Báo cáo khảo sát về tiền lương, việc làm năm 2025- 2026 do các nền tảng tuyển dụng công bố trước Tết chỉ ra xu hướng việc làm của các nhóm ngành, nhóm tuổi. Trong đó điểm nổi bật là hành vi lựa chọn công việc của lao động gen Z - nhóm sinh từ 199 - đang tạo ra những thay đổi đáng kể trong tuyển dụng, văn hóa doanh nghiệp so với các thế hệ Y và X.
TopCV cho biết gen Z là nhóm dẫn đầu sẵn sàng thay đổi công việc với tỷ lệ 36% trong năm 2025, nhằm tìm kiếm môi trường làm việc tốt hơn hoặc cơ hội phát triển bản thân. Đặc điểm "hay nhảy việc, khó quản lý" của nhóm này khiến gần 23% doanh nghiệp gặp áp lực phải điều chỉnh chiến lược tuyển dụng nhân sự, theo khảo sát của Cốc Cốc Research.
Lao động gen Z cho biết họ sẵn sàng đánh đổi khoảng 10% thu nhập để đổi lấy môi trường làm việc lành mạnh và được tôn trọng. Những đánh giá tiêu cực về văn hóa doanh nghiệp là yếu tố đầu tiên khiến người trẻ sẵn sàng từ chối công việc dù mức lương hấp dẫn. Điều này cho thấy gen Z đặc biệt nhạy cảm với uy tín thương hiệu nhà tuyển dụng.
Các lý do phi tài chính khiến lao động từ chối công việc còn có đòi hỏi quá cao khiến họ không thể cân bằng; hình thức làm việc không linh hoạt như bắt có mặt ở văn phòng 100%, không có lộ trình thăng tiến rõ ràng.
Lao động trẻ tìm hiểu thông tin tuyển dụng tại ngày hội việc làm ở Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội. Ảnh: Hồng Chiêu
Dữ liệu của Navigos cũng chỉ ra doanh nghiệp đánh giá khoảng 60% nhân sự gen Z ưu tiên cao nhất cơ hội học hỏi và phát triển, 59% đề cao mức lương cạnh tranh. Tỷ lệ này phản ánh đặc điểm nổi bật của lao động trẻ Việt Nam coi trọng tốc độ phát triển sự nghiệp, mong muốn nâng cấp kỹ năng liên tục và kỳ vọng được trả công tương xứng trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng cao.
50% người trẻ lựa chọn môi trường làm việc thân thiện; 46% đề cao sự hỗ trợ từ cấp trên và chỉ 19% chọn ý nghĩa công việc. Điều này phản ánh thực tế nhóm trẻ ưu tiên cơ hội, thu nhập và trải nghiệm làm việc.
Trước thực tế này nhiều doanh nghiệp đang thay đổi cách thức tuyển dụng lẫn môi trường làm việc, giảm xung đột thế hệ nhằm thu hút gen Z - những người chiếm tỷ lệ ngày càng cao trong cơ cấu nhân sự. Theo khảo sát của Navigos, 62% công ty cho biết xây dựng văn hóa cởi mở và tôn trọng khác biệt; 46% có lộ trình phát triển nghề nghiệp rõ ràng và 40% tạo dựng môi trường làm việc linh hoạt. Các con số này cho thấy doanh nghiệp dần nhận thức rõ quan tầm quan trọng của môi trường làm việc tích cực với những người đề cao sự đa dạng, lắng nghe và muốn được là chính mình. Các công ty dần thay đổi để thích ứng với nhu cầu cân bằng cuộc sống - công việc của thế hệ trẻ.
Nhưng cũng có sự "lệch pha" trong kỳ vọng của gen Z với hành động thực tế của doanh nghiệp. Cụ thể, đào tạo kỹ năng mềm và kỹ năng số rất được người trẻ coi trọng thì chỉ 9% công ty ưu tiên triển khai; 7% doanh nghiệp chưa có bất kỳ chiến lược cụ thể nào. Việc ít chú trọng đào tạo có thể do chi phí hạn chế hoặc ưu tiên vào phúc lợi, văn hóa - những khía cạnh dễ thực hiện hơn. Thiếu đào tạo sẽ gây ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng giữ chân lao động trẻ - nhóm dịch chuyển cao và nhạy cảm với cơ hội phát triển nghề nghiệp, Navigos nhận định.
"Gen Z không khó chiều", nền tảng Cốc Cốc Research đánh giá. "Họ chỉ đang tìm một môi trường đủ tốt để phát triển".
Doanh nghiệp chỉ cần tạo dựng môi trường lành mạnh, cho người lao động thấy họ được xem trọng, minh bạch về lương, thưởng, cơ hội phát triển kỹ năng và trải nghiệm, tôn trọng tính cá nhân. "Khi đó, nhảy việc không phải là bản chất của thế hệ này mà chỉ là phản ánh tạm thời việc họ đang tìm kiếm nơi xứng đáng để ở lại", báo cáo viết.
