Có 3 loại xe hybrid, còn gọi là xe lai, gồm: hybrid thông thường, hybrid sạc ngoài (PHEV) và hybrid nhẹ (mild hybrid), phù hợp với cơ sở hạ tầng sạc và nhu cầu sử dụng khác nhau.
Có 3 loại xe hybrid: hybrid thông thường, hybrid sạc ngoài (PHEV) và hybrid nhẹ (mild hybrid). (Ảnh: Motor1)
Xe hybrid là gì?
Xe hybrid tiêu chuẩn, điển hình là Toyota Prius đời đầu, sử dụng sự kết hợp giữa động cơ xăng và mô-tơ điện.
Trong hệ thống này, động cơ xăng đảm nhận phần lớn công việc vận hành, trong khi mô-tơ điện hỗ trợ khi xe di chuyển ở tốc độ thấp.
Một điểm nổi bật là xe không cần phải cắm sạc hay yêu cầu người dùng can thiệp thủ công.
Công nghệ hybrid cho phép mỗi nguồn năng lượng phát huy tối đa ưu điểm của mình. Động cơ xăng hoạt động hiệu quả khi tăng tốc mạnh hoặc chạy trên đường cao tốc, trong khi mô-tơ điện đảm nhiệm việc di chuyển ở tốc độ thấp, tăng tốc nhẹ và duy trì quán tính khi xe đang lăn bánh.
Một số hệ thống, như cấu hình hai mô-tơ của Honda, thậm chí có khả năng tắt động cơ xăng trong thời gian ngắn khi chạy cao tốc để tiết kiệm nhiên liệu.
Xe hybrid tiêu chuẩn sử dụng sự kết hợp giữa động cơ xăng và mô-tơ điện. (Ảnh: Kia)
Pin của xe được sạc thông qua quá trình giảm tốc và từ chính động cơ xăng.
Nhờ vào công nghệ này, các mẫu hybrid hiện nay có thể đạt mức tiêu thụ nhiên liệu chỉ khoảng 4,7-5,9 lít/100km, theo tiêu chuẩn của Cơ quan Bảo vệ môi trường Mỹ (EPA).
Một trong những ưu điểm lớn của xe hybrid là không yêu cầu người dùng thay đổi thói quen sử dụng.
Người lái vẫn đổ xăng như xe truyền thống, trong khi mọi hoạt động còn lại được xe tự động xử lý. Trải nghiệm lái xe hybrid cũng đã được cải thiện đáng kể so với những mẫu xe hybrid “ì ạch” trước đây.
Hiện nay, xe hybrid còn được định vị là phiên bản mạnh mẽ và cao cấp hơn trong cùng một dòng xe.
Nhiều mẫu xe như Toyota Camry, Sienna và RAV4 hiện chỉ cung cấp phiên bản hybrid. Trong trường hợp vẫn có phiên bản thuần xăng, hybrid thường có giá mua hoặc thuê ban đầu cao hơn một chút.
Tại Việt Nam, một số mẫu xe hybrid đang được ưa chuộng bao gồm Toyota Yaris Cross HEV, Toyota Corolla Cross HEV, Toyota Camry HEV, Honda CR-V e:HEV RS và Honda Civic e:HEV RS.
Xe hybrid sạc ngoài (PHEV) là gì?
Nếu bạn có ngân sách dư dả và có thể tiếp cận điểm sạc thường xuyên, xe hybrid sạc ngoài (PHEV - plug-in hybrid electric vehicle) sẽ là một lựa chọn hiệu quả hơn.
Loại xe này kết hợp động cơ xăng và mô-tơ điện, trong đó mô-tơ điện đóng vai trò quan trọng hơn so với xe hybrid thông thường.
Như tên gọi, PHEV được trang bị cổng sạc cho phép người dùng sạc pin độc lập với động cơ xăng, tương tự như xe điện thuần.
PHEV có thể được xem là "công nghệ chuyển tiếp" giữa xe hybrid và xe điện hoàn toàn, với khả năng chạy hoàn toàn bằng điện trong quãng đường tương đương một ngày làm việc. Tầm hoạt động này khác nhau tùy theo từng mẫu xe.
Chẳng hạn, mẫu Prius PHEV có thể chạy tối đa khoảng 71 km bằng điện, trong khi RAV4 PHEV mới có thể đạt khoảng 80 km mà không cần sử dụng xăng.
Với xe hybrid sạc ngoài (PHEV), mô-tơ điện đóng vai trò quan trọng hơn so với xe hybrid thông thường. (Ảnh: Mitsubishi)
Tuy nhiên, tầm hoạt động thực tế còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thời tiết, tải trọng, giao thông và thói quen lái xe của người dùng.
Trong điều kiện lý tưởng, bạn có thể sử dụng xe hàng ngày chỉ bằng điện, sạc qua đêm và lặp lại chu trình này mà không cần ghé trạm xăng.
Khi di chuyển đường dài, động cơ xăng sẽ hoạt động và xe vẫn vận hành như một chiếc ô tô thông thường.
Nếu bạn chủ yếu sử dụng ô tô để đi làm hàng ngày trong đô thị, PHEV là một lựa chọn đáng cân nhắc. Tuy nhiên, giống như xe điện, bạn nên chọn PHEV khi có điều kiện sạc pin thường xuyên.
Nếu bạn thường quên cắm sạc, mức tiêu hao nhiên liệu của PHEV sẽ không tối ưu bằng xe động cơ đốt trong thuần túy, do khi pin cạn, động cơ xăng sẽ phải gánh trọng lượng của toàn bộ hệ thống hybrid, trong đó bộ pin đã nặng tới vài trăm kg, dẫn đến hiệu quả vận hành giảm.
So với xe hybrid thông thường, PHEV thường có giá cao hơn vài nghìn USD và số lượng mẫu xe cũng hạn chế hơn.
Tại Việt Nam, một số mẫu xe như BYD Sealion 6 và Jaecoo J7 sử dụng công nghệ PHEV, với khả năng hoạt động thuần điện tối đa lần lượt là 100 km và 106 km.
Xe mild-hybrid là gì?
Xe hybrid nhẹ, hay còn gọi là mild-hybrid, là một phiên bản cải tiến của xe hybrid thông thường, với đặc điểm "ít điện hơn". Mô hình này kết hợp động cơ xăng với một mô-tơ điện nhỏ và pin dung lượng thấp.
Mô-tơ điện không chỉ hỗ trợ động cơ mà còn thường đảm nhiệm vai trò khởi động động cơ, nhờ vào hệ thống điện áp 48V.
Chức năng chính của xe hybrid nhẹ là giúp hệ thống tự động tắt/mở động cơ (stop-start) hoạt động mượt mà hơn.
Khi xe dừng lại, động cơ xăng sẽ tắt và mô-tơ điện sẽ bù đắp phần công suất bị thiếu hụt trong vài giây trước và sau khi dừng. Điều này giúp tiết kiệm nhiên liệu và giảm khí thải.
Xe mild-hybrid là một phiên bản cải tiến của xe hybrid thông thường, với đặc điểm "ít điện hơn". (Ảnh: BMW)
Một ưu điểm lớn của xe hybrid nhẹ là người dùng không cần phải thay đổi thói quen lái xe. Họ chỉ cần lái xe như bình thường, và chiếc xe sẽ hoạt động êm ái, tiết kiệm hơn so với các mẫu xe không có hệ thống này.
Hiện tại, xe hybrid nhẹ thường không có mức chênh giá rõ rệt so với phiên bản không hybrid, vì chúng hiếm khi được bán song song. Công nghệ này thường được tích hợp sẵn trong hệ truyền động của xe.
Mild-hybrid đang trở nên phổ biến, đặc biệt trên các mẫu xe sang đời mới, như Audi, BMW và Mercedes-Benz.
Tại Việt Nam, một số mẫu xe sử dụng công nghệ này bao gồm Suzuki XL7 Hybrid và Suzuki Ertiga Hybrid, mang đến cho người tiêu dùng những lựa chọn tiết kiệm năng lượng và thân thiện với môi trường.
Loại xe hybrid nào phù hợp nhất với bạn?
Xe mild-hybrid, thực chất, chỉ là một phiên bản nâng cấp của "mô-tơ đề", chủ yếu nhằm cải thiện hoạt động của hệ thống stop-start.
Mặc dù có khả năng cải thiện hiệu suất nhiên liệu, loại xe này vẫn được coi là một trang bị xa xỉ, chủ yếu để tạo hình ảnh.
Khi được hỏi về việc lựa chọn loại xe hybrid nào, nhiều người đang phân vân giữa hai lựa chọn: hybrid sạc ngoài và hybrid thông thường. Quyết định này khá đơn giản.
Nếu bạn có khả năng sạc xe thường xuyên tại nhà hoặc nơi làm việc, ít khi di chuyển quá 50-65 km mỗi ngày và sẵn sàng chấp nhận mức giá ban đầu cao hơn, thì hybrid sạc ngoài là lựa chọn phù hợp.
Ngược lại, đối với phần lớn người dùng, xe hybrid thông thường vẫn là một trong những giải pháp dễ dàng và kinh tế nhất để tiết kiệm nhiên liệu mà không cần thay đổi thói quen sống xung quanh trạm sạc.
