Khép lại một bùng nổ với hàng loạt cột mốc lịch sử, chứng khoán năm 2026 mở ra nhiều kỳ vọng mới. Sau cột mốc nâng hạng, thị trường chuyển từ trạng thái phục hồi sang chu kỳ tăng trưởng chiều sâu dựa trên nền tảng vĩ mô vững vàng, cải cách chính sách toàn diện, triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp tích cực và định giá hấp dẫn.
Tuy nhiên, thị trường chứng khoán năm 2026 được nhìn nhận sẽ không còn là giai đoạn "nước lên thuyền lên". Khi những kỳ vọng lớn đã phản ánh vào giá, môi trường lãi suất không còn rẻ, cơ hội đầu tư sẽ phân hóa và chọn lọc hơn. Trong bối cảnh đó, chất lượng doanh nghiệp và năng lực tăng trưởng thực sẽ là yếu tố được ưu tiên thay cho các làn sóng đầu cơ ngắn hạn.
Triển vọng chứng khoán năm 2026 được định hình bởi nền kinh tế bước vào “Kỷ nguyên vươn mình” với sức mạnh đến từ nội lực. Mục tiêu GDP trên 10% trong năm nay được xem là khá tham vọng, nhưng thể hiện rõ quyết tâm mạnh mẽ của Chính phủ trong chu kỳ phát triển mới.
Hàng loạt cải cách mang tính cấu trúc như phát triển thị trường vốn, thúc đẩy chuyển đổi số và đẩy mạnh đầu tư hạ tầng được kỳ vọng sẽ tạo dư địa tăng trưởng dài hạn, qua đó củng cố vai trò trung tâm của khu vực tư nhân trong nền kinh tế, trong khi khu vực nhà nước tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt ở những lĩnh vực then chốt.
Nền tảng vững chắc của thị trường còn được định hình bởi vĩ mô ổn định. Tỷ giá - yếu tố từng được xem là “cơn gió đông” cản bước thị trường nay đã phần nào hạ nhiệt giúp cải thiện tâm lý nhà đầu tư. Chỉ số sức mạnh USD (DXY) duy trì ở vùng thấp trong tháng 2, cùng với kỳ vọng nguồn cung ngoại tệ từ kiều hối tiếp tục tăng, góp phần giảm áp lực lên tỷ giá VND/USD. Không chỉ hạn chế rủi ro nhập khẩu lạm phát và ổn định chi phí vốn cho doanh nghiệp, sự ổn định của tỷ giá trong năm 2026 còn được xem là “tấm vé thông hành” để dòng vốn ngoại quay trở lại thị trường sau nhiều năm ròng rã bán ròng.
“ Chứng khoán về bản chất vẫn là hàn thử biểu của nền kinh tế. Năm 2025, Việt Nam đối mặt nhiều cú sốc như biến động chính sách thương mại của Mỹ hay thiên tai, song GDP vẫn tăng trên 8%, Điều này cho thấy khả năng thích nghi và sức chịu đựng của nền kinh tế khá tốt. Mục tiêu tăng trưởng hai chữ số trong năm 2026 cho thấy nền tảng vĩ mô đủ vững để trở thành bệ phóng cho một chu kỳ tăng trưởng mới của thị trường chứng khoán”, chuyên gia tài chính Phan Dũng Khánh nhận định.
Đặc biệt, tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp tích cực được xem là tiền đề quan trọng để thị trường duy trì xu hướng đi lên. Trong bối cảnh chính sách tiền tệ duy trì, đầu tư công tiếp tục là đầu kéo quan trọng và tiêu dùng nội địa dần phục hồi, đa số tổ chức phân tích cho rằng lợi nhuận toàn thị trường có thể tăng từ 16-18% trong năm 2026.
Bên cạnh đó, dù VN-Index liên tục phá kỷ lục, nhưng nhiều ý kiến cho rằng định giá thị trường vẫn hấp dẫn với dư địa cải thiện cao. Với tốc độ tăng trưởng cao và mức định giá hợp lý, Việt Nam vẫn là điểm sáng so với các thị trường trong khu vực, cho thấy thị trường vẫn đang trong chu kỳ tăng trưởng mạnh mẽ.
Không chỉ đến từ yếu tố nội tại như tăng trưởng và định giá, thị trường chứng khoán còn đứng trước một cú hích quan trọng mang tên nâng hạng. Việc Việt Nam chính thức được nâng hạng lên thị trường mới nổi theo phân loại của FTSE Russell (tháng 9/2026) và kỳ vọng đáp ứng các tiêu chuẩn của MSCI Emerging Market không chỉ mở ra cơ hội thu hút dòng vốn ngoại, mà còn góp phần cải thiện thanh khoản và mặt bằng định giá của thị trường.
Nhận định về triển vọng nâng hạng, ông Nguyễn Thế Minh – Giám đốc Phân tích Chứng khoán Yuanta Việt Nam cho rằng dòng vốn giải ngân ngay sau thời điểm nâng hạng có thể chưa tạo ra đột biến lớn trong ngắn hạn. Tuy nhiên, giá trị cốt lõi của sự kiện này nằm ở việc mở rộng đáng kể tệp nhà đầu tư tổ chức quốc tế, đặc biệt là các quỹ chỉ được phép phân bổ vốn vào thị trường mới nổi. Nhờ đó, thị trường có cơ hội cải thiện thanh khoản, giảm sự phụ thuộc vào dòng tiền cá nhân trong nước và nâng cao tính ổn định trong trung – dài hạn.
Theo các ước tính, trong vòng 5 năm sau nâng hạng, tổng dòng vốn nước ngoài vào Việt Nam có thể đạt khoảng 25 tỷ USD. Riêng trong năm 2026, quy mô dòng vốn này được dự báo ở mức 2–6 tỷ USD, chủ yếu đến từ các quỹ đầu tư thụ động (ETF) và một phần dòng vốn chủ động.
Dù vậy, ông Minh cho rằng nâng hạng thị trường chứng khoán mới chỉ là bước khởi đầu. Yếu tố có tác động sâu rộng hơn đến triển vọng thị trường nằm ở câu chuyện nâng hạng tín nhiệm quốc gia, bởi đây là biến số ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vốn của toàn bộ nền kinh tế.
Việt Nam hiện chỉ còn cách một bậc để được nâng hạng xếp hạng tín nhiệm lên mức Đầu tư (investment grade). Nếu được cải thiện trong năm 2026, chi phí vốn của nền kinh tế có thể giảm xuống dưới 15%, giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn quốc tế rẻ hơn và dài hạn hơn, qua đó cải thiện lợi nhuận, dòng tiền và khả năng mở rộng đầu tư.
Trên thị trường chứng khoán, điều này đồng nghĩa với việc mặt bằng định giá sẽ được “định nghĩa lại”. Khi chi phí vốn giảm, mức chiết khấu dòng tiền trong các mô hình định giá cũng giảm theo, cho phép thị trường chấp nhận mức P/E cao hơn mà vẫn duy trì sức hấp dẫn so với các thị trường trong khu vực.
Cùng quan điểm, VinaCapital cho rằng tác động của việc nâng hạng tín nhiệm lên mức Đầu tư có thể còn lớn hơn cả sự kiện FTSE Russell xem xét nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên nhóm mới nổi. Trong lịch sử, nhiều quốc gia ghi nhận mức tăng rất mạnh của thị trường chứng khoán quanh thời điểm được nâng hạng, như Ấn Độ tăng khoảng 308% và Thái Lan tăng khoảng 150% trong giai đoạn từ hai năm trước đến hai năm sau khi được nâng hạng. Song song với đó là làn sóng dòng vốn ngoại đổ vào mạnh mẽ, kéo theo sự gia tăng đáng kể của dự trữ ngoại hối.
Bên cạnh các yếu tố tích cực, thị trường chứng khoán năm 2026 vẫn phải đối mặt với không ít “cơn gió ngược”, trong đó nổi bật là rủi ro đến từ mặt bằng lãi suất.
Bà Trần Thị Khánh Hiền, Giám đốc Phân tích Chứng khoán MB (MBS), cho rằng lãi suất sẽ là rủi ro lớn nhất đối với thị trường chứng khoán trong năm 2026. Theo dự báo của bà, lãi suất huy động bình quân kỳ hạn 12 tháng có thể tăng thêm khoảng 50 điểm cơ bản trong năm nay.
Áp lực lãi suất đến từ việc nhu cầu vốn của nền kinh tế tiếp tục duy trì ở mức cao trong nhiều năm, trong khi dòng tiền gửi có xu hướng dịch chuyển sang các kênh như vàng, USD và bất động sản, khiến tốc độ luân chuyển vốn trong hệ thống chậm lại. Bên cạnh đó, cấu trúc huy động – cho vay vẫn mất cân đối khi tiền gửi ngắn hạn chiếm tỷ trọng lớn, trong khi nhu cầu vốn trung và dài hạn cho đầu tư hạ tầng ngày càng gia tăng, làm gia tăng áp lực thiếu hụt vốn dài hạn trong hệ thống ngân hàng.
Không chỉ chịu áp lực từ yếu tố trong nước, thị trường còn đối mặt với rủi ro bên ngoài khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) có thể tiếp tục tăng lãi suất trong năm 2026. Diễn biến này có thể khiến một phần dòng vốn giá rẻ tại châu Á, trong đó có Việt Nam, quay trở lại Nhật Bản, từ đó gia tăng áp lực lên nguồn vốn và mặt bằng lãi suất trong nước.
Giám đốc Phân tích MBS cho rằng lãi suất gia tăng sẽ tác động trực tiếp đến thị trường. Dù VN-Index có thể hưởng lợi trong nửa đầu năm nhờ các yếu tố tích cực như nâng hạng thị trường, nhưng áp lực nhiều khả năng sẽ rõ nét hơn trong nửa cuối năm khi mặt bằng lãi suất mới dần thẩm thấu vào thanh khoản. Đồng thời, dòng tiền có thể dịch chuyển một phần sang hoạt động sản xuất – kinh doanh, thay vì tập trung mạnh vào các kênh tài sản rủi ro như giai đoạn trước.
Đồng quan điểm, ông Trần Đức Anh – Giám đốc Vĩ mô và Chiến lược Chứng khoán KB (KBSV) cho rằng mặt bằng lãi suất đã tăng nhẹ từ cuối 2025 cho đến nay và dự kiến xu hướng này là chủ đạo cho cả năm 2026 với mức tăng cả năm trong khoảng 0,5%-1%. Với nền lãi suất thấp thời điểm hiện tại, mức tăng này không gây áp lực đáng kể lên TTCK.
Tuy nhiên, chuyên gia cũng lưu ý nếu xuất hiện thêm các yếu tố bất thường như biến động địa chính trị, khủng hoảng tài chính khu vực hay “thiên nga đen” khó lường ảnh hưởng đến bối cảnh vĩ mô, mặt bằng lãi suất có thể tăng mạnh hơn dự kiến. “ Lãi suất tăng thêm bình quân từ 2% trở lên có thể khiến dòng tiền rút mạnh ra khỏi TTCK . Bởi khi chi phí tài chính của doanh nghiệp tăng cao sẽ làm suy giảm lợi nhuận, qua đó kéo theo rủi ro điều chỉnh của thị trường ” , ông Trần Đức Anh nhận định.
Cân bằng giữa cơ hội và rủi ro, triển vọng thị trường chứng khoán năm 2026 vẫn được các chuyên gia phân tích đánh giá tích cực. Nhiều tổ chức dự báo VN-Index có thể hướng tới vùng 1.900–2.000 điểm trong kịch bản thuận lợi. Tuy nhiên, thay vì phục hồi đồng loạt như các chu kỳ trước, thị trường nhiều khả năng bước vào giai đoạn phân hóa sâu. Khi dòng tiền hướng đến câu chuyện tăng trưởng thực chất, năm 2026 được kỳ vọng sẽ là “sân chơi” của các nhà đầu tư đề cao chất lượng, kỷ luật định giá và các động lực tăng trưởng dài hạn hơn là chạy theo các nhịp sóng ngắn mang tính đầu cơ.
Ông Trần Đức Anh – Giám đốc Vĩ mô và Chiến lược thị trường Chứng khoán KB (KBSV) nhìn nhận triển vọng thị trường chứng khoán năm 2026 nhìn chung vẫn tích cực, song cơ hội và rủi ro sẽ đan xen rõ nét hơn. Thị trường không còn ở trạng thái tăng đồng loạt, mà bước vào giai đoạn phân hóa mạnh, đòi hỏi nhà đầu tư phải linh hoạt theo diễn biến vĩ mô từng thời điểm thay vì áp dụng một chiến lược cố định cho cả năm.
Trong bối cảnh các rủi ro lớn như tỷ giá, thanh khoản, lãi suất hay thuế quan chưa trở nên quá rõ ràng, chiến lược tấn công có chọn lọc vẫn nên được ưu tiên để tối ưu hóa lợi nhuận. Tuy nhiên, khi xuất hiện các tín hiệu bất lợi từ môi trường vĩ mô, nhà đầu tư cần nhanh chóng chuyển sang trạng thái phòng thủ nhằm bảo toàn thành quả.
Về mặt điểm số, chuyên gia KBSV cho rằng VN-Index khó tạo ra một con sóng quá lớn, mức tăng cả năm nhiều khả năng dao động quanh 10–15%. Một số cổ phiếu đã phản ánh trước triển vọng lợi nhuận trong nhiều năm và dư địa tăng thêm không còn nhiều. Dù vậy, nhiều nhóm cổ phiếu có dư địa dồi dào để bứt phá với các động lực đến từ các chính sách thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, sự phục hồi của tiêu dùng nội địa, câu chuyện nâng hạng thị trường, làn sóng IPO – niêm yết mới và kỳ vọng dòng vốn ngoại quay trở lại từ nửa cuối năm.
Trong bối cảnh đó, yếu tố “chọn mặt gửi tiền” sẽ mang tính quyết định. Chiến lược đầu tư năm 2026 cần đặt trọng tâm vào chất lượng doanh nghiệp và kỷ luật định giá, thay vì chạy theo các nhịp tăng ngắn hạn.
Theo vị chuyên gia này, nhóm cổ phiếu chứng khoán tiếp tục có triển vọng nhờ thị trường duy trì đà tăng về cả điểm số lẫn thanh khoản, trong khi nhóm tiêu dùng được hỗ trợ bởi mục tiêu tăng trưởng cao và các chính sách kích cầu trong nước. Bên cạnh đó, nhóm nguyên vật liệu, đặc biệt là thép, cũng được đánh giá tích cực khi nhu cầu nội địa và đầu tư hạ tầng vẫn đóng vai trò là động lực chính trong năm 2026.
