Một bản ghi nhớ do Bộ An ninh nội địa Mỹ (DHS) đệ trình trước phiên điều trần tại tòa án liên bang vào ngày 19.2 ở bang Minnesota nêu rằng người tị nạn đang nộp đơn xin thẻ xanh phải quay lại tình trạng bị giam giữ trong sự quản lý của liên bang sau một năm kể từ khi được chấp nhận vào Mỹ, để phục vụ việc xem xét hồ sơ, theo AP.
Người tị nạn Afghanistan tại sân bay quốc tế Dulles (bang Virginia, Mỹ) vào tháng 9.2021
ẢNH: REUTERS
Mệnh lệnh mới đảo ngược chính sách lâu nay của Mỹ dành cho người tị nạn. Theo quy định lâu nay, sau đủ một năm kể từ ngày nhập cảnh, họ được phép nộp đơn xin thẻ xanh để định cư. Tuy nhiên, theo lệnh mới của DHS, khi đến mốc một năm đó, người đang xin thẻ xanh có thể bị bắt giữ để chờ "kiểm tra, xét duyệt" hồ sơ. Thời gian xét duyệt không được giới hạn rõ ràng.
Các tổ chức vận động và tái định cư người tị nạn đã chỉ trích gay gắt lệnh này. Mệnh lệnh nhiều khả năng sẽ đối mặt với các thách thức pháp lý, đồng thời gieo rắc sự hoang mang và sợ hãi cho gần 200.000 người tị nạn đã đến Mỹ trong thời chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden, theo AP.
Hiện vẫn chưa rõ bao nhiêu người có thể bị bắt giữ theo lệnh mới này.
Chính quyền viện dẫn các lo ngại về an ninh quốc gia và kinh tế để biện minh cho sự thay đổi chính sách. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng người tị nạn trước khi được vào Mỹ đã phải trải qua quá trình kiểm tra rất nghiêm ngặt.
Bà Beth Oppenheim, Giám đốc tổ chức hỗ trợ người tị nạn tái định cư HIAS, bình luận với đài NPR: "Chính sách này là nỗ lực rõ ràng nhằm bắt giữ và có thể trục xuất hàng ngàn người đang ở Mỹ hợp pháp, những người đã được chính phủ Mỹ chào đón sau nhiều năm xét duyệt cực kỳ gắt gao. Họ được hứa hẹn về sự an toàn và cơ hội tái xây dựng cuộc sống. Thay vào đó, DHS đang đe dọa họ với việc bắt và giam giữ vô thời hạn".
Đây là động thái mới nhất trong chuỗi các biện pháp siết chặt nhập cư của chính quyền ông Trump như cắt giảm mạnh số lượng người tị nạn được tiếp nhận. Một bản ghi nhớ được AP đăng tải vào cuối năm 2025 cho thấy Nhà Trắng đang lên kế hoạch rà soát toàn bộ người tị nạn được nhận vào Mỹ trong nhiệm kỳ của ông Biden, đồng thời đình chỉ ngay lập tức việc cấp duyệt thẻ xanh cho những người tị nạn đến trong giai đoạn đó.
Lệnh mới được ban hành chỉ vài giờ trước khi thẩm phán tòa án quận liên bang Mỹ John Tunheim nghe các lập luận về việc có nên gia hạn một lệnh tạm thời nhằm bảo vệ người tị nạn tại Minnesota, những người đang ở Mỹ hợp pháp, khỏi việc bị bắt và trục xuất hay không.
Lệnh của thẩm phán Tunheim chỉ áp dụng cho Minnesota, nhưng những tác động của chính sách mới trên toàn quốc vẫn là nội dung trọng tâm của cuộc tranh luận.
Luật sư Bộ Tư pháp Mỹ Brantley Mayers phát biểu tại phiên tòa rằng chính phủ nên có quyền bắt giữ người tị nạn sau một năm kể từ khi họ vào Mỹ, nhưng cho biết điều đó "không phải lúc nào cũng xảy ra".
