Cà phê là một trong những thức uống phổ biến nhất trên thế giới. Tiêu thụ quá nhiều caffeine có thể gây hại, nhưng dùng ở mức độ vừa phải có thể mang đến nhiều lợi ích cho gan.
Cung cấp vitamin và khoáng chất thiết yếu
Uống cà phê không thêm đường và kem có thể hỗ trợ sức khỏe gan. Một cốc cà phê đen 240 ml chứa nhiều vitamin nhóm B (B1, B3, B5, B9 - folate, B12) và các khoáng chất như kali, magiê, mangan và phospho, đồng thời giàu chất chống oxy hóa. Các tác dụng bảo vệ của gan được cho là nhờ caffeine, acid chlorogenic (chất chống oxy hóa) và diterpen (kahweol, cafestol) trong cà phê.
Giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ không do rượu
Gan nhiễm mỡ không do rượu thường gặp ở người thừa cân, béo phì, người bệnh mắc đái tháo đường hoặc rối loạn lipid máu. Nếu không kiểm soát, bệnh có thể tiến triển thành xơ gan hoặc ung thư gan.
Cà phê không có tác dụng điều trị gan nhiễm mỡ nhưng là một yếu tố hỗ trợ. Khi caffeine được chuyển hóa, cơ thể tạo ra paraxanthine - chất có thể làm chậm quá trình hình thành mô sẹo (xơ hóa) ở gan, từ đó hỗ trợ làm chậm tiến triển của xơ gan, viêm gan B, C và gan nhiễm mỡ.
Giảm viêm và bảo vệ tế bào gan
Cà phê chứa hai hợp chất sinh học là cafestol và kahweol, được chứng minh có tác dụng chống viêm, bảo vệ gan. Một số acid trong cà phê còn có khả năng ức chế virus viêm gan B, góp phần giảm nguy cơ tổn thương gan mạn tính.
Giảm nguy cơ ung thư gan
Uống cà phê ở mức vừa phải mỗi ngày còn có thể giúp giảm nguy cơ bệnh gan. Điều này là do các hợp chất trong thức uống này góp phần giảm nguy cơ ung thư biểu mô tế bào gan (HCC) - dạng ung thư gan phổ biến. Lượng cà phê tiêu thụ càng cao thì nguy cơ HCC càng thấp. Dù trà xanh cũng có lợi nhưng tác dụng ở cà phê mạnh mẽ hơn.
Lựa chọn loại cà phê và lượng uống mỗi ngày
Cả cà phê thường và cà phê khử caffeine đều liên quan đến giảm nguy cơ mắc bệnh gan do các hợp chất ngoài caffeine cũng đóng vai trò bảo vệ. Các nghiên cứu cho thấy lợi ích đối với gan đạt mức tối ưu khi uống khoảng 3-4 tách cà phê mỗi ngày; uống nhiều hơn chưa chứng minh mang lại lợi ích bổ sung. Tuy nhiên, người trưởng thành khỏe mạnh nên giới hạn lượng caffeine dưới 400 mg một ngày (tương đương khoảng 2-3 cốc cà phê 354 ml, tùy cách pha).
Không phải ai cũng dung nạp cà phê tốt. Ở một số người, cà phê có thể gây đau đầu, mất ngủ, hồi hộp hoặc lo âu; người mắc rối loạn nhịp tim hay bệnh tim mạch cần đặc biệt thận trọng. Để có lợi cho gan, nên ưu tiên cà phê đen, hạn chế thêm đường, kem và sữa béo; có thể thay bằng sữa tách béo hoặc sữa thực vật. Người mắc bệnh gan như viêm gan hay gan nhiễm mỡ uống cà phê nhìn chung không gây hại nhưng vẫn nên tham khảo ý kiến bác sĩ để xác định lượng caffeine phù hợp.
Bên cạnh uống cà phê điều độ, cần kết hợp các biện pháp bảo vệ gan khác như tiêm phòng viêm gan A và B, hạn chế rượu bia, giảm thực phẩm nhiều đường cùng chất béo bão hòa, tập thể dục đều đặn, tăng cường yến mạch, tỏi, quả mọng, nho, bưởi. Khám sức khỏe định kỳ và trao đổi với bác sĩ trước khi thay đổi lối sống cũng giúp bảo vệ gan lâu dài.
(Theo Very Well Health, Health Shots)
