Khái niệm “uống bao lâu thì hết cồn” thường được nhắc đến mỗi khi người dân lo lắng về nồng độ cồn khi tham gia giao thông. Tuy nhiên, theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, không tồn tại một mốc thời gian chính xác cho tất cả mọi người.
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đưa ra khái niệm đơn vị cồn nhằm giúp người dân ước lượng mức độ uống rượu bia. Một đơn vị cồn tương đương 10 gram ethanol nguyên chất, tương ứng khoảng 200 ml bia, 75 ml rượu vang hoặc 25 ml rượu mạnh. Tùy lượng rượu bia sử dụng, số đơn vị cồn nạp vào cơ thể sẽ khác nhau.
Với người trưởng thành có sức khỏe bình thường, gan trung bình cần khoảng một giờ để thải trừ một đơn vị cồn. Đây chỉ là con số ước tính. Trên thực tế, tốc độ này có thể thay đổi tùy cơ địa, chức năng gan, cân nặng hay tình trạng sức khỏe của mỗi người. Người có gan yếu hoặc thể trạng khác biệt có thể cần nhiều thời gian hơn.
Kết quả đo nồng độ cồn của một tài xế lái xe ở Hà Nội. (Ảnh minh hoạ: Khổng Chí)
Về cơ chế đào thải, chỉ khoảng 10–15% lượng cồn được loại bỏ qua hơi thở, mồ hôi và da. Phần lớn, từ 85–90%, được chuyển hóa tại gan. Điều này lý giải vì sao gan đóng vai trò then chốt trong việc quyết định nồng độ cồn trong máu giảm nhanh hay chậm.
Theo bác sĩ Hoàng, nếu uống 5 chén rượu mạnh khoảng 40 độ, cơ thể tiếp nhận tương đương 5 đơn vị cồn. Gan sẽ cần khoảng 5 giờ để xử lý lượng cồn này. Tuy nhiên, sau khi quá trình chuyển hóa kết thúc, cơ thể vẫn cần thêm khoảng 2–3 giờ để nồng độ cồn trong máu giảm hẳn về 0. Như vậy, tổng thời gian có thể lên tới khoảng 8 giờ.
Một điểm ít người để ý là tốc độ thải trừ cồn không diễn ra đều. Các nghiên cứu cho thấy khi nồng độ cồn trong máu cao, gan có xu hướng xử lý nhanh hơn. Ngược lại, khi lượng cồn còn thấp, quá trình đào thải lại chậm đi, khiến nồng độ cồn kéo dài lâu hơn mức nhiều người tưởng.
Ngoài ra, việc ăn uống trước khi sử dụng rượu bia cũng ảnh hưởng đáng kể. Khoảng 20% rượu được hấp thu qua dạ dày, 80% qua ruột non. Khi dạ dày chứa nhiều thức ăn, tốc độ hấp thu rượu chậm hơn, đồng thời quá trình thải trừ cồn của cơ thể cũng diễn ra chậm theo.
Từ những yếu tố trên, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng nhấn mạnh không thể có câu trả lời tuyệt đối cho câu hỏi “uống bao lâu thì thổi nồng độ cồn bằng 0”. Các mốc thời gian chỉ mang tính trung bình, tham khảo. Mỗi cá nhân sẽ có thời gian khác nhau để loại bỏ hoàn toàn cồn khỏi cơ thể, phụ thuộc vào nhiều yếu tố sinh học và lối sống.
