Trong sáng nay 30/1, giá vàng miếng và vàng nhẫn tại các thương hiệu lớn đồng loạt giảm hơn 11 triệu đồng/lượng so với mức đỉnh 191,3 triệu đồng/lượng vừa được thiết lập hôm qua.
Trước đó một ngày, giá vàng nhẫn, vàng miếng liên tục tăng mạnh. Các thương hiệu vàng lớn như SJC, DOJI, PNJ, Bảo Tín Minh Châu đã đồng loạt điều chỉnh tăng mạnh giá vàng miếng, có nơi tăng tới 7,2 triệu đồng/lượng so với buổi sáng cùng ngày.
Biến động giá vàng SJC trong nước trong 1 tuần qua.
Trên thị trường thế giới, giá vàng cũng biến động mạnh không kém. Trong phiên giao dịch tối ngày thứ Năm (giờ Việt Nam), giá vàng quốc tế đã đảo chiều giảm sâu hơn 5%, có thời điểm rơi xuống mức thấp nhất phiên là 5.109,62 USD/ounce, sau khi vừa thiết lập các vùng giá cao kỷ lục trước đó.
Ông Nguyễn Hoàng Nam, Trưởng khoa Tài chính Ngân hàng, Trường Đại học Đại Nam nhân định: “Chỉ trong chưa đầy một tuần, thị trường vàng đã chứng kiến một nhịp tăng khiến nhiều nhà đầu tư ‘choáng váng’. Trên thị trường quốc tế, giá vàng từ vùng quanh 4.955 USD/ounce (ngày 23/1) đã bứt lên trên 5.517 USD/ounce (ngày 29/1). Ở trong nước, giá vàng miếng SJC có thời điểm chạm vùng 191,3 triệu đồng/lượng. Chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới theo đó tiếp tục bị kéo giãn, dao động quanh vùng gần 17–20 triệu đồng/lượng, tùy thời điểm và cách quy đổi.”
Ba động lực chính đẩy giá vàng tăng mạnh
Lý giải về nhịp tăng mạnh của giá vàng trong thời gian qua, ông Nam cho rằng thị trường đang chịu tác động đồng thời của ba yếu tố lớn, bao gồm nhu cầu trú ẩn gia tăng, xu hướng tái cơ cấu dự trữ toàn cầu và kỳ vọng về chính sách lãi suất của Mỹ.
Thứ nhất, nhu cầu trú ẩn gia tăng trong bối cảnh bất ổn địa chính trị và rủi ro chính sách. Theo ông Nam, việc Mỹ mở chiến dịch và tuyên bố bắt giữ lãnh đạo Venezuela hồi đầu tháng 1 là một ví dụ điển hình cho mức độ khó lường của địa chính trị toàn cầu, kéo theo tâm lý phòng thủ của dòng tiền. Cùng lúc, căng thẳng liên quan đến Iran khiến thị trường hàng hóa biến động mạnh, vàng có những phiên tăng - giảm rất rộng do dòng tiền liên tục “chạy” giữa trú ẩn và chốt lời.
Thứ hai, thị trường đang chứng kiến một làn sóng “tái cơ cấu dự trữ” mang tính nhà nước, trong đó cú hích lớn đến từ cách hành xử khó lường của Mỹ dưới thời ông Donald Trump. Khi rủi ro chính sách tăng, nhiều chính phủ có xu hướng giảm bớt tỷ trọng tài sản USD, đặc biệt là trái phiếu Kho bạc Mỹ.
Ông Nam dẫn số liệu từ Bộ Tài chính Mỹ cho thấy, chỉ trong vòng 12 tháng (11/2024–11/2025), Trung Quốc đã giảm nắm giữ trái phiếu Kho bạc Mỹ từ 768,6 tỷ USD xuống còn 682,6 tỷ USD; Ấn Độ giảm từ 234,0 tỷ USD xuống 186,5 tỷ USD; Brazil giảm từ 229,0 tỷ USD xuống 168,1 tỷ USD.
“USD rút khỏi trái phiếu chính phủ Mỹ không đứng yên. Nó được tái cơ cấu sang một rổ dự trữ mới với mục tiêu ít phụ thuộc hơn, trung lập hơn và vàng nổi lên như đích đến rõ ràng nhất”, ông Nam nhấn mạnh.
Theo World Gold Council, các ngân hàng trung ương đã mua ròng khoảng 850 tấn vàng trong năm 2025, một quy mô đủ lớn để tạo lực đỡ đáng kể cho giá vàng toàn cầu.
Thứ ba , kỳ vọng về lãi suất Mỹ tiếp tục tạo thêm lực đẩy. Dù Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vừa quyết định giữ nguyên lãi suất, thị trường vẫn bám vào kịch bản hạ nhiệt lãi suất trong năm 2026. Trong bối cảnh đó, chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng giảm xuống, qua đó hỗ trợ giá kim loại quý này.
Giá vàng còn biến động mạnh đến bao giờ?
Đề cập đến diễn biến giá vàng trong nước, ông Nguyễn Hoàng Nam cho rằng nguồn cung vàng vật chất tại Việt Nam phụ thuộc lớn vào nhập khẩu và kênh lưu thông trong nước. Khi cầu tăng đột ngột, nguồn cung ngắn hạn thường kém co giãn, khiến giá trong nước tăng nhanh và mạnh hơn so với thị trường quốc tế.
Điểm khác biệt đáng chú ý của chu kỳ hiện tại, theo ông Nam, nằm ở thái độ điều hành của cơ quan quản lý. Trong những giai đoạn tăng nóng trước đây, việc can thiệp bình ổn bằng các công cụ thị trường từng khiến nền kinh tế phải trả cái giá không nhỏ, bao gồm việc sụt giảm dự trữ ngoại hối lên tới nhiều tỷ USD.
“Chính vì vậy, cơ quan quản lý sẽ cực kỳ thận trọng khi sử dụng các công cụ thị trường để can thiệp trong lần này. Khi kỳ vọng can thiệp bị tiết chế, thị trường nội địa trở nên nhạy cảm hơn với tâm lý đám đông. Chỉ cần thông tin tăng giá lan nhanh, hiệu ứng ‘mua phòng thủ’ lập tức đẩy giá vàng trong nước vọt mạnh, kéo giãn chênh lệch với thế giới”, ông Nam phân tích.
Dự báo về diễn biến giá vàng trong thời gian tới, ông Nguyễn Hoàng Nam cho rằng: “Câu trả lời lúc này chỉ nằm ở một chữ: Trump". Lý giải cho nhận định này, ông Nam phân tích, thị trường đang định giá vàng theo một yếu tố rất đặc biệt: “phần bù bất định do Tổng thống Trump”, tức phần bù rủi ro gắn với thái độ, phát ngôn và cách Tổng thống Donald Trump đưa ra các quyết sách.
“Chỉ cần một tín hiệu cứng rắn về thương mại, an ninh hay đối ngoại, khẩu vị rủi ro toàn cầu có thể đảo chiều trong vài giờ, kéo dòng tiền quay trở lại vàng”, ông Nam nhận định.
Theo đó, kịch bản dễ xảy ra nhất trong giai đoạn tới không phải là giá vàng tăng một cách “êm ái”, mà là tăng theo kiểu bậc thang: tin nóng đẩy giá bật lên, lực chốt lời kéo giá giật xuống, rồi lại bật tăng khi bất định quay trở lại.
“Nói cách khác, vàng vẫn còn cửa lập đỉnh mới, nhưng sẽ đi kèm những phiên rung lắc rất mạnh, bám sát từng nhịp thông tin phát ra từ Nhà Trắng”, ông Nam kết luận.
