Theo BS.CK1 Hoàng Bích Uyên, Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á, việc đun sôi nước là phương pháp hiệu quả để tiêu diệt hầu hết các loại vi sinh vật hiện diện tại thời điểm đun. Tuy nhiên, nước sau khi để nguội và tiếp xúc với môi trường bên ngoài sẽ đối mặt với nguy cơ tái nhiễm rất cao.
Nguy cơ tái nhiễm khuẩn và tích tụ kim loại nặng
Bác sĩ Uyên phân tích, vi khuẩn trong không khí hoặc từ bề mặt dụng cụ có thể xâm nhập vào nước ngay khi nhiệt độ hạ xuống, đặc biệt là khi nước không được đậy nắp kín. Nếu bảo quản ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài, đây sẽ là môi trường lý tưởng để vi sinh vật sinh sôi mạnh mẽ.
Các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng, những loại vi khuẩn như Pseudomonas và Staphylococcus thường xuất hiện trong các mẫu nước chưa đun sôi. Dù nhiệt độ cao có thể loại bỏ chúng, nhưng quá trình tái nhiễm vẫn xảy ra nếu nước tiếp xúc với không khí lâu ngày.
Đáng chú ý, nguy cơ sức khỏe không chỉ đến từ vi khuẩn mà còn từ chính dụng cụ đun nấu. Khi đun nước bằng nồi kim loại (đặc biệt là nhôm hoặc thép không gỉ), các kim loại nặng như chì, kẽm, sắt, cadmium và crom có thể giải phóng và ngấm vào nước. Lượng kim loại này tỉ lệ thuận với thời gian đun nóng và tuổi thọ của dụng cụ nấu. Nếu tiếp tục để nước nguội ngay trong nồi, quá trình thôi nhiễm kim loại sẽ kéo dài, khiến nồng độ vượt quá giới hạn an toàn, gây ra nhiều hệ lụy cho sức khỏe người dùng.
Tốt nhất nên uống hết nước trong vòng 24-48 giờ kể từ khi đun sôi. Ảnh: Bảo Bảo
Quy tắc "vàng" để uống nước đun sôi an toàn
Để đảm bảo nguồn nước uống hàng ngày thực sự tinh khiết, bác sĩ Hoàng Bích Uyên đưa ra các khuyến cáo cụ thể sau:
Thời gian bảo quản
Tốt nhất nên uống hết nước trong vòng 24-48 giờ kể từ khi đun sôi. Tuyệt đối không để nước quá 3 ngày, vì đây là ngưỡng mà vi khuẩn đã có thể phát triển đến mức gây hại.
Lựa chọn dụng cụ chứa chuẩn
- Vật liệu: Ưu tiên sử dụng bình chứa bằng thủy tinh hoặc inox (thép không gỉ) đạt chuẩn chất lượng. Cần tránh tuyệt đối các loại bình nhựa tái chế hoặc bình đã có dấu hiệu trầy xước, hư hỏng.
- Thiết kế: Nên chọn bình có cổ hẹp và có vòi rót. Thiết kế này giúp giảm thiểu diện tích tiếp xúc với không khí, từ đó giảm nguy cơ tái nhiễm bẩn so với các loại bình miệng rộng.
- Nắp đậy: Luôn bảo quản nước trong vật chứa có nắp đậy thật kín.
Vệ sinh và lưu trữ đúng cách
- Cần rửa sạch bình chứa hàng ngày hoặc ngay sau mỗi lần hết nước. Sau khi rửa, nên tráng lại bằng nước sôi để loại bỏ hoàn toàn cặn bẩn và vi khuẩn tích tụ ở đáy bình.
- Đặt bình nước ở nơi sạch sẽ, thoáng mát, râm mát và tránh xa các nguồn có khả năng gây ô nhiễm.
- Đậy kín nắp ngay sau khi lấy nước để ngăn chặn bụi bẩn, côn trùng và vi khuẩn xâm nhập.
Tuyệt đối không "đổ dồn" nước
Một sai lầm phổ biến là đổ nước mới đun sôi vào phần nước cũ còn sót lại trong bình. Chuyên gia cảnh báo hành động này sẽ làm tăng tốc độ sinh trưởng của vi khuẩn từ nước cũ sang nước mới (tái nhiễm chéo), khiến chất lượng nước suy giảm nhanh chóng.
"Việc uống nước đun sôi để nguội là thói quen tốt, nhưng chỉ khi chúng ta tuân thủ các nguyên tắc vệ sinh và thời gian sử dụng để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình", bác sĩ nói.
