Mỹ - Ấn đạt thỏa thuận thương mại, Ukraine tính toán ngừng bắn

Thỏa thuận thương mại Mỹ - Ấn

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 2.2 tuyên bố đã đạt được một thỏa thuận thương mại với Ấn Độ. Theo đó, Mỹ sẽ giảm thuế quan đối với hàng hóa Ấn Độ từ khoảng 50% xuống còn 18% để đổi lấy cam kết của New Delhi về việc giảm hoặc tiến tới ngừng mua dầu của Nga cũng như hạ thấp các rào cản thương mại. Giới chức hai nước mô tả đây là giai đoạn đầu của một khuôn khổ hợp tác kinh tế rộng hơn.

Ảnh: AFP

Theo Reuters, Ấn Độ dự kiến tăng cường mua năng lượng, than đá, công nghệ, nông sản, thiết bị quốc phòng, hàng không và dược phẩm của Mỹ. Phía Mỹ kỳ vọng động thái này sẽ thúc đẩy xuất khẩu nông sản, cải thiện cán cân thương mại và tạo thêm việc làm trong nước. Bộ trưởng Nông nghiệp Mỹ Brooke Rollins ngày 3.2 nhấn mạnh thỏa thuận có thể mở rộng đáng kể thị trường cho nông sản Mỹ, trong bối cảnh Washington ghi nhận thâm hụt thương mại nông nghiệp khoảng 1,3 tỉ USD với Ấn Độ trong năm 2024.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng thỏa thuận vẫn để ngỏ nhiều điểm mấu chốt. Hiện chưa rõ những nhóm hàng nào của Ấn Độ sẽ được miễn hoặc giảm thuế theo từng giai đoạn, trong khi các mức thuế theo điều 232 của Mỹ đối với thép, nhôm, ô tô và phụ tùng nhiều khả năng vẫn được giữ nguyên. Điều này đồng nghĩa một phần hàng xuất khẩu của Ấn Độ sang Mỹ sẽ tiếp tục chịu thuế cao, bất chấp tuyên bố giảm thuế mang tính biểu tượng, theo Kênh truyền hình NDTV.

Bên cạnh đó, yếu tố gây tranh cãi nhất là cam kết năng lượng. Nga hiện cung cấp hơn 1/3 lượng dầu nhập khẩu của Ấn Độ, với mức chiết khấu sâu so với dầu của khối OPEC hoặc Mỹ. Theo giới quan sát, việc thay thế hoàn toàn dầu Nga bằng nguồn từ Mỹ hoặc Venezuela sẽ đòi hỏi đầu tư lớn và thời gian dài, nhất là khi hạ tầng dầu mỏ của Venezuela xuống cấp nghiêm trọng, theo CNN. Ông Arvind Subramanian, cựu cố vấn kinh tế trưởng của chính phủ Ấn Độ, nhận định khi giá dầu toàn cầu giảm và sức ép thuế quan từ Mỹ gia tăng, New Delhi có thêm dư địa điều chỉnh, nhưng khó có thể "cai dầu" Nga trong ngắn hạn.

Ukraine và canh bạc ngừng bắn

Liên quan chiến sự Ukraine, Kyiv và các đối tác phương Tây đã thảo luận một cơ chế răn đe nhiều tầng nhằm bảo đảm cho bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào trong tương lai, theo tờ Financial Times ngày 3.2. Theo đề xuất, nếu Nga vi phạm thỏa thuận, phản ứng sẽ được kích hoạt trong vòng 24 giờ, bắt đầu bằng cảnh báo ngoại giao và các biện pháp đáp trả phù hợp từ quân đội Ukraine.

Trong trường hợp giao tranh tiếp diễn, cơ chế sẽ chuyển sang giai đoạn thứ 2 với khả năng can thiệp của "liên minh các nước sẵn sàng", bao gồm nhiều quốc gia thành viên Liên minh châu Âu cùng Anh, Na Uy, Iceland và Thổ Nhĩ Kỳ. Ở kịch bản nghiêm trọng hơn, khi xảy ra tấn công mở, một phản ứng phối hợp có sự tham gia của Mỹ sẽ được kích hoạt sau 72 giờ.

Trước thông tin trên, Bộ Ngoại giao Nga đã lập tức phản ứng gay gắt, tuyên bố coi mọi sự hiện diện quân sự hoặc cơ sở hạ tầng của phương Tây tại Ukraine là hành động can thiệp và mục tiêu hợp pháp. Dù vậy, Nga đồng thời bày tỏ đánh giá tích cực đối với nỗ lực của chính quyền Tổng thống Trump trong việc tìm kiếm giải pháp và nhấn mạnh lại những lo ngại về việc NATO mở rộng về phía đông, theo TASS.

Trong khi đó, các cuộc đàm phán 3 bên giữa giới chức Ukraine, Nga và Mỹ dự kiến diễn ra tại Abu Dhabi (UAE) trong hai ngày 4 - 5.2 tới, song triển vọng đạt đột phá vẫn bị phủ bóng bởi vấn đề lãnh thổ.