(Bài viết của độc giả, 58 tuổi)
Người ta thường nói, trong đời đàn ông, ai cũng có một giấc mơ: khi có tiền sẽ về quê xây nhà. Dù xã hội ngày càng đô thị hóa, phần lớn người trẻ rời làng quê lên thành phố lập nghiệp, nhưng trong tâm thức của nhiều người đàn ông, ngôi nhà ở quê vẫn là gốc rễ, nơi cha mẹ đang sống, nơi ký ức tuổi thơ neo lại, nơi “có tiền thì phải quay về làm cho ra hồn”.
Tôi cũng từng mang trong mình giấc mơ đó.
Mười mấy năm trước, khi sự nghiệp ở thành phố đã ổn định, con cái trưởng thành, tôi bắt đầu nghĩ đến việc sửa lại căn nhà cũ ở quê cho cha mẹ. Tôi muốn xây một ngôi nhà hai tầng khang trang, vừa để cha mẹ ở cho tiện nghi, vừa để “nở mày nở mặt” với làng xóm, cũng coi như chuẩn bị sẵn cho tuổi già của chính mình sau này.
Cha mẹ không phản đối. Trái lại, họ còn tỏ ra tự hào. Tôi tin rằng mình đang làm một việc đúng đắn.
Chỉ trong nửa năm, căn nhà cấp bốn cũ kỹ ngày nào đã biến thành một ngôi nhà hai tầng bề thế nhất nhì trong làng. Tường sơn màu sáng, cửa gỗ chắc chắn, sưởi ấm lắp khắp các phòng, phòng khách rộng rãi, sân vườn gọn gàng để trồng rau. Tôi tính toán rất kỹ, từng chi tiết đều nghĩ cho cha mẹ. Mùa đông không lạnh, mùa hè không nóng, sinh hoạt tiện lợi, không phải nhóm bếp hay lo mưa gió như trước.
Ngày nhà hoàn thành, tôi còn làm mâm cỗ lớn mời họ hàng, làng xóm đến chung vui. Khi ấy, tôi thật sự hãnh diện. Cảm giác “quang tông diệu tổ” khiến tôi tin rằng mình đã làm tròn bổn phận của một người con.
Nhưng sự náo nhiệt ấy trôi qua rất nhanh.
Chỉ ba tháng sau, cha tôi qua đời vì bệnh, ra đi nhẹ nhàng. Mẹ ở lại một mình trong căn nhà rộng lớn ấy. Ban đầu, anh em tôi đề nghị đón bà về ở luân phiên để tiện chăm sóc, nhưng mẹ nhất quyết không chịu, nói rằng quen ở nhà rồi, thỉnh thoảng anh tôi ghé thăm là được.
Chúng tôi chiều theo ý bà, nhưng chỉ chưa đầy một tháng, hàng loạt vấn đề phát sinh. Mẹ không quen sử dụng bếp gas, nhiều lần quên khóa, suýt xảy ra nguy hiểm. Nhà quá rộng khiến bà ngủ không yên, sức khỏe giảm sút, huyết áp tăng, phải nhập viện vài lần. Cuối cùng, chúng tôi buộc phải đón mẹ lên ở cùng, căn nhà mới xây đành bỏ trống.
Từ đó, mẹ rất ít khi về quê. Chúng tôi cũng chỉ trở lại vào những dịp lễ Tết. Khi mẹ mất, căn nhà chính thức khóa cửa. Tôi hiểu rằng nó sẽ phải chờ đến ngày tôi nghỉ hưu mới có người ở.
Mười năm sau, khi tôi bàn giao công việc cho con trai, quyết định cùng vợ về quê dưỡng già, tôi tin rằng cuối cùng ngôi nhà ấy cũng phát huy giá trị. Những ngày đầu, mọi thứ thật yên bình, trồng rau, uống trà, nằm ghế ngoài sân phơi nắng, cuộc sống tưởng như chậm lại đúng nghĩa.
Nhưng chỉ vài tháng sau, tôi nhận ra một sự thật cay đắng.
Ngôi nhà quá lớn, quá vắng. Ban đêm, nếu không bật tivi, trong nhà gần như không có tiếng động. Cảm giác trống trải bủa vây. Hàng xóm cùng tuổi thì có, nhưng sinh hoạt, sở thích khác nhau. Tôi không uống rượu, không đánh bài, họ cũng chẳng quen uống trà. Ngôi nhà bề thế vô tình trở thành rào cản khiến người khác ngại bước vào.
Chưa kể, từ ngày tôi về quê, họ hàng xa gần bắt đầu tìm đến, người vay tiền, người nhờ xin việc, người nhờ giúp đỡ đủ chuyện. Không phải khoản nào cũng lớn, nhưng tình cảm, tiền bạc đan xen khiến tôi mệt mỏi. Cho vay thì lo rắc rối, từ chối thì khó xử.
Đau nhất là cảm giác “nhà không còn là nhà”. Dù chính tay tôi giám sát từng viên gạch, từng món nội thất, nhưng sống trong đó, tôi lại thấy xa lạ. Nhiều đồ đạc mua về gần như chưa từng dùng. Phòng khách rộng, ghế sofa đắt tiền vẫn như mới. Tôi chỉ thích ngồi ghế xếp ngoài sân hoặc về phòng nằm giường, lúc nào cũng có cảm giác mình chỉ “ở tạm”.
Một hôm, vợ tôi nói nhẹ một câu:
“Vợ chồng mình còn thấy lạnh lẽo, huống chi ngày trước chỉ có bố mẹ ở đây.”
Câu nói ấy như một nhát dao.
Tôi bỗng hiểu ra, căn nhà này, dù mới và tiện nghi đến đâu, cũng không còn là ngôi nhà của cha mẹ tôi. Những đồ đạc cũ, những góc quen thuộc, những ký ức gắn với đời sống của họ... tất cả đã bị tôi dọn bỏ nhân danh “cải thiện cuộc sống”. Tôi thay cái cũ bằng cái mới, nhưng quên mất rằng điều họ cần không phải tiện nghi, mà là cảm giác quen thuộc và an toàn.
Tôi đã mang sự tự hào của mình đặt lên cuộc sống của cha mẹ, bắt họ thích nghi với một không gian xa lạ trong những năm cuối đời. Đến lúc này, tôi mới dám thừa nhận: mình đã sai.
Sau nửa năm ở quê, vợ chồng tôi quay lại thành phố. Trải nghiệm ấy khiến tôi thay đổi cách nhìn về hiếu đạo, về tuổi già, về “nhà”. Giàu có không nằm ở ngôi nhà to hay nhỏ, mà ở việc còn bao nhiêu người thân để trở về. Chăm sóc cha mẹ không phải là xây cho họ một căn nhà đẹp, mà là giữ cho họ được sống trong không gian họ thấy mình thuộc về.
Giờ đây, điều tôi cố gắng làm không phải là khoe thành tựu, mà là trân trọng những gì còn lại, người bên cạnh, ký ức cũ, và sự bình an trong lòng. Đó mới là sự “giàu có” cuối cùng mà một con người nên theo đuổi.
Nguồn: Sohu
