Binh sĩ Ukraine sử dụng một thiết bị Internet vệ tinh Starlink (Ảnh: Reuters).
Ukraine cho biết vào ngày 5/2 rằng các thiết bị đầu cuối Internet Starlink mà quân đội Nga sử dụng trên chiến trường ở Ukraine đã bị vô hiệu hóa, điều mà một quan chức Ukraine mô tả là bước lùi đối với Moscow, làm gián đoạn các hoạt động tấn công ở nhiều khu vực.
Các quan chức Ukraine nói rằng Nga đã sử dụng hàng nghìn thiết bị đầu cuối Starlink trên chiến trường, thứ mà các nhà phân tích quân sự nhận định giúp Moscow duy trì liên lạc và gắn lên vũ khí.
Trong tuần qua, Ukraine báo động Nga gắn Starlink lên UAV tự sát nhằm vào các mục tiêu có giá trị cao của Kiev như hệ thống HIMARS, Patriot.
Sau đó, Ukraine cho biết họ đang làm việc với SpaceX của tỷ phú Elon Musk để chặn việc sử dụng thiết bị Starlink trong các UAV tấn công của Nga, đồng thời cố gắng lập một “danh sách trắng” tất cả thiết bị đầu cuối của Ukraine để có thể khóa các thiết bị của Nga.
“Các Starlink nằm trong danh sách trắng vẫn hoạt động, còn các thiết bị của Nga đã bị chặn”, Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov, người nhậm chức vào tháng 1, viết trên Telegram, lưu ý rằng quá trình xác minh vẫn đang tiếp diễn.
SpaceX chưa trả lời ngay yêu cầu bình luận. Ngày 1/2, ông Musk nói rằng các biện pháp của SpaceX nhằm ngăn chặn việc Nga sử dụng trái phép Starlink dường như đã phát huy hiệu quả.
Ông Serhiy Beskrestnov, cố vấn của ông Fedorov, nói rằng tác động của việc vô hiệu hóa đã rất rõ rệt khi hoạt động tấn công đã dừng lại ở nhiều khu vực.
Starlink không hoạt động trên lãnh thổ Nga, nhưng hoạt động tại Ukraine. Giới quân sự Ukraine tin rằng Nga mua thiết bị qua các công ty ở nước thứ 3. Nga từng bác bỏ cáo buộc này.
Nga chưa bình luận về bất cứ thông báo nào của Ukraine về việc họ sử dụng Starlink gắn lên UAV, cũng như tuyên bố rằng hoạt động tác chiến của Moscow đang bị ảnh hưởng.
Trong các bản tin cập nhật gần đây, Nga vẫn ghi nhận đà tiến ở một số khu vực, và tuyên bố giành thêm quyền kiểm soát các khu định cư từ Ukraine.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia Ukraine, Nga dường như vẫn có phương án khác. Nga không chỉ dùng Starlink. Họ còn gắn SIM điện thoại của nhà mạng Ukraine vào UAV để khai thác mạng di động địa phương.
Theo Viện Molfar, công nghệ này đã được thử nghiệm trước khi dùng tại Ukraine. Nga được cho cũng thu thập SIM của các nhà mạng châu Âu.
Modem 4G là một phần trong gói định vị GPS của Shahed. Khi có SIM hoạt động, UAV có thể gửi dữ liệu về Nga qua mạng di động, thậm chí dùng Telegram.
Bên cạnh đó, vào tháng 1, Nga tiết lộ thời điểm bắt đầu đưa vào sản xuất hàng loạt các thiết bị tương tự Starlink.
Tổng giám đốc Tập đoàn Không gian Nhà nước Nga Roscosmos, ông Dmitry Bakanov, cho biết: “Đây là vệ tinh Zorkiy, một thiết bị thu thập hình ảnh từ không gian, và dựa trên các hình ảnh này, các bản đồ số được tạo ra, sau đó được sử dụng cho việc dẫn đường của các phương tiện không người lái. Trong năm nay, việc sản xuất hàng loạt thiết bị này sẽ bắt đầu".
