Lữ đoàn Không quân lục quân số 11 Ukraine ngày 9/2 thông báo một trực thăng vũ trang Mi-24 của họ đã bị rơi khi làm nhiệm vụ chiến đấu, khiến tổ lái hai người thiệt mạng, nhưng không nêu nguyên nhân dẫn đến sự việc.
"Trực thăng Ukraine xuất kích để đánh chặn máy bay không người lái (UAV) tự sát Geran-2 của Nga. Tuy nhiên, tên lửa đối không R-60 phóng từ UAV đã bắn trúng động cơ của chiếc Mi-24 khi nó đang tiếp cận mục tiêu", Alexander Kots, phóng viên chiến trường thuộc báo Komsomolskaya Pravda của Nga, cho hay.
UAV Geran mang giá phóng và tên lửa đối không R-60 trong video công bố ngày 1/12/2025. Video: Quỹ Cộng đồng Sternenko
Truyền thông Nga tiết lộ kíp vận hành trực tiếp điều khiển UAV Geran-2 vào thời điểm nó phóng tên lửa bắn hạ trực thăng Mi-24 Ukraine.
Serhii Beskrestnov, cố vấn của Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, nhận định Nga đã trang bị cho Geran-2 các bộ modem dùng sóng vô tuyến và triển khai mạng liên lạc kiểu Mesh WiFi. Mỗi UAV trong đó đóng vai trò là một "trạm" vừa thu phát vừa chuyển tiếp dữ liệu, đảm bảo kết nối liền mạch giữa các phi cơ với người điều khiển.
"Phi đội gồm 50-100 UAV có thể tạo thành mạng lưới thống nhất, cho phép lập tức chuyển hướng dữ liệu qua thiết bị khác trong trường hợp một trạm bị phá hủy hoặc mất kết nối. Kíp vận hành cũng có thể kiểm soát từng chiếc trong mạng lưới này vào bất cứ lúc nào. Đây là thách thức với Ukraine", cố vấn Beskrestnov thừa nhận.
Phương án này cũng giúp Nga duy trì hoạt động và khả năng tấn công chính xác cao với lượng lớn UAV tự sát, ngay cả khi Kiev cùng tập đoàn SpaceX gần đây tìm cách vô hiệu hóa những bộ thu phát dịch vụ Internet vệ tinh Starlink mà Moskva sở hữu và trang bị cho UAV tầm xa.
Phác thảo UAV Geran-2 mang tên lửa đối không R-60. Đồ họa: SBU
Thứ trưởng Quốc phòng Ukraine Yury Myronenko nhấn mạnh rằng rất khó đối phó những chiếc Geran-2 được điều khiển theo thời gian thực như vậy.
"Phi công Nga có thể xử lý tình huống phát sinh, thậm chí săn tìm và tấn công chiến đấu cơ, trực thăng Ukraine đang làm nhiệm vụ đánh chặn UAV. Điều này không chỉ giảm thời gian phản ứng của phòng không Ukraine, mà còn tạo ra loạt vấn đề mới", ông nói.
Phóng viên Kots đánh giá sự kết hợp giữa tên lửa đối không và cơ chế kết nối mới sẽ biến các phi đội Geran-2 thành hệ thống chiến đấu đa tầng hợp nhất, có khả năng phối hợp và đánh trả máy bay có người lái của đối phương.
"Không phải tất cả phi cơ Geran đều lắp tên lửa đối không. Tuy nhiên, chỉ cần số ít phi cơ mang đạn R-60 hoặc tên lửa phòng không vác vai cũng sẽ gây bất ngờ, trở thành yếu tố răn đe không thể coi thường và buộc không quân Ukraine hành động thận trọng hơn", ông cho hay.
Ông cũng khẳng định đây không phải lần đầu UAV Geran-2 bắn rơi máy bay có người lái của Ukraine bằng tên lửa đối không, kể từ khi Nga bắt đầu triển khai khí tài mới vào đầu tháng 12/2025.
"Ngày 8/12/2025, một chiếc Geran-2 đã phóng tên lửa và hạ được tiêm kích hạng nặng Su-27 của Lữ đoàn Không quân Chiến thuật số 39, do trung tá Yevhenii Ivanov điều khiển. Chỉ 9 ngày sau, UAV Geran-2 tiếp tục bắn rơi trực thăng Mi-24 thuộc Lữ đoàn Không quân Lục quân Độc lập số 12, khiến Anh hùng Ukraine Oleksandr Shemet và 3 đồng đội thiệt mạng", Kots nói.
Giới chức Ukraine khi đó xác nhận cả hai vụ rơi máy bay, nhưng không nói rõ nguyên nhân. Người thân của Shemet tiết lộ rằng điều tra sơ bộ cho thấy trực thăng Mi-24 đã "va chạm với một UAV Nga". Một số nhà bình luận Ukraine cũng ám chỉ rằng tiêm kích Su-27 đã trúng tên lửa, nhưng không rõ bên khai hỏa.
Trực thăng Mi-24 của quân đội Ukraine. Ảnh: Militarnyi
Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), có trụ sở tại Mỹ, ngày 8/2 cho biết UAV Geran ban đầu mang tên lửa đối không hướng ra trước, nhưng gần đây cũng lắp tên lửa ngược để có thể bắn về phía sau.
"Phương án đầu tiên dành cho những chiếc Geran-2 chuyên săn lùng trực thăng, máy bay Ukraine làm nhiệm vụ đánh chặn. Phương án lắp đạn quay về phía sau sẽ cho phép UAV tấn công phi cơ đang bám theo rồi tiếp tục hướng đến mục tiêu ban đầu", ISW giải thích.
(Theo Lenta, Strana, AP)
