Ít ai nghĩ ở ấp Phước Bình A, xã Phước Thạnh, tỉnh Tây Ninh lại có một "ốc đảo" của đam mê, nơi giấc mơ bảo tồn những giống ngựa quý đang được bồi đắp từng ngày bởi chàng trai Phùng Chí Đại.
Chàng trai mê ngựa và người thầy đặc biệt
Trang trại ngựa rộng hơn 4.200 m² mở ra trước mắt chúng tôi bằng sắc xanh của cây lá và dội vang tiếng hí của đàn ngựa đang ung dung gặm cỏ. Đón chúng tôi là Phùng Chí Đại, chàng trai dáng thư sinh, hiền lành, gương mặt trắng trẻo có bóng dáng nghệ sĩ hơn là người nuôi ngựa chuyên nghiệp. Thế nhưng, chính Đại là chủ nhân của những con ngựa quý mà người trong giới thường nhắc đến với sự trân trọng.
Ông Baudron bên con ngựa đua tại nông trại ngựa của người con nuôi
ảnh: Quang Viên
Một cuộc gặp gỡ tình cờ đã hé lộ câu chuyện đặc biệt phía sau nông trại này. Hôm ấy, chúng tôi gặp vợ chồng ông Baudron Jeans Yuer (người Pháp gốc Việt), đại diện cho một gia tộc lừng danh trong nghề nuôi ngựa đua ở Việt Nam thời Pháp thuộc cho đến khi các trường đua ngựa ở Việt Nam đóng cửa hoàn toàn. Thật bất ngờ khi ông Baudron chính là cha nuôi của Đại.
Nàng ngựa Thảo Nguyên (phải) đã có bầu được 3 tháng
ảnh: Quang Viên
Ánh mắt ẩn chứa nỗi buồn, song giọng nói thì rất hào sảng, ông Baudron kể: "Cả đời tôi gắn bó với những con ngựa đua từng làm rực sáng các trường đua Việt Nam. Nhưng khi trường đua đóng cửa quá đột ngột, tôi hụt hẫng vô cùng. Thấy Đại quá thương và muốn bảo tồn giống ngựa quý, tôi nhận nó làm con nuôi để truyền nghề". Chỉ một câu nói thôi, đủ hiểu thứ đã gắn kết hai người đàn ông vong niên này chính là khát vọng cứu giữ những di sản của một thời huy hoàng.
Nhưng nuôi ngựa đua không hề dễ. Từ năm 2020 đến nay, Đại đã mua tổng cộng 10 con ngựa thuộc các giống Ả Rập mà trang trại ngựa của đại gia cà phê Đặng Lê Nguyên Vũ đang sở hữu, cùng với giống ngựa Hoàng gia Anh và Mông Cổ. Đến nay, chỉ còn 5 con vượt qua thời tiết, bệnh tật và cả rủi ro tự nhiên. "Nuôi ngựa đua, ngựa quý không chỉ cần kỹ thuật công phu, mà rất cần tình thương và sự kiên trì", ông Baudron nói khi cùng Đại dẫn chúng tôi đi thăm từng con ngựa.
Phùng Chí Đại đang điều khiển chú ngựa đua
ảnh: Quang Viên
Đàn ngựa có những cái tên rất đẹp như Đại Phú Gia, Vang Nữ Vương, Thu Ngân, Thảo Nguyên, Messi. Sau mỗi cái tên ấy là một dáng vẻ rất riêng và những câu chuyện thú vị, đôi khi đẫm đầy cảm xúc.
Ngoài sự kiên trì, Đại luôn dành tình yêu đặc biệt cho ngựa
ảnh: Quang Viên
Thu Ngân, nàng ngựa Ả Rập 7 tuổi có đôi mắt to, sâu và rất biểu cảm, từng là ngựa đua hớp hồn người trong giới. "Ngựa Ả Rập có sống mũi hơi lõm hoặc cong nhẹ ra ngoài, dạng mặt chảo. Thân chúng ngắn nhưng dung tích phổi lớn giúp hoạt động bền bỉ, còn vai thì đổ và hài hòa giúp chuyển động uyển chuyển, nhanh, linh hoạt", ông Baudron trìu mến vuốt má nàng Thu Ngân và nói với chúng tôi.
Mỗi con ngựa của Đại sở hữu có thần thái, dáng vẻ riêng
ảnh: Quang Viên
Đại Phú Gia là chàng ngựa đực 5 tuổi rất quậy, hậu duệ của Khôi Nguyên 2, nàng ngựa từng vô địch trường đua Phú Thọ. "Đại Phú Gia là hậu duệ của giống ngựa Hoàng gia Anh. Nhìn nó có chân dài và thon, thân cao như VĐV, mặt thẳng, cổ thẳng là biết ngay giống Hoàng gia Anh", ông Baudron giảng giải. Câu chuyện về dòng dõi của từng con ngựa khiến nông trại như khoác lên lớp hào quang của một thời trường đua sôi động mà nhiều người nay chỉ còn biết qua ký ức.
Giải cứu ngựa và hành trình nuôi ngựa gian khó
Trong số các câu chuyện ấy, cảm động nhất có lẽ là hành trình cứu Thảo Nguyên, con ngựa giống Mông Cổ dáng lùn, cổ ngắn, gương mặt "khắc khổ và… ngu" như cách ông Baudron hài hước miêu tả. Nghe tin nó sắp bị đem giết mổ, Đại lập tức bay ra Tây Bắc để mua lại và cứu nó.
Chuồng nuôi ngựa tại nông trại ngựa Phùng Chí Đại
ảnh: Quang Viên
Nhìn Thảo Nguyên sẽ dễ dàng nhận ra sự khác biệt so với Thu Ngân, Đại Phú Gia và những con ngựa còn lại. Nó có cổ ngắn, dáng lùn nhưng chắc khỏe và gương mặt thì không lanh lợi. Tuy vậy, giống ngựa Mông Cổ này lại ít bệnh, chịu đói chịu rét giỏi và rất dai sức nên làm việc cực kỳ hiệu quả.
Dáng vẻ hùng dũng của ngựa đua
ảnh: Quang Viên
Nuôi ngựa đua, ngựa quý rất công phu và tốn rất nhiều chi phí, song chưa phút giây nào Đại nghĩ đến chuyện dừng lại. Ông Baudron ngậm ngùi nói: "Tôi từng khóc khi mỗi ngày nhìn những con ngựa quý bị đưa vào lò mổ". Còn Đại, ánh mắt vẫn sáng lên. Chàng trai mê ngựa như điếu đổ tâm sự: "Em nhất quyết nuôi đàn ngựa và nhân rộng lên đến khi nào trong túi không còn đồng nào".
Cậu bé này thích thú khi được cưỡi con ngựa giống Mông Cổ trong nông trại ngựa Phùng Chí Đại
ảnh: Quang Viên
Những con ngựa quý tưởng chỉ còn là dĩ vãng vàng son nay được sống trên đồng cỏ hiền hòa nhờ chàng trai chỉ mới 25 tuổi. Đó cũng là một mạch ngầm của lòng nhân ái tồn tại giữa cuộc sống. Ở nông trại nhỏ ấy, trong cơn gió phảng phất mùi cỏ, mùi rơm khô và tiếng hí vang của đàn ngựa, chúng tôi hiểu rằng khi tình yêu đủ mạnh thì có thể giữ lại một phần đẹp đẽ của quá khứ.
Đàn ngựa quý đang ung dung gặm cỏ trong nông trại ngựa Phùng Chí Đại
ảnh: Quang Viên
Trước lúc chia tay, Đại háo hức khoe có hai con ngựa đang mang thai mà "tác giả" bào thai đó là của… Messi, chàng ngựa giống Ả Rập. "Con Thảo Nguyên mang thai được 3 tháng rồi. Còn con Thu Ngân cũng đã mang thai được 5 tháng", Đại tiết lộ. Tín hiệu về sự sinh sôi ấy như một món quà năm Bính Ngọ, năm con ngựa dành cho mọi người Việt và những người đam mê những giống ngựa lừng danh.
Chàng ngựa hậu duệ của giống ngựa Hoàng gia Anh
ảnh: Quang Viên
Nỗ lực duy trì đàn ngựa
Để nuôi một đàn ngựa quý giữa bối cảnh các trường đua đóng cửa, Đại phải đánh đổi nhiều thứ. Đại đã bỏ ra số tiền rất lớn để mua các giống ngựa quý, thuê đất, thuê người chăm sóc và chi phí mua thức ăn, thuốc men… Chàng trai này phải mở một quán cà phê kết hợp dịch vụ cưỡi ngựa chụp hình để duy trì đàn ngựa, nhưng cũng chẳng thể bù đắp nổi chi phí quá lớn.
