Bước vào giai đoạn phát triển mới của đất nước, khi yêu cầu về xây dựng và phát triển nhanh, bền vững đặt ra ngày càng cao, việc củng cố, tăng cường và mở rộng khối đại đoàn kết toàn dân tộc không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên, mà còn là đòi hỏi có ý nghĩa chiến lược, mang tính quyết định đối với sự ổn định chính trị - xã hội và sự phát triển lâu dài của đất nước.
Khẳng định vai trò cầu nối chính trị giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân
Với chức năng, nhiệm vụ là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân, đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân, Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc củng cố mối quan hệ máu thịt giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân.
Nhận thức rõ yêu cầu của tình hình mới, thời gian qua, MTTQ đã chủ động triển khai chuyển đổi số trong toàn hệ thống như một giải pháp căn cơ nhằm nâng cao hiệu quả công tác vận động, tập hợp nhân dân, đồng thời tăng cường năng lực thực hiện chức năng giám sát và phản biện xã hội.
Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài và Phó chủ tịch - Tổng thư ký Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam Hà Thị Nga quyên góp ủng hộ đồng bào bị thiệt hại do bão lũ gây ra
Ảnh: VGP
Chuyển đổi số trong hoạt động của MTTQ là bước cụ thể hóa chủ trương lớn của Đảng về xây dựng Chính phủ số, xã hội số, công dân số; đồng thời phản ánh sự chuyển biến mạnh mẽ trong tư duy lãnh đạo, chỉ đạo và phương thức tổ chức thực hiện nhiệm vụ chính trị. Nhờ ứng dụng công nghệ số, công tác tuyên truyền, vận động của Mặt trận ngày càng linh hoạt, kịp thời, có chiều sâu, mở rộng phạm vi và đối tượng tiếp cận, nhất là đối với giới trẻ, người lao động và đồng bào vùng sâu, vùng xa.
Theo bà Hà Thị Nga (Ủy viên T.Ư Đảng, Phó bí thư thường trực Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể T.Ư, Phó chủ tịch - Tổng thư ký Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam), việc ứng dụng công nghệ số còn góp phần nâng cao năng lực định hướng dư luận xã hội, giúp Mặt trận chủ động nắm bắt, phân tích các luồng thông tin, kịp thời phản ánh tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân với Đảng, Nhà nước; đồng thời tham gia đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, các thông tin xuyên tạc, gây chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Không dừng lại ở đó, chuyển đổi số còn tạo điều kiện để Mặt trận đổi mới căn bản phương thức nắm tình hình nhân dân theo hướng trực tiếp, đa chiều, dựa trên dữ liệu và tương tác hai chiều. Đây là tiền đề quan trọng để nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội, khẳng định rõ hơn vai trò của Mặt trận là cầu nối chính trị vững chắc giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân trong kỷ nguyên số.
"Phát huy sức mạnh đại đoàn kết không chỉ là khẩu hiệu mang tính tuyên truyền, mà là quá trình đổi mới toàn diện về tổ chức bộ máy, phương thức hoạt động và cách thức vận động nhân dân. MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và các tổ chức thành viên đang thực hiện quá trình đó bằng quyết tâm chính trị cao, tư duy chiến lược và cách tiếp cận hiện đại. Khi tinh thần đổi mới này được lan tỏa đến từng cấp, từng tổ chức cơ sở, sức mạnh đại đoàn kết dân tộc sẽ tiếp tục được nhân lên, trở thành động lực to lớn cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc", bà Hà Thị Nga nhấn mạnh.
Hiện thực hóa tinh thần "gần dân - gần cơ sở - gần không gian số"
Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Đại hội đại biểu Đảng bộ MTTQ, các đoàn thể T.Ư lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, MTTQ Việt Nam cùng các tổ chức chính trị - xã hội và các tổ chức thành viên đã triển khai nhiều mô hình hoạt động mới, thể hiện rõ tư duy đổi mới, hành động quyết liệt và quyết tâm chính trị cao. Nổi bật trong số đó là mô hình "Mặt trận số" - một bước đi mang tính đột phá, góp phần hình thành không gian số đại đoàn kết toàn dân tộc.
"Mặt trận số" được thiết kế như một nền tảng tương tác hai chiều giữa nhân dân với Mặt trận và các cơ quan chức năng, tạo điều kiện để người dân trực tiếp phản ánh, kiến nghị, tham gia thảo luận các vấn đề liên quan đến đời sống xã hội. Thông qua việc kết nối đồng bộ với cổng dịch vụ công và hệ thống dữ liệu dùng chung, các ý kiến của nhân dân được tiếp nhận, xử lý kịp thời, công khai, minh bạch, qua đó củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.
Thực tiễn triển khai cho thấy, mô hình này không chỉ góp phần nâng cao mức độ hài lòng của người dân, mà còn khẳng định vai trò giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận theo hướng chủ động, bài bản, có chiều sâu. Theo đánh giá của bà Hà Thị Nga, "Mặt trận số" không đơn thuần là sự thay đổi về công cụ làm việc, mà là sự chuyển đổi căn bản phương thức hoạt động của Mặt trận, từ cách làm thủ công, phân tán sang phương thức hiện đại, có hệ thống, dựa trên dữ liệu và công nghệ.
Song song với đó, hàng loạt hệ thống thông tin quan trọng lần đầu tiên được triển khai đồng bộ, liên thông từ T.Ư đến cơ sở trong toàn hệ thống Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội, bao gồm: hệ thống thông tin điều hành tác nghiệp; hệ thống quản lý đoàn viên, hội viên và tổ chức cơ sở; hệ thống quản lý công tác giám sát, phản biện xã hội; hệ thống theo dõi, thu thập thông tin trên không gian mạng. Những nền tảng này đã cụ thể hóa một cách sinh động tinh thần "gần dân - gần cơ sở - gần không gian số", tạo điều kiện để Mặt trận bám sát thực tiễn đời sống nhân dân hơn bao giờ hết.
Tạo nền tảng chính trị - xã hội vững chắc cho khối đại đoàn kết toàn dân tộc
Trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư tiếp tục tác động sâu rộng đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, chuyển đổi số đã trở thành yêu cầu tất yếu, là mệnh lệnh hành động đối với các tổ chức chính trị - xã hội. Thời gian qua, các tổ chức trong hệ thống Mặt trận đã chủ động đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, chuyển mạnh từ mô hình quản lý truyền thống sang mô hình kiến tạo nền tảng, phát triển hạ tầng và xây dựng hệ sinh thái số, qua đó mở rộng không gian tham gia của nhân dân vào các hoạt động chính trị - xã hội.
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, với vai trò là lực lượng xung kích của thanh niên cả nước, đã đi đầu trong việc ứng dụng công nghệ số, xây dựng hệ sinh thái chuyển đổi số dành cho đoàn viên. Các nền tảng quản lý đoàn viên, tổ chức hoạt động trực tuyến, ngân hàng ý tưởng sáng tạo, bản đồ số các điểm tình nguyện không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành phong trào, mà còn tạo môi trường thuận lợi để phát huy vai trò, trí tuệ và sức sáng tạo của thanh niên trong tham gia xây dựng đất nước.
Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đã xây dựng và vận hành ứng dụng "Phụ nữ Việt Nam" như một nền tảng số thống nhất, vừa là kênh cung cấp tri thức, kỹ năng thiết yếu cho hội viên, vừa là công cụ quan trọng để chuẩn hóa dữ liệu, tăng cường quản lý và kết nối hội viên trên phạm vi toàn quốc, từng bước hình thành hệ sinh thái số toàn diện của Hội.
Hội Nông dân Việt Nam cũng đang đẩy mạnh chuyển đổi số theo hướng xây dựng "Hội Nông dân 5.0", từng bước đưa công nghệ số vào sản xuất, tiêu thụ nông sản, đồng thời tăng cường kết nối với hội viên thông qua không gian mạng, qua đó nâng cao năng lực hội viên và thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững.
Cùng với các tổ chức chính trị - xã hội khác và các tổ chức thành viên, những nỗ lực đổi mới mạnh mẽ này đã và đang góp phần đưa MTTQ Việt Nam đến gần nhân dân hơn, phục vụ nhân dân hiệu quả hơn.
"Trong kỷ nguyên mới, khi công nghệ phát triển nhanh chóng và yêu cầu của nhân dân ngày càng cao, việc mở rộng không gian đại đoàn kết toàn dân tộc trên cả không gian thực và không gian số có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây chính là nền tảng chính trị - xã hội vững chắc để củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tăng cường sự đồng thuận xã hội, huy động và phát huy cao nhất trí tuệ, sức mạnh của toàn dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn mới", bà Hà Thị Nga nhấn mạnh.
