Xử trí như thế nào khi dị vật rơi vào mắt

BS.CKI Nguyễn Đức Huy, Chuyên khoa Mắt Công nghệ cao, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, cho biết dị vật rơi vào mắt là tình huống thường gặp trong sinh hoạt hằng ngày, từ bụi bẩn, côn trùng, cát cho đến mảnh kim loại, gỗ... Nếu xử trí dị vật không đúng cách, mắt có thể bị trầy xước giác mạc, viêm nhiễm, thậm chí ảnh hưởng lâu dài đến thị lực. Bác sĩ chỉ ra một số bước xử trí khi có vật lạ trong mắt.

Giữ bình tĩnh, tránh dụi mắt

Theo bác sĩ Huy, phản xạ đầu tiên của nhiều người khi có dị vật rơi vào mắt là dụi mạnh. Tuy nhiên, hành động này có thể khiến dị vật cọ xát vào giác mạc, gây trầy xước hoặc làm dị vật đi sâu hơn. Khi thấy cộm, xốn hoặc đau nhói trong mắt, cần cố gắng giữ bình tĩnh, hạn chế chớp mắt liên tục và tuyệt đối không dùng tay dụi mắt.

Rửa tay sạch trước khi xử trí

Trước khi chạm vào vùng mắt, cần rửa tay sạch bằng xà phòng và nước sạch. Tay bẩn có thể mang vi khuẩn, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng nếu tiếp xúc với mắt.

Quan sát dị vật

Khi dị vật rơi vào mắt mà chỉ có một mình, bạn nên đứng trước gương, nhẹ nhàng kéo mí mắt trên và dưới để quan sát xem dị vật nằm ở đâu. Trong nhiều trường hợp, dị vật chỉ là hạt bụi nhỏ nằm trên bề mặt kết mạc hoặc mí mắt. Nếu có thể nhìn thấy rõ và dị vật không sắc nhọn, người bệnh có thể thực hiện các bước xử trí an toàn tiếp theo.

Rửa mắt bằng nước sạch

Bác sĩ Huy cho hay với các dị vật nhỏ như bụi, cát, có thể chớp mắt nhiều lần để nước mắt tự nhiên cuốn dị vật ra ngoài. Nếu không hiệu quả, hãy rửa mắt bằng nước sạch hoặc dung dịch nước muối sinh lý 0,9%. Khi rửa, nghiêng đầu về phía mắt bị dị vật, mở mắt nhẹ nhàng để dòng nước chảy từ trong ra ngoài, tránh làm dị vật trôi sang mắt còn lại.

Lấy dị vật ra bằng gạc sạch nếu cần

Nếu dị vật vẫn nằm ở bề mặt, có thể dùng gạc sạch, mềm hoặc khăn sạch đã được làm ẩm để nhẹ nhàng chạm và lấy dị vật ra. Tuyệt đối không dùng vật cứng, đầu nhọn hay tăm bông khô để lấy dị vật vì dễ gây tổn thương giác mạc.

Không tự xử trí khi dị vật nguy hiểm

Nếu dị vật là mảnh kim loại, thủy tinh, gỗ hoặc vật sắc nhọn, tuyệt đối không cố gắng lấy ra. Ngoài ra, khi mắt đau nhiều, chảy nước mắt liên tục, đỏ dữ dội, nhìn mờ hoặc có máu, cần che nhẹ mắt bằng gạc sạch và đến cơ sở y tế chuyên khoa Mắt càng sớm càng tốt. Việc tự xử trí trong những trường hợp này có thể làm tổn thương mắt nghiêm trọng hơn.

Theo dõi sau khi lấy dị vật

Bác sĩ Huy cảnh báo sau khi dị vật được lấy ra, nếu cảm giác cộm, đau rát kéo dài, mắt đỏ hoặc nhìn không rõ, người bệnh nên tới bệnh viện có chuyên khoa Mắt khám để kiểm tra xem giác mạc có bị trầy xước hay nhiễm trùng hay không. Bác sĩ có thể chỉ định thuốc nhỏ mắt phù hợp để hỗ trợ hồi phục.

Dị vật rơi vào mắt tuy là tai nạn nhỏ nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu xử trí sai cách. Thực hiện đúng các bước sơ cứu và biết khi nào cần đến bác sĩ giúp bảo vệ thị lực, tránh những biến chứng thị lực không mong muốn.