Thông điệp của Trung Quốc từ màn trình làng robot hình người siêu đỉnh
Video so sánh màn trình diễn của robot hình người tại Gala Tết Nguyên đán năm nay (2026) và năm ngoái (2025) đang được chia sẻ rầm rộ trên nhiều nền tảng mạng xã hội, cho thấy sự phát triển chóng mặt của lĩnh vực robot hình người ở Trung Quốc.
Màn trình diễn robot hình người của Trung Quốc xuất hiện trong chương trình Gala Tết Nguyên đán hằng năm do CCTV tổ chức (giống như chương trình đêm Giao thừa, bao gồm Táo quân ở Việt Nam).
Đây là chương trình truyền hình được xem nhiều nhất Trung Quốc (gần 80% TV bật xem vào đêm giao thừa năm ngoái), nhưng chương trình đang dần mất sức hút với giới trẻ, theo SCMP.
Trung Quốc trình làng robot hình người siêu đỉnh. Ảnh chụp màn hình
Vì vậy, CCTV đã hợp tác với các nền tảng mạng xã hội và chia sẻ video như RedNote, Bilibili, Kuaishou và Douyin để thu hút thêm người xem, tăng tương tác.
Bốn công ty robot tham gia chương trình Gala Tết Nguyên đán năm nay gồm: Unitree (Hàng Châu); Magiclab (Vô Tích); Galbot (Bắc Kinh); và Noetix. Giá trị hợp đồng giữa các công ty này ký với CCTV để xuất hiện trong sự kiện truyền hình lớn nhất hằng năm, thu hút hàng trăm triệu người xem, được cho là 100 triệu nhân dân tệ (khoảng 14 triệu USD).
Năm ngoái, robot Unitree đã trình diễn màn múa dân gian Yangge. Trong chương trình năm nay, Robot Bumi của Noetix xuất hiện trong một tiểu phẩm hài; Robot Unitree biểu diễn võ thuật, nhào lộn và bật nhảy trên bạt lò xo cùng các nghệ sĩ nhí; Robot Magiclab tham gia một tiết mục âm nhạc.
Màn trình diễn của robot hình người cho thấy ngành robot đang giữ vai trò quan trọng trong chính sách công nghiệp của Trung Quốc và đang tiến bộ nhanh, dù hiện tại chủ yếu vẫn được dùng để trình diễn trước khi trở thành lao động công nghiệp.
Nhiều người không tin tưởng vào sự phát triển của công nghệ ở Trung Quốc, cho rằng màn trình diễn của robot hình người là "tuyên truyền". Tuy nhiên, nhiều người đặt câu hỏi, rằng chỉ trong vòng 12 tháng, robot hình người đã trở nên linh hoạt như vậy, công nghệ này sẽ trông như thế nào trong 5 năm, 10 năm tới.
Chia sẻ nhanh với PV Dân Việt, chuyên gia công nghệ Dương Ngô Anh cho rằng trong vòng một năm qua, nhiều công ty công nghệ Trung Quốc đã đẩy mạnh thương mại hóa robot thế hệ mới, giảm chi phí sản xuất, đồng thời nâng cao khả năng tự học và thích nghi môi trường.
"Trong quá khứ, Trung Quốc thường bị xem là quốc gia theo sau trong đổi mới công nghệ. Tuy nhiên trong những năm gần đây, đặc biệt là một năm qua, xu hướng này đã thay đổi rõ rệt.
Ở lĩnh vực AI, các mô hình ngôn ngữ lớn, thị giác máy tính, nhận dạng giọng nói do doanh nghiệp Trung Quốc phát triển đang dần cạnh tranh trực tiếp với các sản phẩm từ Mỹ và châu Âu. Ở lĩnh vực robot, Trung Quốc không chỉ sản xuất robot công nghiệp mà đang chuyển sang robot dịch vụ, robot hình người", ông Ngô Anh nhấn mạnh.
Theo chuyên gia công nghệ Dương Ngô Anh, so với thế giới, cuộc đua robot hình người hiện do nhiều trung tâm công nghệ lớn dẫn dắt, từ Mỹ, châu Âu đến Đông Á. Tuy nhiên lợi thế của Trung Quốc nằm ở khả năng sản xuất quy mô lớn, chuỗi cung ứng linh kiện hoàn chỉnh và tốc độ thương mại hóa nhanh.
"Thời điểm cuối năm 2025, tôi từng có dịp công tác bên Trung Quốc và tận mắt được chứng kiến ngành robot hình người nói riêng của họ phát triển rất khủng khiếp. Robot hình người sẽ là thị trường hàng nghìn tỷ USD trong tương lai khi được ứng dụng vào sản xuất, chăm sóc y tế, dịch vụ và đô thị thông minh. Trung Quốc đã nhìn ra điều này và tăng tốc mạnh trong 1 năm qua", ông Ngô Anh chia sẻ.
Câu chuyện về tương lai của lao động và cơ hội nào cho Việt Nam?
Chia sẻ về điều này, chuyên gia Hoàng Trần (Xưởng xe Hma Cycle) nhấn mạnh, chỉ vài tháng trước, việc robot thực hiện những động tác phức tạp như bật nhảy hay lộn nhào vẫn còn là thách thức lớn. Nhưng trong đoạn video (màn trình diễn robot hình người của Trung Quốc tại Gala Tết Nguyên đán 2026), chúng đã làm điều đó một cách thuần thục.
Điều đó cho thấy tốc độ tiến bộ của khoa học công nghệ, đặc biệt là AI và robot, đang diễn ra nhanh đến mức đáng kinh ngạc.
Theo ông Hoàng Trần, đây mới chỉ là phần “cơ”. Khi phần cơ khí, cảm biến được hoàn thiện hơn, kết hợp với “bộ não” AI ngày càng thông minh thì chỉ trong vài năm nữa, những cỗ máy này sẽ không còn xa lạ như trong phim viễn tưởng.
"Câu chuyện không chỉ là công nghệ. Đó là câu chuyện về tương lai của lao động. Khi các quốc gia phát triển làm chủ robot và AI, họ sẽ không còn phụ thuộc vào lao động giá rẻ. Nhà máy có thể tự vận hành, chuỗi sản xuất có thể khép kín. Lao động phổ thông dần bị thay thế. Ngay cả những ngành nghề trí thức, vốn từng được xem là “an toàn” cũng đang bị AI xâm lấn từng ngày", ông Hoàng Trần trăn trở.
Nếu không thay đổi, chúng ta sẽ đứng trước nguy cơ bị bỏ lại phía sau. "Không phải tụt lại một bước mà là bị loại khỏi cuộc chơ", ông nhấn mạnh.
Trong khi theo TS. Nguyễn Trung Quân (Đại học Nam California, Giám đốc khoa học VinMotion), đến cuối thập kỷ này, thế giới sẽ thiếu ít nhất 50 triệu lao động. Có lẽ con người sẽ phải trả cho robot 50.000 USD, tương đương hơn 1,3 tỷ đồng mỗi năm để robot đến làm việc.
TS. Nguyễn Trung Quân cho rằng Việt Nam có lợi thế hiếm gặp trong lĩnh vực robot hình người. Ảnh VFT
TS. Nguyễn Trung Quân mở rộng vấn đề bằng khái niệm AI vật lý – sự kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo và robot vật lý. Đây là lĩnh vực có thể đạt quy mô 10.000 tỷ USD trong vòng 10 năm tới.
TS. Quân khẳng định rằng, Việt Nam có lợi thế hiếm gặp: Phần cứng tốt, phần mềm mạnh và năng lực vận hành an toàn, tạo điều kiện thuận lợi để bước vào cuộc đua robot hình người toàn cầu.
"Mục tiêu của chúng tôi là phát triển robot hình người ngày càng trở nên linh hoạt, thông minh và đa năng để có thể dần đi vào cuộc sống ở nhiều mảng khác nhau, từ dịch vụ, công nghiệp, cho đến giúp việc gia đình.
Tôi biết đây là một mục tiêu rất lớn, nhưng tôi tin rằng đây là thời điểm vàng để chúng ta có thể mơ đến việc đó. Với sự hỗ trợ của Tập đoàn Vingroup và nội lực, khát khao vươn lên chứng minh bản thân của đội ngũ kỹ sư VinMotion, tôi tin rằng mục tiêu này không quá xa vời", TS. Quân chia sẻ.
TS. Trung Quân nhận định, việc robot hình người bước vào các ngành nghề không phải là nguy cơ, mà là xu thế tất yếu trong bối cảnh dân số già và người trẻ không còn mặn mà với các công việc đơn điệu. Khi robot trở nên đủ tân tiến và chi phí hợp lý, nhiều ngành công nghiệp mới sẽ xuất hiện và phát triển mạnh mẽ.
Trong bối cảnh thế giới thiếu hụt kỹ sư robot và chi phí lao động tăng, TS Nguyễn Trung Quân cho rằng Việt Nam nếu định vị đúng có thể trở thành một “đối trọng mới” trong chuỗi giá trị robot toàn cầu. Đây là thời điểm mà khoảng cách giữa Việt Nam và thế giới chưa quá xa, và nếu có chiến lược đầu tư đúng hướng, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành trung tâm nghiên cứu và sản xuất robot của khu vực.
Ở góc nhìn của mình, chuyên gia Hoàng Trần cho rằng làm chủ công nghệ đòi hỏi đầu tư nghiêm túc, bền bỉ và chấp nhận đi chậm để đi chắc. Không thể nghĩ rằng chỉ cần làm phần “lõi”, còn lại thuê ngoài là đã làm chủ. Càng không thể lấy những lợi nhuận ngắn hạn từ những lĩnh vực không tạo ra giá trị bền vững để kỳ vọng bù đắp cho sự thiếu hụt công nghệ.
"Chúng ta đang đứng trước một ngã rẽ. Hoặc thay đổi để thích nghi và tồn tại, hoặc bị đào thải trong một thế giới mà máy móc không chỉ làm thay sức lao động, mà còn dần thay cả trí tuệ con người. Mong những nhà lãnh đạo, những người làm chính sách, hãy nhìn thẳng vào tốc độ phát triển thực sự của thế giới để có những quyết sách đủ tầm", ông Hoàng Trần nhấn mạnh.
