Tam quốc là thời sinh ra nhiều anh hùng hào kiệt. Do đó, các tác phẩm văn học và sử sách giai đoạn này thường tập trung vào các vị tướng tài danh, còn phụ nữ ít được đề cập tới. Chị em Tiểu Kiều là hai trong số các nhân vật nữ ít ỏi được nhắc đến.
Theo Tam quốc chí, Tiểu Kiều cùng chị gái Đại Kiều là con gái của Kiều công - một vị quan vốn phục vụ dưới thời Hán Hiến Đế. Sau khi mất vợ, Kiều công từ quan, đưa hai con gái trở về quê hương, sống ẩn dật.
Sách Tam quốc chí từng ca ngợi là họ đều là những mỹ nhân tuyệt sắc, sở hữu vẻ đẹp rực rỡ. Riêng Tiểu Kiều ngoài dung mạo xinh đẹp còn có tư chất thông minh, thích đọc sách, đánh đàn và làm thơ.
Nhan sắc của Tiểu Kiều trong phim.
Chị gái Đại Kiều được gả cho Tôn Sách. Còn Tiểu Kiều được gả cho danh tướng Chu Du. Đây thực sự là cuộc hôn nhân giữa "trai anh hùng và gái thuyền quyên".
Chu Du và Tiểu Kiều sống bên nhau hạnh phúc suốt 12 năm. Có tài liệu cho rằng, họ sinh được 3 người con, gồm 2 trai và một gái. Tuy nhiên, cũng có tài liệu khẳng định, Chu Du đúng là có ba người con nhưng là với người vợ khác, không phải với Tiểu Kiều. Thông tin này hiện tại vẫn chưa được làm sáng tỏ.
Cuộc hôn nhân giữa trai tài và gái sắc nổi danh thời Tam quốc.
Sau khi lập chiến công hiển hách ở trận Xích Bích vang danh thiên hạ, Chu Du qua đời ở tuổi 36. Lúc này, Tiểu Kiều chỉ mới ngoài 20 tuổi, đang ở đỉnh cao của tuổi trẻ và sắc đẹp. Vậy, Tiểu Kiều đã sống những năm tháng còn lại như thế nào sau khi Chu Du qua đời?
Sử sách chính thống của Trung Quốc gần như không ghi lại thông tin nào về cuộc sống của Tiểu Kiều sau khi chồng mất. Tuy vậy, vẫn có những thông tin không chính thức được lan truyền, một trong số đó kể rằng Tiểu Kiều đã tái hôn. Điều này cũng không phải là không có cơ sở bởi lẽ ở thời phong kiến, người phụ nữ sống độc lập cực kỳ khó khăn, họ thường không có lựa chọn nào khác ngoài việc tái giá để có thể sống ổn.
Tuy nhiên, cũng có thông tin khác khẳng định, bất chấp điều kiện sống khắc nghiệt, Tiểu Kiều vẫn chọn ở một mình. Do không thể quên những ngày tháng ngọt ngào bên chồng, nàng chọn nơi gần mộ Chu Du và sống như một quả phụ để nuôi dạy con cái. Tôn Quyền chu cấp rất nhiều nhu yếu phẩm để họ có thể sống cuộc đời bình yên.
Sau đó, Tôn Quyền sắp xếp cho con trai mình kết hôn với Chu Khâu, con gái của Chu Du, người sau này trở thành Thái tử phi. Ngoài ra, Tôn Quyền còn gả con gái lớn của mình, Tôn Lỗ Ban, cho Chu Tấn - một thành viên trong họ tộc của Chu Du. Sau khi qua đời, Tiểu Kiều được lập lăng mộ. Tuy nhiên, nó đã bị phá huỷ trong triều đại nhà Minh.
Có thông tin sau khi Chu Du qua đời, Tiểu Kiều không tái hôn.
Chu Du là vị tướng nổi danh thời Tam quốc. Ông là tài năng quân sự kiệt xuất, hào hoa, cởi mở, khí phách hơn người. Sử sách ghi chép rằng Chu Du giỏi âm nhạc từ nhỏ. Ngay cả khi đã ngà ngà say, ông vẫn có thể phát hiện ra lỗi nhỏ nhất của người chơi đàn. Bởi vậy thời ấy có câu "Khúc hữu ngộ, Chu lang cố" (khúc nhạc lỡ sai, Chu lang ngoảnh lại).
Tài năng quân sự của Chu Du được thể hiện rõ nhất trong trận chiến Xích Bích. Chỉ với 3 vạn quân, vị tướng nhà Đông Ngô đã đánh bại 15.000 quân của Tào Tháo. Xích Bích là trận chiến quyết định dẫn đến sự phân chia thành 3 nước thời Tam Quốc. Nếu không có Chu Du, trận Xích Bích đã không thể thắng lợi, thậm chí có thể đã không xảy ra.
Trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa, Chu Du lại bị xuyên tác là một người hẹp hòi, ghen tị với Gia Cát Lượng và nhiều lần tìm cách giết hại vị quân sư của Lưu Bị. Thậm chí nhân vật này còn bị gán ghép là thốt nên câu nói: "Trời đã sinh Du sao còn sinh Lượng" một cách đầy phẫn uất trước khi chết.
