Xuân Tiết ở Trung Quốc
Ở Trung Quốc, Tết Nguyên đán được gọi là Xuân Tiết (Chūnjié). Đây là lễ hội quan trọng nhất trong năm.
Người dân Trung Quốc dành tới 15 ngày để ăn mừng, từ ngày 1 đến ngày rằm tháng Giêng trong âm lịch.
Trong dịp này, mọi hoạt động kinh tế - xã hội hầu như dừng lại để tập trung cho sum họp gia đình, dọn dẹp nhà cửa, trang hoàng đỏ rực và chuẩn bị những món ăn truyền thống như hoành thánh, bánh bao, cá nguyên con tượng trưng cho dư dả.
Tết Nguyên đán là dịp truyền thống quan trọng nhất của người Hoa (Ảnh: Luo Pengfei).
Đường phố ngập tràn pháo hoa, múa lân, múa rồng - những biểu tượng xua đuổi xui xẻo và thu hút may mắn.
Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện đại, phong tục này cũng chịu tác động của xu hướng di chuyển, giải trí và du lịch.
Nhiều người Trung Quốc chọn đi du lịch nước ngoài trong dịp nghỉ dài ngày. Reuters ghi nhận du khách Trung Quốc đổ về Thái Lan, Nga, Australia trong kỳ nghỉ Tết kéo dài 9 ngày năm nay, tạo nên những làn sóng du lịch kỷ lục.
Seollal ở Hàn Quốc và Triều Tiên
Seollal là tên gọi Tết Nguyên đán được tổ chức tại cả Hàn Quốc và Triều Tiên. Tuy cùng chung nguồn gốc văn hóa, nhưng cách hai quốc gia đón Seollal phản ánh rõ sự khác biệt về đời sống xã hội và chính sách văn hóa.
Tại Hàn Quốc, Seollal là một trong hai kỳ nghỉ quan trọng nhất trong năm, bên cạnh Chuseok (Trung thu). Người dân được nghỉ lễ chính thức nhiều ngày, các gia đình trở về quê, thực hiện nghi lễ cúng tổ tiên, mặc hanbok, chúc Tết người lớn tuổi và thưởng thức tteokguk - món canh bánh gạo được xem là biểu tượng cho việc bước sang tuổi mới.
Lễ hội Tết Nguyên đán tại làng Namsangol Hanok (Hàn Quốc) (Ảnh: Korea Herald).
Không khí Seollal ở Hàn Quốc mang tính gia đình, truyền thống, với các trò chơi dân gian như thả diều, đánh cầu lông gỗ. Trong những năm gần đây, nhiều gia đình trẻ có xu hướng giản lược nghi lễ, song tinh thần đoàn tụ vẫn là giá trị cốt lõi.
Còn ở Triều Tiên, người dân đón Seollal bằng việc viếng các tượng đài lãnh tụ, tham gia hoạt động cộng đồng, biểu diễn nghệ thuật và các sự kiện mang tính tập thể.
Dù khác biệt về hình thức, Seollal tại cả Hàn Quốc và Triều Tiên đều cùng chia sẻ giá trị cốt lõi văn hóa Khổng giáo, coi trọng gia đình, người lớn tuổi và sự khởi đầu mới.
Tsagaan Sar ở Mông Cổ
Tại Mông Cổ, Tết Nguyên đán được gọi là Tsagaan Sar (Trăng Trắng), biểu tượng cho sự tinh khiết và khởi đầu mới. Khác với không khí rực rỡ pháo hoa ở các nước, Tsagaan Sar diễn ra giữa mùa đông khắc nghiệt, nơi tuyết phủ trắng thảo nguyên.
Màu trắng trong văn hóa Mông Cổ còn gắn với sữa và các sản phẩm từ sữa, vốn là nền tảng của đời sống du mục. Vì vậy, bàn tiệc Tsagaan Sar luôn có các món từ sữa như phô mai khô, sữa ngựa lên men, thể hiện mong ước sung túc.
Với người Mông Cổ, Tsagaan Sar là dịp để gìn giữ truyền thống, củng cố tình cảm gia đình và suy ngẫm về bản thân (Ảnh: Wild Mongolia).
Người dân thực hiện nghi lễ zolgokh - cách chào hỏi truyền thống thể hiện sự kính trọng với người lớn tuổi - thưởng thức bánh ul boov xếp tầng và các món từ sữa, sản vật đặc trưng của đời sống du mục.
Tsagaan Sar là ngày nghỉ lễ quốc gia tại Mông Cổ. Nhà nước tổ chức các hoạt động văn hóa, triển lãm, biểu diễn nghệ thuật dân gian. Tuy nhiên, trọng tâm vẫn là gia đình nên các chuyến thăm hỏi họ hàng có thể kéo dài nhiều ngày.
Lễ hội này không chỉ là dịp sum họp mà còn mang ý nghĩa đánh dấu sự kết thúc của mùa đông dài trên thảo nguyên.
Tết Âm lịch của cộng đồng người Hoa
Ở các quốc gia đa sắc tộc như Singapore và Malaysia, Tết Nguyên đán không chỉ là dịp của người Hoa mà đã trở thành sự kiện văn hóa rộng lớn.
Đường phố được trang hoàng rực rỡ, các khu phố người Hoa nổi bật nhất với đèn lồng, múa lân, diễu hành...
Các trung tâm thương mại, nhà hàng và tổ chức cộng đồng cũng tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, trình diễn nghệ thuật và chương trình mua sắm Tết.
Tại Singapore, nhiều hoạt động được tổ chức cả trong và ngoài các khu phố người Hoa dịp Tết Nguyên đán (Ảnh: Vaniday).
Ở Bắc Mỹ, châu Âu hay Úc, cộng đồng người gốc Á và các tổ chức văn hóa đã đưa Tết Nguyên đán trở thành một phần của đời sống đô thị.
Các thành phố lớn như San Francisco (Mỹ), Toronto (Canada) hoặc Sydney (Australia)... đều tổ chức diễu hành rồng, múa lân, lễ hội đường phố thu hút đông người tham dự. Tại những nơi này, Tết không chỉ là một dịp vui truyền thống mà còn là cơ hội để quảng bá văn hóa châu Á rộng hơn.
Dù tên gọi và phong tục có khác nhau, tinh thần của dịp lễ vẫn luôn xoay quanh sự đoàn tụ, tôn kính tổ tiên, khởi đầu mới và hy vọng may mắn.
Mỗi quốc gia thêm thắt nét văn hóa riêng, tạo nên bức tranh lễ hội đa sắc nhưng không kém phần rực rỡ trên bản đồ văn hóa nhân loại.
Lễ hội đón Tết Nguyên đán ở Moscow (Nga) (Ảnh: Sina).
Đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa, Tết Nguyên đán ngày càng được đón nhận rộng rãi ngoài phạm vi châu Á. Các lễ hội tổ chức ở phương Tây không chỉ dành cho người gốc Á mà còn mở rộng cho những ai tò mò về văn hóa và muốn trải nghiệm không khí Tết.
