Quân đội Mỹ có khả năng tới Greenland
Theo Reuters, Nhà Trắng hôm thứ Ba (6/1) cho biết Tổng thống Donald Trump đang thảo luận các phương án nhằm giành quyền kiểm soát Greenland, trong đó có cả khả năng sử dụng quân đội Mỹ. Động thái này cho thấy ông Trump khôi phục tham vọng kiểm soát hòn đảo chiến lược, bất chấp sự phản đối từ châu Âu.
Theo Nhà Trắng, ông Trump coi việc sáp nhập Greenland là một ưu tiên về an ninh quốc gia, cần thiết để “răn đe các đối thủ trong khu vực Bắc Cực”.
“Tổng thống và nhóm của ông đang thảo luận nhiều phương án khác nhau để theo đuổi mục tiêu chính sách đối ngoại quan trọng này, và dĩ nhiên, việc sử dụng quân đội Mỹ luôn là một lựa chọn mà tổng tư lệnh có thể cân nhắc,” Nhà Trắng tuyên bố.
Greenland nhiều lần khẳng định không muốn trở thành một phần của Mỹ. Ngày 6/1, các nhà lãnh đạo từ nhiều cường quốc châu Âu và Canada đã lên tiếng ủng hộ vùng lãnh thổ Bắc Cực này, nhấn mạnh rằng Greenland thuộc về người dân của họ.
Binh sĩ Đan Mạch tập trận ở Greenland. Ảnh: Reuters
Việc quân đội Mỹ kiểm soát Greenland từ tay đồng minh lâu năm Đan Mạch sẽ gây chấn động lớn trong NATO và làm sâu sắc thêm bất đồng giữa Tổng thống Trump và các nhà lãnh đạo châu Âu.
Hôm 5/1, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen từng tuyên bố số phận liên minh quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO) sẽ chấm dứt ngay lập tức nếu Mỹ dùng vũ lực với đồng minh.
Một quan chức cấp cao của Mỹ, giấu tên khi trao đổi về các cuộc thảo luận nội bộ, cho biết ông Trump và các cố vấn đang xem xét nhiều phương án khác nhau để giành quyền kiểm soát Greenland. Theo quan chức này, các lựa chọn bao gồm việc Mỹ mua lại Greenland hoặc ký kết một Hiệp ước Liên kết Tự do (COFA) với vùng lãnh thổ này. Tuy nhiên, một thỏa thuận COFA sẽ không đáp ứng đầy đủ mục tiêu của Mỹ.
Quan chức này không tiết lộ mức giá tiềm năng nếu Mỹ tiến hành mua Greenland.
“Ngoại giao và đàm phán luôn là lựa chọn hàng đầu của tổng thống. Ông ấy rất thích các thỏa thuận. Vì vậy, nếu có thể đạt được một thỏa thuận tốt để mua lại Greenland, đó chắc chắn sẽ là phản ứng đầu tiên của ông ấy,” quan chức này nói.
Theo hai nguồn tin am hiểu cuộc họp kín với các lãnh đạo Quốc hội vào cuối ngày thứ Hai 5/1, Ngoại trưởng Marco Rubio đã nói với các nhà lập pháp rằng những tuyên bố cứng rắn gần đây của chính quyền về Greenland không đồng nghĩa với việc sắp có hành động quân sự, và mục tiêu chính vẫn là mua hòn đảo này từ Đan Mạch.
“Tham vọng này sẽ không biến mất,” quan chức trên nói, đề cập đến mong muốn của Tổng thống Trump trong việc giành Greenland trong ba năm còn lại của nhiệm kỳ.
Theo ABC News, ông Trump từ lâu đã thường xuyên cân nhắc ý tưởng kiểm soát Greenland, với lý do an ninh quốc gia và chiến lược. Vị trí của Greenland nằm phía trên Vòng Bắc Cực khiến nơi đây trở thành một trung tâm thương mại quốc tế tiềm năng, sở hữu nguồn tài nguyên khoáng sản giá trị.
“Chúng ta cần Greenland vì lý do an ninh quốc gia,” ông Trump nói hôm Chủ nhật 4/1.
““Chúng ta sẽ không phải lo về vấn đề Greenland trong khoảng hai tháng tới. Hãy bàn lại về Greenland sau 20 ngày nữa,” ông Trump cho biết. “Tôi chỉ muốn nói rằng, chúng ta cần Greenland vì an ninh quốc gia, và Liên minh châu Âu cũng cần chúng ta có nó.”
Tầm quan trọng của Greenland
Theo CNN, Greenland là một hòn đảo giàu tài nguyên, có diện tích khoảng 836.000 dặm vuông (2,16 triệu km²). Đây là thuộc địa cũ của Đan Mạch và hiện là lãnh thổ tự trị của nước này, nằm ở khu vực Bắc Cực.
Greenland rất quan trọng với Mỹ. Ảnh: Reuters
Greenland có mật độ dân số thấp nhất thế giới. Khoảng 56.000 cư dân di chuyển giữa các thị trấn chủ yếu bằng thuyền, trực thăng và máy bay, do các khu dân cư nằm rải rác dọc bờ biển phía tây. Thủ đô Nuuk là hình ảnh tiêu biểu, với những ngôi nhà sặc sỡ nằm sát nhau giữa đường bờ biển gồ ghề và các dãy núi trong nội địa.
Bên ngoài các thị trấn, Greenland phần lớn là vùng hoang dã, với khoảng 81% diện tích đất bị băng bao phủ. Gần 90% dân số có nguồn gốc Inuit, và nền kinh tế của vùng lãnh thổ này từ lâu chủ yếu dựa vào ngành đánh bắt cá.
Greenland có vị trí địa chính trị đặc biệt quan trọng khi nằm giữa Mỹ và châu Âu, đồng thời án ngữ eo biển GIUK – tuyến đường hàng hải nối Greenland, Iceland và Anh, kết nối Bắc Cực với Đại Tây Dương.
Nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, bao gồm dầu mỏ, khí đốt và các khoáng sản đất hiếm, càng làm tăng tầm quan trọng chiến lược của Greenland, nhất là trong bối cảnh Trung Quốc đang tận dụng lợi thế thống trị đất hiếm để gây sức ép với Mỹ. Các khoáng sản này ngày càng thiết yếu đối với kinh tế toàn cầu, do được sử dụng trong sản xuất từ xe điện, tua-bin gió cho tới các thiết bị quân sự.
Nguồn khoáng sản dồi dào của Greenland cũng có thể trở nên dễ tiếp cận hơn khi băng ở Bắc Cực tan chảy do khủng hoảng khí hậu, đồng thời mở ra các tuyến hàng hải phía bắc hoạt động lâu hơn trong năm, qua đó làm gia tăng vai trò chiến lược của khu vực này.
