Ai cũng biết xe điện không xả ra khí thải carbon vì không đốt nhiên liệu hóa thạch. Trước đây, dù đã có một số nghiên cứu chỉ ra rằng xe không phát thải có thể giúp cải thiện chất lượng không khí đô thị, nhưng các bằng chứng vẫn chưa thực sự mang tính kết luận.
Tuy nhiên giờ đây, một nghiên cứu mới của Trường Y Keck, thuộc Đại học Nam California (Mỹ), đã sử dụng dữ liệu vệ tinh để xác nhận rằng xe không phát thải thực sự tạo ra tác động tích cực và rõ ràng tới chất lượng không khí.
Nghiên cứu cho thấy khi số lượng xe điện và xe hybrid sạc ngoài tăng lên, nồng độ NO₂ tại các khu dân cư giảm rõ rệt (Ảnh: InsideEVs).
Công bố trên tạp chí The Lancet Planetary Health, nghiên cứu mới này đã khai thác dữ liệu vệ tinh độ phân giải cao từ thiết bị giám sát khí quyển tầng thấp (TROPOMI). Thiết bị này có khả năng phát hiện nitrogen dioxide (NO₂) trong khí quyển thông qua việc đo cách thức khí này hấp thụ và phản xạ ánh sáng Mặt Trời, theo Phys.org.
NO₂ được sinh ra trong quá trình đốt nhiên liệu hóa thạch; nó có thể gây ra bệnh hen suyễn, viêm phế quản, đồng thời làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đột quỵ. Nói cách khác, đây là một loại khí cực kỳ có hại cho sức khỏe.
Nhóm nghiên cứu đã thu thập dữ liệu để tính toán mức NO₂ trung bình hằng năm tại từng khu dân cư ở California trong giai đoạn 2019-2023.
Cùng với đó, dữ liệu công khai từ Cục Quản lý phương tiện cơ giới California (DMV) cũng được đưa vào phân tích, đặc biệt là số lượng xe không phát thải đăng ký tại mỗi khu vực. Xe không phát thải bao gồm xe thuần điện (BEV), xe hybrid sạc ngoài (PHEV) và xe sử dụng pin nhiên liệu hydro.
Vậy dữ liệu cho thấy điều gì? Trong giai đoạn 2019-2023, cứ mỗi 200 xe không phát thải mới được đăng ký tại một khu dân cư ở California, mức NO₂ trung bình giảm khoảng 1,1%.
Theo các tác giả của nghiên cứu, một khu dân cư điển hình đã bổ sung thêm 272 xe không phát thải, với đa số khu vực ghi nhận mức tăng từ 18 đến 839 xe. Trong suốt thời gian nghiên cứu, thị phần xe không phát thải tại California đã tăng từ 2% lên 5% trong tổng số xe con lưu hành.
Những phát hiện này cho thấy không khí sạch hơn không chỉ là lý thuyết, nó đang thực sự diễn ra ngay trong thực tế ở California.
Bên trái là biểu đồ nồng độ NO₂ trung bình hằng năm đo bằng vệ tinh TROPOMI, còn bên phải là nồng độ NO₂ trung bình hằng năm đo ở mặt đất bằng các trạm quan trắc của Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (Ảnh: InsideEVs).
Để đảm bảo độ tin cậy của kết quả nghiên cứu, các nhà khoa học đã áp dụng nhiều biện pháp kiểm chứng, trong đó có việc loại bỏ hoàn toàn dữ liệu năm 2020 nhằm tránh ảnh hưởng của các biến động do đại dịch gây ra đối với mức NO₂.
Họ cũng xác nhận rằng những khu dân cư gia tăng số lượng xe chạy xăng lại ghi nhận mức ô nhiễm tăng lên. Cuối cùng, kết quả từ dữ liệu vệ tinh được đối chiếu và lặp lại bằng dữ liệu cập nhật từ các trạm đo mặt đất trong giai đoạn 2012-2023.
“Chúng tôi đã kiểm tra phân tích theo nhiều cách khác nhau, và kết quả đều nhất quán xác nhận phát hiện chính của nghiên cứu”, bà Erika Garcia, phó giáo sư tại Trường Y Keck và là tác giả cao cấp của nghiên cứu, cho biết.
Đây là tin vui đối với những người sống tại các đô thị đông đúc, nơi khí thải từ ống xả ô tô thường tích tụ ở tầng không khí thấp và xâm nhập trực tiếp vào phổi con người. Khoa học đã chứng minh rằng khi ngày càng nhiều xe điện và xe hybrid sạc ngoài lăn bánh, bầu không khí sẽ sạch hơn.
