GS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam (Bộ GD&ĐT), cho biết như vậy tại Hội thảo “Tập huấn khung năng lực AI cho học sinh phổ thông, định hướng và cách thức triển khai thực tế” diễn ra vào ngày 18/1 tại Bắc Ninh.
Theo Khung nội dung thí điểm giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI) cho học sinh phổ thông vừa được Bộ GD&ĐT ban hành, nội dung giáo dục được thiết kế tương ứng với 2 giai đoạn: Giai đoạn giáo dục cơ bản (bao gồm cấp tiểu học và cấp THCS) và giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp (cấp THPT).
Dự kiến 3 cách thức dạy AI trong trường phổ thông
Theo GS Lê Anh Vinh, 3 phương án giai đoạn thí điểm đã đưa ra gồm: Có thể dạy AI như một môn học độc lập; có thể triển khai như một hoạt động giáo dục bổ sung, triển khai trong môn học hoặc các hoạt động trải nghiệm…
Cách tiếp cận được thống nhất cao là ngoài một số nội dung cốt lõi, một số nội dung phải cập nhật phù hợp thực tiễn linh hoạt, phù hợp theo khu vực.
“Đây không phải dạy công nghệ mà là giáo dục con người. Dạy công nghệ không phải việc khó nhưng để học sinh có kiến thức toàn diện và khai thác hiệu quả, đấy mới là điều khó và cần giải pháp toàn diện”, GS Lê Anh Vinh nói.
GS Lê Anh Vinh chia sẻ tại hội thảo ngày 18/1 tại Trường Phổ thông FPT Bắc Giang (Ảnh: Mỹ Hà).
Cụ thể theo chuyên gia này, khung nội dung giáo dục AI cho học sinh được phát triển dựa trên 4 mạch kiến thức chính, tương ứng với 4 miền năng lực, hoà quyện và bổ trợ cho nhau, bao gồm: Tư duy lấy con người làm trung tâm, đạo đức AI, các kỹ thuật và ứng dụng AI, thiết kế hệ thống AI.
Ở cấp tiểu học, học sinh chủ yếu trải nghiệm các ứng dụng AI đơn giản, trực quan để hình thành khái niệm ban đầu và nhận biết vai trò của Al trong cuộc sống.
Cấp THCS, học sinh học cách sử dụng các công cụ AI để tạo ra sản phẩm số, giải quyết các vấn đề học tập.
Cấp THPT, học sinh được khuyến khích khám phá, thiết kế và cải tiến các công cụ AI đơn giản thông qua các dự án khoa học.
Bên cạnh nội dung giáo dục cốt lõi, học sinh có thể chọn các chuyên đề học tập tự chọn để tăng cường kỹ năng thực hành, tìm hiểu sâu hơn về các lĩnh vực ứng dụng của AI hoặc các kỹ thuật lập trình và phát triển hệ thống AI.
Học sinh tại sự kiện công nghệ sáng 18/1 (Ảnh: Mỹ Hà).
Khoảng 76% giáo viên đã từng sử dụng AI trong dạy học
GS Lê Anh Vinh cho hay, trước khi ban hành khung năng lực AI trong trường phổ thông, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam đã tiến hành khảo sát từ 44 tỉnh thành trước khi sáp nhập.
Cụ thể, khảo sát năm 2024 trên 11.000 học sinh phổ thông cho thấy, khoảng 87% học sinh phổ thông biết về trí tuệ nhân tạo, trong đó khoảng 70% học sinh đánh giá AI hiệu quả trong học tập.
Các kiến thức phần lớn các em biết về trí tuệ nhân tạo như: Giúp cá nhân hóa việc học tập, giúp phân tích kết quả, giải bài tập, chấm bài tự động…
Nói về khó khăn khi sử dụng AI trong giáo dục, học sinh cho rằng, các em thiếu kiến thức và kỹ năng và thiếu hướng dẫn từ giáo viên.
Phần lớn học sinh biết về năng lực số hoặc công nghệ từ trên mạng, bạn bè, thay vì từ thầy cô và nhà trường.
“Điều này cho thấy tính cấp thiết khi phải đưa bộ môn này vào giáo dục chính thống trong nhà trường”, GS Lê Anh Vinh nói.
Khảo sát thứ hai được tiến hành năm 2025 với trên 35.000 giáo viên, tại 44 tỉnh thành cho thấy, 76% giáo viên đã từng sử dụng AI trong dạy học. Trong đó, khoảng 40% giáo viên đánh giá tích cực, 30% đánh giá tương đối tích cực.
Học sinh tham gia cuộc thi về công nghệ sáng 18/1 (Ảnh: M. Hà).
Cũng theo Viện trưởng, hiện nhiều nước trên thế giới đưa AI vào giáo dục phổ thông. Chẳng hạn Trung Quốc đưa AI vào giảng dạy từ cấp THCS đến THPT, thời lượng tối thiểu 12 tiết/tuần. Cách thức triển khai là dạy độc lập hoặc tích hợp, kết hợp hoạt động trải nghiệm hoặc ngoại khóa.
Ả rập Xê út đưa AI vào giảng dạy từ cấp tiểu học đến THPT qua môn tự chọn hoặc tin học.
Trong khi đó, Đức giảng dạy môn học này cho trẻ từ 5 tuổi đến lớp 10 qua hình thức tích hợp; Mỹ kéo dài đến lớp 12.
Bắc Ninh chi gần 1.300 tỷ đồng để mỗi trường có 1 phòng thực hành STEM
Tại Việt Nam, hiện nhiều địa phương đầu tư các phòng thí nghiệm hiện đại để dạy STEM và công nghệ như: Hà Nội, TPHCM, Lạng Sơn…
Ông Bạch Đăng Khoa, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Bắc Ninh, cho hay một trong những yêu cầu đặt ra trong Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị là đầu tư đào tạo STEM ở mức đột phá tại nhiều địa phương.
Theo đó, UBND tỉnh Bắc Ninh đã phê duyệt gần 1.300 tỷ đồng cho tất cả các nhà trường trên địa phương để mỗi trường có 1 phòng thực hành STEM với cơ cấu gần 1 tỷ đồng/phòng.
Đồng thời, Sở GD&ĐT cũng nghiên cứu, cử cán bộ, giáo viên tham dự các hoạt động, kỹ năng, giúp thầy cô lắng nghe những cách làm hay để áp dụng trong giảng dạy, thực hành về STEM trong thời gian tới.
