PGS.TS Trần Đắc Phu, nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho biết, virus Nipah được ghi nhận lần đầu vào năm 1998 tại Malaysia. Dù các đợt bùng phát thường không lan rộng, nhưng mức độ nguy hiểm của bệnh là đặc biệt nghiêm trọng.
Virus Nipah lây từ đâu?
Virus Nipah là bệnh lây truyền từ động vật sang người. Dơi ăn quả được xác định là ổ chứa tự nhiên của virus. Từ dơi, virus có thể truyền sang các động vật khác, đặc biệt là lợn, rồi từ đó lây sang người.
Một dấu mốc đáng chú ý là đợt bùng phát lớn năm 1998 tại Malaysia và Singapore, khi phần lớn bệnh nhân mắc Nipah do tiếp xúc trực tiếp với lợn bệnh hoặc thịt lợn nhiễm virus. Dù nhiều năm nay Malaysia không ghi nhận ổ dịch mới, nhưng lợn vẫn được coi là vật chủ trung gian quan trọng, có thể khuếch đại nguy cơ lây sang người.
Nguồn gốc Virus Nipah, lây qua đường nào?
Virus Nipah có lây từ người sang người?
Theo PGS.TS Trần Đắc Phu, virus Nipah hoàn toàn có khả năng lây từ người sang người, đặc biệt trong môi trường y tế nếu không kiểm soát nhiễm khuẩn tốt. Một số đợt dịch tại Ấn Độ từng ghi nhận nhân viên y tế bị lây nhiễm trong quá trình chăm sóc, điều trị bệnh nhân.
Điều này cho thấy, nếu chủ quan, nguy cơ lây truyền trong bệnh viện là hoàn toàn có thể xảy ra.
Nguy cơ xâm nhập vào Việt Nam
Tính đến ngày 27/1/2026, Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc virus Nipah. Tuy nhiên, theo chuyên gia, vẫn cần đặc biệt lưu ý nguy cơ xâm nhập từ người đi về từ các quốc gia đang có dịch hoặc từng ghi nhận virus Nipah lưu hành. Việt Nam cũng nằm trong khu vực châu Á, nơi có sự phân bố của dơi ăn quả, loài có thể di chuyển xa và mang theo mầm bệnh.
PGS.TS Trần Đắc Phu nhấn mạnh: “Đây là bệnh lây truyền từ động vật sang người, nên công tác giám sát đồng thời trên người và động vật là hết sức quan trọng”.
Trước đó, Bộ Y tế cho hay theo thông tin từ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, từ ngày 27/12/2025 đến ngày 26/1/2026, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah (trong đó có 02 trường hợp có xét nghiệm khẳng định) tại một bệnh viện ở Tây Bengal. Đến ngày 26/1, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Nipah
