Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa qua viện dẫn mối đe dọa từ Nga làm lý do để ông đòi sáp nhập đảo Greenland (thuộc Đan Mạch) vào lãnh thổ Mỹ. Nhưng chỉ vài tuần sau khi Tổng thống Trump đưa ra lý do này, ông đã mời Tổng thống Nga Putin tham gia Hội đồng Hòa bình Gaza do Mỹ dẫn dắt.
Tổng thống Nga Putin (trái) và người đồng cấp Mỹ Trump. Nguồn: RT.
Nga tận dụng cơ hội từ tuyên bố của ông Trump
Trong những tuần qua, phản ứng của Nga trước các tuyên bố của Tổng thống Trump dường như cũng gây mất phương hướng không kém những tuyên bố đó. Giới chức Kremlin thường xuyên thay đổi giữa quan điểm đồng cảm với các cư dân vùng Greenland và quan điểm nhiệt tình ủng hộ nỗ lực của ông Trump đưa Greenland về dưới quyền quản lý của Washington.
Theo tờ Politico, sự khác biệt này có thể là chỉ dấu về một chiến lược của Nga nhằm khai thác cuộc khủng hoảng Greenland theo hướng làm suy yếu sự đoàn kết của phương Tây và hướng sự chú ý của ông Trump ra khắp mọi nơi.
Trong những tuần sau khi Mỹ đột kích Venezuela để bắt cóc Tổng thống Nicolas Maduro, đe dọa can thiệp Iran, Nga lại tỏ ra là muốn gác sang một bên các tham vọng địa chính trị khác của mình, bao gồm cả ở vùng Bắc cực, cốt sao bảo đảm Mỹ vẫn nghiêng về Nga trong vấn đề Ukraine. Trong khi đó, có vẻ như Nga vẫn trông cậy căng thẳng Greenland sẽ làm rạn nứt khối quân sự NATO, đồng thời gây chia rẽ giữa các đồng minh quan trọng nhất của Ukraine.
Trong một cuộc họp báo hôm 20/1/2026, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho biết: “Thật khó tưởng tượng được điều này có thể xảy ra được vào thời điểm trước đây”. Ông dường như tỏ ra thích thú trước viễn cảnh khó duy trì NATO như một khối quân sự - chính trị thống nhất của phương Tây.
Lời cảnh báo về Greenland đã mang lại lợi ích cho Kremlin, đẩy Ukraine ra khỏi chương trình nghị sự ở Davos (Thụy Sĩ) khi các lãnh đạo châu Âu nhóm họp tại đây. Theo nhà phân tích chính trị Sergei Markov (thân Nga), “Greenland là giải pháp lý tưởng” cho phía Nga.
Căng thẳng giữa châu Âu và Mỹ có thể là bước đệm dẫn tới sự tan rã của NATO. Ông Markov nói tiếp: “Khi đó, EU sẽ buộc phải ngừng cuộc chiến của họ nhằm vào Nga”.
Chuyên gia Vladimir Kornilov (cũng thân Nga) cho biết: “Nguyên tắc chủ đạo của chúng ta là để cho đối phương tự tấn công lẫn nhau”.
Ngoại trưởng Nga Lavrov thậm chí còn trêu chọc phương Tây khi ông bác bỏ các tuyên bố cho rằng Nga thèm muốn Greenland. Ông cho biết, đảo Greenland có ý nghĩa đối với an ninh của Mỹ tương tự như Crimea đối với Nga. Trước đó, vào năm 2014, Nga đã sáp nhập bán đảo chiến lược Crimea vào lãnh thổ của mình.
Ông Lavrov phát biểu lấp lửng theo hướng bất lợi cho châu Âu: “Greenland không phải là một phần rõ ràng của Đan Mạch. Đó là cuộc chinh phục kiểu thực dân. Việc các cư dân tại đây đã quen với cuộc sống tại đây và cảm thấy thoải mái, dễ chịu lại là một chuyện khác. Nhưng vấn đề cựu thuộc địa đang trở nên ngày một nghiêm trọng”.
Moscow đã tránh chỉ trích ông Trump. Thay vào đó, họ gọi động thái của ông về Greenland là mang tính “lịch sử”. Cụ thể, thư ký báo chí của Kremlin, Dmitry Peskov, bày tỏ rằng ông Trump sẽ “làm nên lịch sử” bằng việc sáp nhập Greenland.
Truyền thông Nga lưu ý rằng nếu Mỹ sáp nhập thành công Greenland, Mỹ sẽ trở thành quốc gia lớn thứ hai trên Trái Đất, chỉ sau Nga.
Quyết tâm sắt đá của ông Trump
Ngày 20/1, Tổng thống Mỹ Trump thể hiện rõ sự cương quyết của mình trong vấn đề Greenland khi ông tuyên bố không có chuyện ông lùi bước trong mục tiêu kiểm soát Greenland, đồng thời ông cũng từ chối loại trừ biện pháp sử dụng vũ lực để chiếm lấy Greenland.
Trong một đăng tải trên mạng xã hội Truth Social sau khi nói chuyện với Tổng thư ký NATO Mark Rutte, Tổng thống Trump cho biết: “Greenland là điều bắt buộc đối với An ninh quốc gia và thế giới. Không có con đường lui”.
Ông Trump khi ấy thậm chí còn đăng tải một hình ảnh do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, với nội dung là ông đang cầm cờ Mỹ ở Greenland. Một bức hình khác lại cho thấy ông đang trao đổi với các nhà lãnh đạo bên một tấm bản đồ mà trong đó cả Canada lẫn Greenland đều thuộc lãnh thổ Mỹ.
Ông Trump tiết lộ ông có nhiều cuộc họp tại Thụy Sĩ về vấn đề Greenland và “mọi thứ đang diễn ra tương đối trơn tru”.
Phản ứng của Đan Mạch và EU
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen tuyên bố bà sẽ không khoan nhượng trước yêu sách của Tổng thống Trump và sẽ không từ bỏ Greenland.
Bà Frederiksen nói với các phóng viên: “Thật không may, Tổng thống Mỹ không loại trừ sử dụng sức mạnh quân sự. Do vậy, chúng ta không thể loại trừ kịch bản đó”.
Tổng thống Litva, Gitanas Nauseda, nói với Reuters rằng một thỏa thuận về chia sẻ trách nhiệm về an ninh vùng Bắc cực và Bắc Đại Tây Dương có thể mang lại giải pháp cho thế đối đầu ở Greenland.
Tổng thống Pháp Macron khẳng định EU không nên cúi đầu trước “luật lệ của sức mạnh”.
Một số quan chức EU đề cập tầm quan trọng của việc giảm phụ thuộc của châu Âu vào Mỹ trên phương diện an ninh. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen gọi sự kiện Greenland là “thay đổi chấn động” kéo theo nhu cầu xây dựng một “dạng thức độc lập mới của châu Âu”.
