố, với tư cách là Tổng thống Mỹ, tôi sẽ nâng mức thuế nhập khẩu toàn cầu từ 10% đối với các quốc gia - trong đó có nhiều nước đã “bóc lột” Mỹ trong nhiều thập niên mà không bị đáp trả (cho đến khi tôi xuất hiện!) - lên mức 15%, mức tối đa được cho phép và đã được kiểm chứng về mặt pháp lý, có hiệu lực ngay lập tức”, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 21/2.
“Trong vài tháng tới, chính quyền Trump sẽ xác định và ban hành các mức thuế nhập khẩu mới hợp pháp, nhằm tiếp tục nỗ lực vô cùng thành công của chúng ta trong việc Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại - vĩ đại hơn bao giờ hết”, ông Trump nhấn mạnh.
Trước đó, Tổng thống Trump hôm 20/2 tuyên bố ông sẽ ký một sắc lệnh hành pháp áp đặt mức “thuế quan toàn cầu” mới 10%, chỉ vài giờ sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các mức thuế đối ứng của ông.
Nhà Trắng cho biết mức thuế quan mới do Tổng thống Trump đưa ra sẽ có hiệu lực từ ngày 24/2 trong vòng 150 ngày.
Trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng, ông Trump nói rằng các mức thuế mới sẽ được áp dụng bổ sung lên những khoản thuế vẫn còn hiệu lực sau phán quyết của tòa. Ông bày tỏ sự không hài lòng trước phán quyết mà ông gọi là “cực kỳ đáng thất vọng” từ Tòa án Tối cao.
Phán quyết của Tòa án Tối cao đã vô hiệu hóa cơ sở pháp lý của nhiều mức thuế mà ông Trump cho là thiết yếu đối với nền kinh tế Mỹ.
Các thẩm phán đã bác bỏ các mức thuế mà ông Trump áp đặt dựa trên Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Cả thuế đối ứng và các mức thuế liên quan đến chống buôn bán ma túy của ông Trump đều dựa trên đạo luật này.
Trước đó, ông Trump đã dựa vào một đạo luật khẩn cấp từ thập niên 1970, Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), để áp thuế. Luật này cho phép tổng thống “điều chỉnh hoạt động nhập khẩu” trong tình trạng khẩn cấp.
Tòa án Tối cao đã ra phán quyết hôm 20/2 rằng IEEPA “không trao quyền cho Tổng thống áp đặt thuế quan”.
Theo phán quyết, Tổng thống Trump đã không tuân thủ luật liên bang khi đơn phương áp đặt các mức thuế quan diện rộng trên toàn cầu. Đây được xem một thách thức với Nhà Trắng liên quan tới vấn đề vốn giữ vai trò trung tâm trong chính sách đối ngoại và chương trình nghị sự kinh tế của ông Trump.
Tính đến ngày 14/12, chính phủ liên bang đã thu được 134 tỷ USD tiền thuế từ hơn 301.000 nhà nhập khẩu khác nhau, theo dữ liệu của Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) và một hồ sơ gần đây nộp lên Tòa Thương mại Quốc tế ở Mỹ.
Tuy nhiên, tòa không nêu rõ phải xử lý thế nào với hơn 130 tỷ USD tiền thuế đã được thu. Vấn đề này nhiều khả năng sẽ phải được các tòa cấp dưới giải quyết.
