Bóng đá đem lại cả niềm vui và nỗi buồn cho bầu Đức, HAGL trở thành thương hiệu cả nước biết đến
Cỗ máy tiêu tiền
“Làm bóng đá phức tạp và tốn kém. Sau 22 năm tôi đã tốn kém trên dưới 2.000 tỷ đồng”-bầu Đức từng nói với 1 tờ báo ở giai đoạn HAGL không còn đỉnh cao. Từ một đội bóng không có tên tuổi, HAGL đã trở thành thế lực thống trị bóng đá Việt Nam nhiều mùa giải cách đây 2 thập niên khi bầu Đức bỏ số tiền cực khủng vào thị trường chuyển nhượng. Hàng loạt ngôi sao cả nội và ngoại được đưa về Pleiku, nổi bật là những danh thủ đến từ Thái Lan như Kiatisuk, Thonglao, Dusit hay về sau cả Lee Nguyễn…
Làm bóng đá phức tạp và tốn kém. Sau 22 năm tôi đã tốn kém trên dưới 2.000 tỷ đồng - bầu Đức
Thời điểm rực rỡ nhất, bầu Đức hợp tác với Arsenal cho ra lò Học viện HAGL-JMG và đến năm 2015, lứa Công Phượng trình làng, cuốn hút đông đảo người hâm mộ đến sân. “Ngọc còn có vết”, nhưng bất chấp những tiếng khen chê, bầu Đức vẫn chiếm 1 vị trí nhất định trong lịch sử bóng đá Việt Nam.
Số tiền ông Đức nói sau 22 năm đầu tư cho thấy V.League thực sự là cỗ máy “ngốn” tiền nếu tính quy mô toàn giải. Ở bất kỳ giai đoạn nào, V.League cũng chứng kiến những ông bầu chịu chơi, chi tiền cho bóng đá không tiếc tay. Có thể kể đến những cái tên như bầu Trường, bầu Hiển, bầu Thắng…V.League hiện nay đang là sân chơi của những đội bóng gồm Công an Hà Nội, Thép Xanh Nam Định, Thể Công Viettel hay CLB Hà Nội, Ninh Bình mà chỉ cần nhìn vào các hợp đồng nội cũng như ngoại binh, dân trong nghề có thể quy ra được bao nhiêu tiền.
Tuy nhiên ngược chiều với số tiền bỏ ra, các nguồn thu trực tiếp từ bóng đá như vé, áo đấu, vật lưu niệm, bản quyền truyền hình …lại quá ít. Một giai đoạn dài bóng đá Việt Nam chịu tiếng “không tự nuôi được mình” bởi phần lớn các khoản chi đều dựa vào túi các ông bầu.
Năm 2012 khi thành lập VPF, bầu Kiên và những người bạn từng đặt ra mục tiêu đem về khoản thu 300 tỷ đồng cho bóng đá Việt Nam, gồm thông qua bản quyền truyền hình. Cho đến thời điểm hiện tại, đấy vẫn là một giấc mơ lớn chưa thành.
Nhiều CLB ở V.League hiện nay như HAGL, Thể Công Viettel, CLB Hà Nội…đều nỗ lực để tăng thu cho đội bóng từ nhiều nguồn khác nhau. Tuy nhiên, con số đem về vẫn khiêm tốn so với chi phí đầu tư mỗi năm, theo tính toán không thể thấp hơn 50 tỷ đồng và cao có thể hơn 100 tỷ đồng, tuỳ tiềm lực tài chính từng CLB.
“Bóng đá là tiền tươi thóc thật”
Một thống kê cách đây không lâu cho thấy tại giải Ngoại hạng Anh, chỉ khoảng 5 đội bóng nhóm đầu “xoay xở” được tài chính. Phần còn lại hơn 20 đội vẫn dựa chủ yếu vào tài chính từ các ông bầu, chủ doanh nghiệp.
Nhiều giải đấu hàng đầu châu Âu khác trong tình trạng tương tự. Năm 2025, “gã khổng lồ” Tây Ban Nha Barcelona rơi vào khủng hoảng tài chính nghiêm trọng với khoản lỗ kỷ lục 231 triệu euro. Tờ AS đưa tin Barca có tổng nợ vượt 4 tỷ euro, có nguy cơ phá sản. Đội bóng xứ Catalan chỉ có thể tồn tại nhờ nguồn hỗ trợ tài chính bên ngoài và các đòn bẩy tài chính phức tạp.
Man City, Chelsea hay Real Madrid, MU…đều nhiều giai đoạn vô cùng khó khăn, cho dù Ngoại hạng Anh và La Liga thuộc tốp những giải đấu phát triển hàng đầu châu Âu. Doanh thu bản quyền truyền hình Ngoại hạng Anh luôn lớn so với các giải đấu trên thế giới.
Một lãnh đạo cấp cao Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) cho biết, tại châu Á và khu vực Đông Nam Á, hầu hết các đội bóng lớn nhỏ đều chung thực tế này. Điều đó cho thấy nó là mẫu số chung của bóng đá, không phải vấn đề riêng của V.League.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa V.League được quyền đứng im. Điều gì khiến các ông bầu và đại gia ngàn tỷ vẫn đổ núi tiền vào bóng đá? Phát biểu của bầu Hiển có thể mở ra 1 căn nguyên cơ bản. Ông Hiển khi trả lời các cổ đông SHB về việc đầu tư cho bóng đá Đà Nẵng đã khẳng định, bóng đá “đem về tiền tươi thóc thật” . Đó là các khoản thu lại từ hoạt động kinh doanh ở địa phương này, gồm ưu đãi chính sách, đất đai…và nhiều giá trị vô hình khác khó đong đếm.
Trở lại với HAGL, doanh nghiệp của bầu Đức từ một công ty nhỏ đã vươn lên thành một tập đoàn lớn đa ngành. Cá nhân bầu Đức nhận được sự mến mộ của đông đảo CĐV bóng đá. Ở khía cạnh này, có thể nói bóng đá đã “trả” lại cho bầu Đức không ít quả ngọt, bên cạnh niềm vui sân cỏ đem đến.
Nó cũng cho thấy cái V.League cần hướng đến là một sân chơi lành mạnh, chất lượng và minh bạch để “sản phẩm” của mình là những trận đấu ngày một hấp dẫn, lôi cuốn đông đảo người xem đến sân. Chất lượng cao, hình ảnh đẹp…đó là những yếu tố cần thiết VPF cũng như các CLB cần đẩy mạnh, V.League thông qua đó hút được nhiều sự tham gia của doanh nghiệp, các thương hiệu lớn.
Rất dễ thấy sau khi lứa Quang Hải, Công Phượng, Đoàn Văn Hậu…toả sáng rực rỡ ở VCK U23 châu Á 2018 (Thường Châu), HAGL và cả CLB Hà Nội đều tăng giá trị thương hiệu, nguồn tiền tài trợ tăng lên và cả 2 sân bóng Pleiku, Hàng Đẫy đều tăng khán giả. V.League cần tạo nên nhiều “sản phẩm” chất lượng cao như vậy để tái đầu tư, nâng cao tự chủ về tài chính thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào túi tiền các ông bầu.
