Tai nạn liên hoàn trên quốc lộ, cao tốc thường bắt nguồn từ những tình huống rất đơn giản, như khi tài xế đột ngột phanh gấp, một khoảnh khắc mất tập trung hoặc thói quen chạy xe không đúng… Mặc dù vậy, hậu quả của những vụ tai nạn kiểu này lại đặc biệt nghiêm trọng. Trong bối cảnh lưu lượng xe ngày càng lớn, nhất là vào các dịp cao điểm, việc chủ động phòng tránh tai nạn dồn toa là kỹ năng bắt buộc với mỗi tài xế.
Tai nạn liên hoàn vẫn thường xảy ra trên các tuyến quốc lộ hay cao tốc, nhất là những giai đoạn cao điểm, đông phương tiện di chuyển
ẢNH: CTV
Trước hết cần khẳng định, nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến tai nạn dồn toa chủ yếu vẫn là không giữ khoảng cách an toàn. Nhiều tài xế có tâm lý bám đuôi xe trước để giữ tốc độ hoặc tránh bị xe khác chen vào làn, đặc biệt trên cao tốc. Tuy nhiên, ở tốc độ cao, quãng đường phanh kéo dài hàng chục mét, trong khi thời gian phản ứng của con người chỉ chậm hơn nửa giây cũng đủ gây va chạm. Việc tuân thủ quy tắc, ý thức duy trì khoảng cách với xe phía trước chính là cách đơn giản nhưng hiệu quả để tạo vùng đệm an toàn.
Ngoài ra, trong điều kiện thời tiết xấu như mưa lớn, sương mù hoặc ban đêm, nguy cơ tai nạn dồn toa càng gia tăng. Tầm nhìn hạn chế khiến việc ước lượng tốc độ và khoảng cách trở nên khó khăn hơn, trong khi nhiều tài xế vẫn giữ tốc độ cao theo thói quen. Khi đó, giảm tốc, bật đèn chiếu sáng phù hợp, tăng khoảng cách an toàn không là yêu cầu bắt buộc để bảo đảm an toàn.
Giữa khoảng cách an toàn vẫn là cách quan trọng nhất để hạn chế nguy cơ tai nạn liên hoàn
ẢNH: THANH LỘC
Bên cạnh các nguyên tắc cơ bản, một số mẹo xử lý thực tế cũng giúp tài xế giảm rủi ro trong những tình huống xấu. Khi buộc phải dừng xe sau các phương tiện lớn như xe tải, container hoặc xe khách, thay vì dừng thẳng hàng, tài xế có thể đánh lái lệch nhẹ sang một bên. Cách dừng này tạo ra khoảng không gian thoát hiểm, giúp xe có xu hướng trượt sang hai bên nếu bị xe phía sau đâm tới, hạn chế nguy cơ bị kẹp cứng giữa hai phương tiện.
Việc chọn vị trí dừng xe thông minh cũng là một kinh nghiệm quan trọng. Nếu có thể, hãy tránh dừng kẹp giữa hai xe tải hoặc xe đầu kéo. Dừng sau xe con hoặc xe có chiều cao thấp hơn giúp tài xế mở rộng tầm quan sát phía trước, dễ nhận biết dòng xe đang di chuyển hay đứng yên, từ đó chủ động xử lý tình huống.
Một mẹo đơn giản nhưng hiệu quả khác là bật đèn cảnh báo nguy hiểm sớm khi nhận thấy dòng xe phía trước giảm tốc đột ngột. Ánh đèn nhấp nháy giúp các xe phía sau phát hiện từ xa, giảm nguy cơ phanh gấp trong tích tắc. Khi cần giảm tốc, tài xế cũng nên phanh nhẹ, đều và có tính báo hiệu, thay vì đạp phanh gấp theo phản xạ.
Bên cạnh những quy tắc an toàn cơ bản, một số mẹo từ kinh nghiệm của các "tài già" cũng giúp hạn chế nguy hiểm từ tai nạn "dồn toa"
ẢNH: PHẠM HỮU
Trong lúc đang di chuyển, để tránh nguy cơ tai nạn dồn toa, tài xế không nên đặt mình vào thế bị động. Nếu nhận thấy xe phía sau bám quá sát, việc chủ động chuyển làn khi an toàn hoặc tăng thêm khoảng cách với xe phía trước sẽ tạo thêm vùng đệm cần thiết. Trên cao tốc, an toàn không chỉ đến từ việc kiểm soát phía trước, mà còn từ khả năng quan sát và xử lý những tình huống xảy ra phía sau.
Song song với giữ khoảng cách, khả năng quan sát xa và đọc tình huống giao thông cũng là yếu tố quan trọng giúp tránh nguy cơ tai nạn dồn toa. Tài xế không nên chỉ nhìn chiếc xe ngay trước đầu xe mình, mà cần quan sát cả dòng phương tiện phía xa. Khi thấy dấu hiệu ùn ứ, đèn phanh bật liên tục hoặc xe phía trước giảm tốc bất thường, việc chủ động nhả ga và giảm tốc sớm giúp hạn chế phanh gấp, qua đó giảm nguy cơ tai nạn dây chuyền.
