Các hệ thống này bao gồm: Burevestnik - tên lửa hành trình sử dụng động cơ hạt nhân; Poseidon – phương tiện không người lái dưới nước chạy bằng năng lượng hạt nhân; Sarmat - tên lửa đạn đạo xuyên lục địa; Oreshnik - hệ thống tên lửa mới của Nga, được trang bị tên lửa đạn đạo tầm trung.
Được cho là có thể gây ra những tác động mang tính bước ngoặt chỉ bằng một đòn tấn công, các hệ thống vũ khí hạt nhân thế hệ mới của Nga đang khiến nhiều đối thủ lo ngại.
Hệ thống tên lửa Oreshnik của Nga. Ảnh: AP
Tên lửa hành trình tầm xa thế hệ mới Burevestnik
Burevestnik (NATO gọi là SSC-X-9 Skyfall) là tên lửa hành trình liên lục địa sử dụng động cơ hạt nhân, do Nga phát triển. Hệ thống này được thiết kế để vượt qua các mạng lưới phòng không và phòng thủ tên lửa hiện có, đồng thời có khả năng mang đầu đạn hạt nhân bay quãng đường rất dài.
Ngày 26/10/2025, Tổng Tham mưu trưởng Lực lượng vũ trang Nga Valery Gerasimov báo cáo với Tổng thống Vladimir Putin về việc thử nghiệm thành công tên lửa hành trình Burevestnik có “tầm bắn không giới hạn”. Theo ông Gerasimov, cuộc thử nghiệm được tiến hành ngày 21/10, trong đó tên lửa đã bay quãng đường khoảng 14.000 km trong thời gian 15 giờ.
Điểm khác biệt lớn nhất của Burevestnik là việc sử dụng động cơ hạt nhân. Khác với các tên lửa hành trình thông thường vốn sử dụng nhiên liệu kerosene, nhiên liệu tổng hợp hoặc nhiên liệu rắn và bị giới hạn về tầm bắn, động cơ hạt nhân được cho là mang lại cho Burevestnik một số năng lực vượt trội. Tên lửa được cho là có tầm bắn gần như không giới hạn, thời gian bay kéo dài, khá linh hoạt trong việc thay đổi hướng bay và tiếp cận mục tiêu từ nhiều hướng khác nhau.
Burevestnik cũng được cho là có khả năng bay qua các tuyến đường ở khu vực Bắc Cực, nơi năng lực giám sát và cảnh báo sớm còn hạn chế.
Những đặc tính này được cho là làm gia tăng thách thức đối với các hệ thống phòng không, phòng thủ tên lửa và cảnh báo sớm, khi sự kết hợp giữa quỹ đạo linh hoạt, trần bay thấp và thời gian bay kéo dài có thể khiến việc theo dõi và đánh chặn trở nên phức tạp hơn.
Siêu ngư lôi Poseidon
Poseidon là một phương tiện không người lái hoạt động dưới nước do Nga phát triển, trang bị lò phản ứng hạt nhân cùng đầu đạn hạt nhân. Hệ thống này đôi khi được truyền thông gọi là “siêu ngư lôi”.
Poseidon được thiết kế để tấn công các mục tiêu ven biển có giá trị cao, bao gồm cảng biển và căn cứ hải quân, thông qua sức công phá trực tiếp cũng như các tác động thứ cấp từ vụ nổ dưới nước. Trong kịch bản xung đột quân sự, hệ thống này cũng được cho là có thể nhắm tới các nhóm tác chiến tàu sân bay của đối phương.
Theo các tuyên bố của phía Nga, Poseidon có những đặc điểm chính sau: độ ồn thấp; khả năng cơ động cao; khả năng sống sót cao trước các biện pháp đối phó của đối phương; có thể được trang bị cả đầu đạn thông thường lẫn đầu đạn hạt nhân.
Phương tiện này dài khoảng 20 mét, đường kính khoảng 1,8 mét và có khối lượng ước tính vào khoảng 100 tấn. Nhờ sử dụng lò phản ứng hạt nhân cỡ nhỏ, Poseidon được cho là có tầm hoạt động gần như không giới hạn.
Poseidon có khả năng hoạt động ở độ sâu rất lớn, làm giảm khả năng bị phát hiện. Độ sâu lặn tối đa được cho là lên tới khoảng 1.000 mét. Một số báo cáo cho biết, phương tiện có thể đạt tốc độ khoảng 60-70 hải lý/giờ (tương đương 110-130 km/giờ), vượt trội so với tốc độ của hầu hết các tàu chiến mặt nước hiện nay.
Dù có kích thước nhỏ hơn đáng kể so với lò phản ứng trên các tàu ngầm hạt nhân hiện đại, hệ thống năng lượng của Poseidon được cho là có công suất cao và thời gian đạt trạng thái hoạt động tối đa nhanh hơn nhiều lần.
Oreshnik
Oreshnik là hệ thống tên lửa mới nhất của Nga, được trang bị tên lửa đạn đạo tầm trung và đầu đạn siêu vượt âm. Theo các thông tin kỹ thuật được phía Nga công bố, Oreshnik có tầm bắn từ 1.000 đến 5.500 km, thuộc nhóm tên lửa đạn đạo tầm trung. Tên lửa được cho là có thể đạt tốc độ khoảng Mach 10 (tương đương 12.380 km/giờ), với nhiệt độ của khối va chạm lên tới khoảng 4.000 độ C. Khối lượng đầu đạn ước tính vào khoảng 1,5 tấn.
Về cấu hình tác chiến, Oreshnik có khả năng mang đầu đạn thông thường hoặc đầu đạn hạt nhân. Ngoài ra, hệ thống này có thể được trang bị từ 3 đến 6 đầu đạn tái nhập khí quyển có khả năng nhắm mục tiêu độc lập (MIRV), mỗi đầu đạn có sức công phá ước tính khoảng 150 kiloton. Trong cấu hình MIRV đầy đủ, tổng đương lượng nổ có thể lên tới khoảng 900 kiloton, tương đương khoảng 45 quả bom nguyên tử.
Theo Nga, tên lửa Oreshnik được thiết kế để xuyên phá các mục tiêu được bảo vệ kiên cố, có thể phá hủy các công trình chôn sâu dưới 3 hoặc 4 lớp bê tông cốt thép. Khả năng đánh chặn tên lửa này được cho là chỉ tồn tại trong giai đoạn bay ban đầu; khi các đầu đạn bước vào pha tiếp cận mục tiêu với tốc độ tối đa, việc đánh chặn ở giai đoạn cuối được đánh giá là gần như không khả thi.
Tổng thống Vladimir Putin cho biết Oreshnik được thiết kế để tấn công các mục tiêu được bảo vệ nghiêm ngặt và nằm sâu dưới lòng đất, với các yếu tố tác động nhiệt lên tới 4.000 độ C, đủ để làm bốc hơi mọi vật chất trong tâm vụ nổ, biến chúng thành các mảnh vụn và hạt cơ bản.
Sarmat
RS-28 Sarmat là hệ thống tên lửa chiến lược thế hệ thứ năm của Nga, được phóng từ hầm chứa. Theo NATO, hệ thống này được định danh là SS-X-30.
Phát biểu về quá trình phát triển Sarmat, Tổng thống Nga Vladimir Putin nhấn mạnh các hệ thống như vậy được thiết kế nhằm “bảo đảm khả năng răn đe chiến lược” trên phạm vi toàn cầu. Ông cho rằng Sarmat có khả năng “xuyên thủng mọi hệ thống phòng thủ tên lửa”, bao gồm cả những hệ thống hiện có và các tổ hợp được phát triển trong tương lai.
Theo các nhà phát triển của Nga, Sarmat có quỹ đạo bay linh hoạt, có thể đi qua không gian vũ trụ và tiếp cận mục tiêu từ nhiều hướng khác nhau, trong đó có cả tuyến đường qua Nam Cực. Tên lửa này được thiết kế để mang theo các phương tiện lượn siêu vượt âm Avangard và có thể được trang bị nhiều đầu đạn cùng loại.
Sarmat có tầm bắn ước tính khoảng 18.000 km, trọng lượng phóng khoảng 208,1 tấn, trong đó khối lượng nhiên liệu vào khoảng 178 tấn. Trọng lượng đầu đạn được cho là xấp xỉ 10 tấn. Tên lửa có chiều dài khoảng 35,5 mét, tương đương chiều cao của một tòa nhà 14 tầng, với đường kính khoảng 3 mét.
Về cấu hình tác chiến, Sarmat được thiết kế để mang nhiều đầu đạn MIRV, bao gồm cả đầu đạn hạt nhân và phi hạt nhân.
Nhấn mạnh vai trò của các hệ thống chiến lược như Sarmat, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho rằng bộ ba hạt nhân là “một bảo đảm quan trọng đối với an ninh quân sự của Nga và sự ổn định toàn cầu”.
“Việc trang bị đầy đủ cho bộ ba hạt nhân cho phép chúng ta bảo đảm một cách hiệu quả và đáng tin cậy khả năng răn đe chiến lược, đồng thời duy trì cân bằng quyền lực trên phạm vi toàn cầu. Đây là kết quả của những nỗ lực to lớn, lâu dài của các doanh nghiệp, cục thiết kế, công nhân và kỹ sư, cùng các chuyên gia quân sự và dân sự của Nga”, ông Putin nói.
