Thủ tướng phát biểu chỉ đạo tại phiên họp chiều 6/1. Ảnh: VGP
Chiều qua (6/1), tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt, chủ trì phiên họp thứ năm của Ban Chỉ đạo. Một trong những nội dung đáng chú ý tại phiên họp là dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam (với tổng vốn đầu tư ước tính 67 tỷ USD).
Phát biểu kết luận phiên họp, theo Thủ tướng, Ban Chỉ đạo hoạt động hiệu quả và đã giao 75 nhiệm vụ cụ thể; các cơ quan đã hoàn thành 38/47 nhiệm vụ sau phiên họp thứ tư. Tiêu biểu là dự án thành phần một tuyến Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng đã khởi công đúng dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám; nhiều khu tái định cư được triển khai; vốn giải phóng mặt bằng được bố trí cho các địa phương, với sự vào cuộc tích cực của chính quyền cơ sở.
Về điều kiện kỹ thuật và nhân lực, hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn cho đường sắt tốc độ cao đã được ban hành; Đề án đào tạo nguồn nhân lực quy mô lớn được triển khai, và hiện có khoảng 450 nhân lực trình độ từ kỹ sư trở lên.
Bên cạnh đó, công tác đối ngoại, hợp tác quốc tế được đẩy mạnh; cơ chế hợp tác với Trung Quốc thông qua Ủy ban liên hợp được thiết lập và vận hành, tạo nền tảng cho các dự án kết nối.
Khẩn trương đề xuất công nghệ, hình thức đầu tư với dự án 67 tỷ USD
Thủ tướng chủ trì phiên họp chiều 6/1. Ảnh: VGP
Tại phiên họp, Thủ tướng đã giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành, địa phương trong triển khai các dự án đường sắt cụ thể.
Cụ thể, với dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam, Bộ Xây dựng căn cứ chỉ đạo của Bộ Chính trị, chủ trì, lựa chọn công nghệ phù hợp nhất cho dự án, trình Thường trực Chính phủ để báo cáo cấp có thẩm quyền, hoàn thành trước ngày 15/1. Theo đó, Bộ Xây dựng chỉ định tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi bảo đảm năng lực theo quy trình, thủ tục, quy định và thẩm quyền. Đồng thời, Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với bộ, cơ quan nghiên cứu, đề xuất lựa chọn hình thức đầu tư (đầu tư công, PPP, kinh doanh) để báo cáo tại phiên họp sắp tới của Ban Chỉ đạo.
Ngoài ra, các địa phương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh công tác giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật theo kế hoạch đã được duyệt và Nghị quyết của Quốc hội cho phép tại kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV. Cùng với đó, các tập đoàn Viettel, VNPT tiếp tục triển khai các nhiệm vụ được giao về hệ thống, công nghệ điều khiển.
Với dự án tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, về tiến độ dự án thành phần 2, Thủ tướng giao Bộ Xây dựng chỉ đạo hoàn thành Báo cáo nghiên cứu khả thi, phê duyệt dự án vào tháng 6/2026 để sớm khởi công. Đồng thời, Bộ Tài chính chịu trách nhiệm cân đối bảo đảm đủ vốn triển khai dự án, trong đó có phương án vay vốn nếu thuận lợi.
Bên cạnh đó, với yêu cầu sớm hoàn thành quy hoạch các tuyến đường sắt Hà Nội – Lạng Sơn và Hải Phòng – Hạ Long - Móng Cái, Thủ tướng đồng ý giao và hoan nghênh tỉnh Quảng Ninh làm chủ đầu tư tuyến Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái theo quy định của pháp luật.
Về các dự án đường sắt đô thị, Thủ tướng đánh giá cao Hà Nội và TP HCM trong việc chủ động triển khai các tuyến theo thẩm quyền, bảo đảm khả năng kết nối và chuyển giao công nghệ; trong đó ưu tiên tuyến đường sắt kết nối sân bay Tân Sơn Nhất và sân bay Long Thành; tuyến Văn Cao - Hòa Lạc (Hà Nội). Thủ tướng giao Bộ Xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ nghiên cứu xây dựng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường sắt đô thị. Các bộ tiến hành phối hợp hỗ trợ tháo gỡ vướng mắc về giải phóng mặt bằng, vốn, thủ tục.
Ngoài ra, người đứng đầu Chính phủ giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam triển khai hiệu quả Đề án đào tạo, phát triển nguồn nhân lực đường sắt Việt Nam đến năm 2035, định hướng đến năm 2045; cũng như có lộ trình, kế hoạch cụ thể để đào tạo kịp thời nguồn nhân lực phục vụ xây dựng, quản lý, vận hành khai thác các tuyến đường sắt, đặc biệt là tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng trong tất cả các công đoạn; đề nghị Kiểm toán Nhà nước hỗ trợ kiểm toán ngay từ đầu các dự án. Đồng thời, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà tiếp tục sát sao chỉ đạo, đôn đốc các bộ, ngành, địa phương triển khai quyết liệt, hiệu quả các nhiệm vụ được giao, kịp thời tháo gỡ mọi khó khăn, vướng mắc.
Trên thực tế, dự án đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam dài khoảng 1.541 km, đi từ ga Ngọc Hồi (Hà Nội) đến ga Thủ Thiêm (TPHCM), qua 15 tỉnh, thành phố, với 23 nhà ga. Tuyến đường sắt này được thiết kế khai thác với tốc độ trên 300 km/h, rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển Bắc - Nam. Tổng mức đầu tư sơ bộ 67 tỷ USD, phấn đấu khởi công trong năm nay và cơ bản hoàn thành vào năm 2035.
Trước đó, vào ngày 25/12/2025, Tập đoàn Vingroup gửi văn bản tới Chính phủ xin rút đăng ký đầu tư dự án Đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam. Theo Vingroup, đây là bước đi được cân nhắc kỹ lưỡng nhằm tập trung tối đa nguồn lực cho các dự án hạ tầng trọng điểm khác mà tập đoàn đang triển khai đồng thời.
