Thanh tra Chính phủ phát hiện hàng loạt vi phạm về phát hành trái phiếu

Kết luận thanh tra việc chấp hành chính sách pháp luật về phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ và sử dụng nguồn tiền từ phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ vừa được Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Dương Quốc Huy ký ban hành.

Chỉ rõ hàng loạt vi phạm tại các doanh nghiệp

Thanh tra Chính phủ phát hiện 5 tổ chức phát hành phát hành/chào bán trái phiếu chưa đáp ứng đủ điều kiện theo quy định, gồm: Công ty CP xuất nhập khẩu vật tư Nông nghiệp III, Công ty CP tổng hợp Thế giới Xanh, Công ty CP đầu tư Thành Thành Công, Công ty CP Thành Thành Công Biên Hòa, Công ty CP Tập đoàn đầu tư I.P.A.

Công ty CP Thành Thành Công Biên Hòa phát hành trái phiếu không có văn bản đăng ký (thông báo) gửi Bộ Tài chính theo quy định.

17 tổ chức phát hành công bố thông tin chưa đầy đủ nội dung theo quy định, như: thông tin cụ thể về mục đích phát hành, chưa nêu thời điểm giải ngân nguồn vốn từ phát hành trái phiếu, ngày dự kiến phát hành, thông tin về tài sản đảm bảo không đầy đủ.

3 tổ chức phát hành công bố thông tin trước đợt chào bán không đúng thời hạn theo quy định, gồm Công ty CP đầu tư và quản lý khách sạn TNH, Công ty CP Hưng Thịnh Land, Công ty CP chứng khoán Rồng Việt.

Công ty CP Thành Thành Công Biên Hòa không công bố thông tin phải công bố theo quy định (không công bố phương án phát hành), theo kết luận thanh tra.

Thanh tra Chính phủ chỉ rõ 4 tổ chức phát hành mua lại trái phiếu trước hạn khi chưa có phương án mua lại được cấp có thẩm quyền phê duyệt, chấp thuận theo quy định, gồm Công ty CP Hưng Thịnh Investment, Công ty CP Cá Tầm Việt Nam, Công ty CP ngoại thương và phát triển đầu tư địa ốc Châu Lục, Công ty CP chứng khoán Rồng Việt.

Về tài sản đảm bảo, Thanh tra Chính phủ phát hiện 3 tổ chức phát hành (Công ty CP Hưng Thịnh Investment, Công ty CP Hưng Thịnh Land, Công ty CP đầu tư thương mại Bình Tân) có vi phạm, khuyết điểm.

Cụ thể, chưa có bảo lãnh, thiếu tài sản đảm bảo theo công bố thông tin, tài sản đảm bảo chưa đăng ký giao dịch bảo đảm, chưa thực hiện phong toả tài sản đảm bảo là cổ phiếu/cổ phần, tài sản đảm bảo không đủ điều kiện để thế chấp, tài sản đảm bảo không đủ tỷ lệ bảo đảm tối thiểu theo cam kết bảo đảm tại điều kiện, điều khoản trái phiếu, không bổ sung tài sản đảm bảo theo yêu cầu tại Nghị quyết của người sở hữu trái phiếu,...

“Qua kiểm tra cho thấy, hầu hết các tổ chức phát hành đều có vi phạm, khuyết điểm về công bố thông tin”, Thanh tra Chính phủ nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, việc công bố thông tin cũng chưa đầy đủ nội dung theo quy định; một số tổ chức phát hành công bố thông tin về báo cáo tình hình sử dụng nguồn vốn từ phát hành trái phiếu chưa đầy đủ, hoặc không phù hợp thực tế; công bố thông tin không đúng thời hạn, công bố thông tin không chính xác...

Tránh nguy cơ đổ vỡ, rủi ro cho các nhà đầu tư

Theo báo cáo của 26 tổ chức phát hành được thanh tra, các tổ chức phát hành đã thanh toán trả tiền gốc trái phiếu trên 62.569 tỷ đồng; trả tiền lãi trái phiếu trên 26.700 tỷ đồng.

Trong đó, hai tổ chức phát hành mặc dù đã thanh toán đủ gốc, lãi cho nhà đầu tư nhưng còn có một số kỳ chậm trả lãi trái phiếu doanh nghiệp cho nhà đầu tư (Công ty CP xuất nhập khẩu vật tư nông nghiệp III, Công ty CP tổng hợp Thế giới Xanh).

3 tổ chức phát hành đã không thanh toán đầy đủ gốc, lãi trái phiếu, quá hạn thanh toán gốc, lãi trái phiếu từ năm 2023, gồm Công ty CP Hưng Thịnh Investment, Công ty CP dịch vụ giải trí Hưng Thịnh Quy Nhơn, Công ty CP Hưng Thịnh Land, với số tiền quá hạn chưa trả lên đến hàng nghìn tỷ đồng. Quá trình phát hành trái phiếu và sử dụng tiền từ trái phiếu ở đây có nhiều vi phạm, nhất là các vi phạm trong việc sử dụng vốn trái phiếu có tính chất phức tạp; tình hình tài chính hiện nay hết sức khó khăn, số lượng nhà đầu tư hiện đang nắm giữ trái phiếu rất lớn, trong đó có hàng nghìn nhà đầu tư cá nhân.

Thanh tra Chính phủ cho rằng việc này cần được các cơ quan chức năng có liên quan xem xét, kiểm tra, giám sát chặt chẽ, tránh nguy cơ đổ vỡ, rủi ro cho các nhà đầu tư, ảnh hưởng đến thị trường vốn và trật tự an ninh xã hội.

Về sử dụng nguồn tiền từ trái phiếu doanh nghiệp, kết luận vừa công bố cho thấy 14 tổ chức phát hành đã sử dụng số tiền thu được của một số mã trái phiếu không đúng với phương án được phê duyệt, công bố thông tin hoặc không đúng quy định pháp luật, chưa thực hiện đúng quy định.

Trong đó, Công ty CP Tập đoàn PC1 số tiền 90 tỷ đồng; Công ty CP chứng khoán Rồng Việt 175 triệu đồng; Công ty CP Tập đoàn Gelex hơn 1.205 tỷ đồng; Công ty CP dịch vụ giải trí Hưng Thịnh Quy Nhơn gần 417 tỷ đồng; Công ty CP Hưng Thịnh Investment 27 tỷ đồng), Công ty CP Hưng Thịnh Land gần 350 tỷ đồng, Công ty CP đầu tư và kinh doanh nhà Khang Điền hơn 100 tỷ đồng; Công ty TNHH Nam Rạch Chiếc hơn 10 tỷ đồng; Tổng Công ty CP đầu tư phát triển xây dựng 520 tỷ đồng; Công ty CP đầu tư Nam Long 245 tỷ đồng; Công ty CP Thành Thành Công Biên Hòa 1.067 tỷ đồng; Công ty CP đầu tư Thành Thành Công 600 tỷ đồng), Công ty CP đầu tư và quản lý khách sạn TNH 79 tỷ đồng; Công ty CP Tập đoàn đầu tư I.P.A trên 3.573 tỷ đồng.

Ngoài những hạn chế, vướng mắc, bất cập trong cơ chế, chính sách về phát hành trái phiếu doanh nghiệp và sử dụng nguồn tiền từ trái phiếu doanh nghiệp, Thanh tra Chính phủ khẳng định còn một số vướng mắc, bất cập về hồ sơ phát hành trái phiếu, mục đích sử dụng gắn với kỳ hạn trái phiếu, về đăng ký lưu ký trái phiếu, về tài khoản theo dõi thu và sử dụng nguồn tiền từ trái phiếu doanh nghiệp... Những điều này cần được tiếp tục nghiên cứu, rà soát để tham mưu sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật cho phù hợp.

Những vi phạm, khuyết điểm của Công ty CP Hưng Thịnh Land, Công ty CP Hưng Thịnh Investment, Công ty CP dịch vụ giải trí Hưng Thịnh Quy Nhơn đã được Thanh tra Chính phủ chuyển tới Bộ Công an xem xét, xử lý theo thẩm quyền.