PV Thanh Niên vừa đến tận nơi để ghi lại những câu chuyện dung dị mà xúc động những ngày cận tết ở Quảng Ngãi. Nơi ấy, người lính và người dân miền biên viễn cùng chia ngọt sẻ bùi, bằng tất cả nghĩa tình và trách nhiệm.
Chan chứa tình Sông Thanh
Bên kia "cổng trời" Pêng Hu, mùa xuân không có mưa phùn lất phất, không có cánh én liệng chao trên mái nhà. Ở đó chỉ có mưa rừng dầm dề, vắt núi, ruồi vàng và nỗi nhớ nhà lặng lẽ gõ vào tim bao người ngày tết.
Thế nhưng, giữa miền biên viễn quạnh hiu ấy, những cán bộ, chiến sĩ Đồn biên phòng Sông Thanh (xã Đăk Blô, huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum cũ, nay thuộc Quảng Ngãi) vẫn đón tết với một thứ nắng rất riêng: nắng của nghĩa tình đồng đội và niềm tin nơi phên dậu Tổ quốc.
Cán bộ, chiến sĩ Đồn biên phòng Sông Thanh (Quảng Ngãi) trang trí cây hoa đào, đón Tết Bính Ngọ 2026
ẢNH: THANH TRUNG
Vất vả ở xứ mưa 9 tháng mỗi năm
Từ Trạm biên phòng Sông Thanh vào đồn hơn 12 km, nhưng quãng đường ấy đủ để người ta hiểu vì sao nơi đây được gọi là "xứ mưa 9 tháng".
Con dốc Pêng Hu mờ trong sương, phía trên là đỉnh Pêng Ơi (núi Cơm) cao gần 1.800 m so với mực nước biển, mây vần vũ như chạm tay là tới.
Qua "cổng trời", Đồn biên phòng Sông Thanh nằm ẩn dưới chân núi Pêng Ay, tựa lưng vào đại ngàn giáp biên giới Lào.
Do thời tết lạnh, mưa nhiều nên để có hoa cho ngày tết năm nay, Đồn biên phòng Sông Thanh (xã Đăk Blô, tỉnh Quảng Ngãi) chăm như "con mọn"
ẢNH: THANH TRUNG
Một góc dòng sông Thanh chảy qua trước mặt Đồn biên phòng Sông Thanh
ẢNH: P.A
Thiếu tá Vũ Đức Thắng, Chính trị viên Đồn biên phòng Sông Thanh, đón chúng tôi bằng nụ cười hiền.
Anh đùa: "Cứ có khách vào là trời tạnh nắng. Khách ra về, mưa lại đổ xuống". Ở đây, mưa, mây, sương, vắt và ruồi vàng được coi như "đặc sản".
Một làng đồng bào Giẻ Triêng dưới chân núi ở Đăk Blô
ẢNH: P.A
Trưa bỗng hửng nắng. Rừng xuân khoe sắc, tiếng khỉ, vượn vọng từ cánh rừng trước mặt nghe thánh thót. Thiếu tá Thắng chỉ cười: "Nắng thế này, tí nữa ruồi vàng bay ra cho mà xem". Quả nhiên như vậy.
Ở Sông Thanh, mưa gần như kéo dài 9 tháng trong năm. Có năm, 3 tháng liền không thấy mặt trời. Ba tháng nắng hiếm hoi, bộ đội tranh thủ phơi củi, dự trữ cho cả năm.
Vườn tăng gia xanh mướt nhưng chẳng phải lúc nào cũng "được mùa". Xoài non rụng, ổi bị ruồi vàng chích hỏng. Năm mưa nhiều, hoa hồng, đào cũng "quên" nở đúng dịp tết.
Thế nhưng, giữa gian khó, những con số vẫn mang lại niềm vui: đàn heo sọc từ 5 con giống sinh sôi thành 30 con; 12 con bò gặm cỏ trên triền đồi. Có năm rét quá, bò chết cả đàn. Năm nay, giữ được đàn gia súc đã là một cái tết đủ đầy hơn.
22 năm… biên giới có dân
Đồn biên phòng Sông Thanh thành lập đã 22 năm. Nhưng suốt 21 năm, quanh đồn không một mái nhà dân. "Thèm dân lắm mà không có", một cán bộ trẻ bộc bạch.
Mấy tháng gần đây, đồn được phân công quản lý làng Đăk Poók với hơn 100 hộ, trên 500 nhân khẩu. Có dân, niềm vui như tràn vào doanh trại. Bởi với lính biên phòng, có dân là có sẻ chia, có yêu thương.
Cùng nhau gói bánh chưng
ẢNH: THANH TRUNG
Trang trí thêm cho cây hoa đào, cho tết thêm ấm nồng
ẢNH: THANH TRUNG
Ở Đăk Poók, 6 năm trước, đơn vị nhận nuôi cháu A Trung theo chương trình "Nâng bước em đến trường". Mồ côi cha, mẹ đi làm thuê xa, cậu bé sống với bà ngoại trong căn nhà xiêu vẹo. Con đường đến lớp của em gập ghềnh không chỉ vì dốc núi.
Từ ngày được các chú biên phòng đỡ đầu, A Trung có thêm sách vở, quần áo và cả niềm tin. Ngoài em, cháu A Tàu cũng được đơn vị hỗ trợ học đến hết lớp 12 và sẵn sàng đồng hành nếu các em tiếp tục học cao hơn. "Chỉ cần các em cố gắng, đơn vị sẽ không bỏ cuộc", thiếu tá Thắng nói.
Không chỉ bên này biên giới, từ năm 2016, cán bộ, chiến sĩ Đồn biên phòng Sông Thanh còn sang cụm bản Đăk Ba, huyện Đăk Chưng, tỉnh Sê Kông (Lào) giúp đỡ cháu Kế Xy - cậu bé mất cha, mẹ đau ốm triền miên. Mười năm bền bỉ hỗ trợ việc học, hỗ trợ khi gia đình khó khăn, tình cảm của người lính Việt đã in dấu nơi đất bạn.
Biên giới không chỉ là đường kẻ trên bản đồ. Ở đó có những mối dây ràng buộc bằng nghĩa tình, được thắt chặt bằng sự kiên trì và trái tim nhân hậu.
Tết ấm tình đồng đội
Chúng tôi là đoàn khách đầu tiên đến đồn kể từ Tết Dương lịch 2026. Ở đây ít khách. Nhiều khi lãnh đạo lên thăm chỉ dừng ở Trạm biên phòng hoặc ngoài Đăk Blô vì đường khó đi.
Để gói bánh tết, lính Sông Thanh tự lo mọi thứ. Người tìm lá dong, người chẻ lạt. Sân doanh trại, cây đào được dựng lên, mấy sợi dây kim tuyến lấp lánh giữa nền rừng xanh.
Trung tá Khuất Quang Lượng chỉ cho chiến sĩ A Thuận gói bánh
ẢNH: P.A
Chậu hoa ly chắt chiu của lính quân hàm xanh
ẢNH: THANH TRUNG
Anh lính trẻ A Thuận được trung tá Khuất Quang Lượng cầm tay chỉ cách gói bánh chưng. "Phen này con về nhà gói cho mẹ được rồi", Thuận cười. Ở đây, trước khi ra quân, lính trẻ nào cũng biết gói bánh chưng, bánh tét, như một kỹ năng sống.
Đêm giao thừa, khi nồi bánh vớt lên trong khoảnh khắc năm mới, chỉ huy đồn mời toàn đơn vị về hội trường chúc tết. Sau đó, mỗi người có 30 phút "khung trời riêng" để gọi điện về gia đình. Sóng điện thoại cứ chập chờn theo gió núi...
Ngày tết, đơn vị ưu tiên cho những chiến sĩ quê xa Hà Tĩnh, Quảng Trị, Thanh Hóa, Nghệ An... về phép. Còn lại ở lại trực. Ở quê nhà, những người vợ lặng lẽ đón xuân cùng con nhỏ. "Lấy chồng lính biên phòng là quen với tết 'phòng không", một sĩ quan trẻ cười mà mắt chùng xuống.
Các chỉ huy thay nhau trực tết. Lính biên cương quen đón tết xa nhà, nhưng không phải sỏi đá mà không biết buồn. Chỉ là, trong gian khó ấy, tình đồng đội sưởi ấm tất cả.
Tổ tuần tra biên giới lên đường
ẢNH: P.A
Đường tuần tra phải cắt rừng gia để đi
ẢNH: THANH TRUNG
Vượt qua dòng sông giữa đường tuần tra
ẢNH: THANH TRUNG
Sáng mùng 1, đồn trưởng trực tiếp dẫn anh em đi tuần tra biên giới. Con đường tuần tra phải vạch lá rừng mà đi, giữa bầu trời mưa rừng lất phất.
Xuân ở Sông Thanh không rực rỡ sắc màu, nhưng trong từng bước chân người lính là nhịp đập bình yên của Tổ quốc.
