Trong lịch sử hình thành và phát triển TP.HCM suốt hơn 300 năm qua, sông Sài Gòn đã và đang đóng vai trò "huyết mạch", đặc biệt là với nền giao thông, kinh tế và văn hóa.
Bắt đầu bằng những bến nước đầu tiên của lưu dân phương Nam, dòng sông Sài Gòn dần mở lối cho ghe thuyền buôn bán, cho phố xá hình thành dọc hai bờ.
Bao lớp người đến rồi đi, dòng sông vẫn lặng lẽ bồi đắp, chứng kiến Sài Gòn từ một thương cảng sông nước trở thành đô thị TP.HCM sầm uất.
Nhìn từ sông Sài Gòn, biết bao di tích hiện ra, mang theo nhiều câu chuyện về lịch sử. Trên hành trình dọc theo sông Sài Gòn, Bến Nhà Rồng là điểm dừng đầu tiên.
Từ sông Sài Gòn nhìn vào, công trình cổ nổi bật giữa không gian đô thị hiện đại, như nhắc nhớ về những bước ngoặt đã làm nên diện mạo TP.HCM hôm nay.
Bến Nhà Rồng nhìn từ sông Sài Gòn. Ngày 5.6.1911, tại nơi đây, người thanh niên Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước, mở ra bước ngoặt lớn trong lịch sử dân tộc
ẢNH: BÙI QUỐC HOÀNG
Di tích Bến Nhà Rồng với mái ngói đỏ và hình tượng “lưỡng long chầu nguyệt” nổi bật giữa nền trời
ẢNH: BÙI QUỐC HOÀNG
Tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh trong khuôn viên di tích. Ngày nay, nơi đây trở thành Bảo tàng Hồ Chí Minh, điểm đến quen thuộc của người dân và du khách
ẢNH: BÙI QUỐC HOÀNG
Về đêm, Bến Nhà Rồng rực rỡ soi bóng xuống dòng sông Sài Gòn. Dòng sông như tấm gương khổng lồ, phản chiếu trọn vẹn vẻ đẹp trầm mặc của ngôi nhà có đôi rồng trên mái
ẢNH: BÙI QUỐC HOÀNG - NI NA
Đối diện Bến Nhà Rồng, một dấu mốc khác được hiện ra bên bờ sông. Cột cờ Thủ Ngữ mang dáng vẻ khiêm nhường nhưng từng giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong hoạt động hàng hải của TP.HCM.
Công trình được người Pháp xây dựng năm 1865 với tên gọi ban đầu là Mât des signaux (cột tín hiệu), dùng để treo cờ và phát tín hiệu điều phối tàu thuyền ra vào cảng Sài Gòn. Vào cuối thế kỷ 19, đây là một trong những thương cảng quan trọng bậc nhất Nam kỳ
ẢNH: BÙI QUỐC HOÀNG
Phần thân cột cao khoảng 30 m, được xây dựng kiên cố để quan sát và truyền tín hiệu hàng hải từ xa
ẢNH: NI NA
Lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên đỉnh cột giữa nền trời thành phố. Cột cờ Thủ Ngữ hôm nay trở thành biểu tượng chủ quyền và niềm tự hào bên dòng sông Sài Gòn lịch sử
ẢNH: NI NA
Từ trung tâm bên bờ sông Sài Gòn, xuôi thêm một đoạn nữa sẽ thấy nơi từng được xem như cái nôi của ngành đóng tàu Sài Gòn. Ụ tàu Ba Son nằm lặng bên bờ sông, mang trong mình dấu tích của một thời công nghiệp sôi động giữa lòng thành phố.
Ụ tàu Ba Son là hạng mục quan trọng của xưởng đóng và sửa chữa tàu, được người Pháp xây dựng từ năm 1984 và đưa vào sử dụng năm 1888
ẢNH: BÙI QUỐC HOÀNG
Ụ tàu dài 156 m, rộng 21 m, sâu 10 m. Móng và thành ụ lát đá ong Biên Hòa. Xi măng, sắt thép được vận chuyển từ Pháp sang. Đây là ụ tàu duy nhất của Ba Son còn lại đến nay, gần như nguyên vẹn sau 131 năm xây dựng
ẢNH: BÙI QUỐC HOÀNG
Kế bên ụ tàu Ba Son là hai khối nhà xưởng vũ khí và xưởng điện tử, được công nhận là di tích lịch sử quốc gia từ năm 1993. Do không còn được sử dụng trong thời gian dài, các công trình này đã xuống cấp nghiêm trọng, nhiều mảng tường và mái bị cây dại phủ kín
ẢNH: BÙI QUỐC HOÀNG
Dọc theo sông Sài Gòn, những lớp ký ức đô thị tiếp tục nối dài đến khu vực bến Bạch Đằng. Ngày xưa nơi đây từng được xem là khu vực bến cảng quan trọng trong lịch sử giao thương. Ngày nay, bến Bạch Đằng trở thành không gian công cộng rộng mở, kết nối người dân với dòng sông của thành phố.
Toàn cảnh bến Bạch Đằng trải dài bên bờ sông Sài Gòn. Hiện tại, nơi đây được chỉnh trang thành công viên và bến tàu phục vụ du lịch, trở thành điểm hẹn quen thuộc của người dân và du khách khi tìm về với dòng sông của thành phố
ẢNH: BÙI QUỐC HOÀNG
Ở đây, hoạt động du lịch đường thủy ngày càng sôi động, góp phần làm sống lại vai trò giao thông - thương mại xưa kia của dòng sông theo một diện mạo mới
ẢNH: BÙI QUỐC HOÀNG
Sông Sài Gòn vẫn lặng lẽ chảy giữa lòng thành phố, mang theo ký ức của quá khứ và nhịp sống của hiện tại.
Có lẽ, lịch sử không nằm yên trong sách vở. Lịch sử hiện hữu qua từng công trình, từng bến bãi đã góp phần làm nên diện mạo TP.HCM hôm nay.
