Lớn mạnh nhờ mô hình hệ sinh thái đa dạng cùng sự năng động trong việc ứng dụng công nghệ, khối ngân hàng tư nhân được biết đang dẫn dắt cuộc đua về tốc độ tăng trưởng tổng tài sản.
Nhiều ngân hàng lãi trên 30.000 tỷ đồng và tài sản vượt 1 triệu tỷ đồng
Theo thống kê từ báo cáo tài chính hợp nhất quý IV và cả năm 2025 của 27 ngân hàng niêm yết, tổng tài sản toàn hệ thống đã chạm mốc hơn 21,14 triệu tỷ đồng, tăng tới 23% so với cuối năm 2024. Đây là mức mở rộng mạnh mẽ nhất trong nhiều năm trở lại đây, đáng chú ý hơn cả là cục diện tên tuổi các ngân hàng có quy mô tài sản vượt mốc 1 triệu tỷ đồng cho thấy sự dịch chuyển đáng kể.
Nếu như giai đoạn 2016-2024, mốc 1 triệu tỷ đồng gần như chỉ giới hạn ở nhóm quốc doanh, thì năm 2025 thêm nhiều nhà băng tư nhân đã vươn mình, có thể kể đến VPBank, Techcombank và ACB.
Tháng 6/2025, Techcombank gia nhập với tổng tài sản 1,037 triệu tỷ đồng. Tính đến 31/12/2025, tổng tài sản của Techcombank vượt 1,19 triệu tỷ đồng, tăng 22% so với đầu năm.
Đến tháng 12/2025, VPBank và ACB cùng công bố tổng tài sản năm 2025 vượt mốc triệu tỷ đồng. Như vậy, hệ thống hiện có tới 8 ngân hàng thương mại sở hữu tổng tài sản trên 1 triệu tỷ đồng, bao gồm nhóm Big4 và 5 ngân hàng tư nhân là MB (đạt 1 triệu tỷ đồng vào năm 2024), 3 cái tên mới.
Không chỉ quy mô tài sản, 2025 cũng là năm chứng kiến nhiều ngân hàng có lãi trên 30.000 tỷ đồng. Con số năm nay được biết tăng gấp đôi so với năm ngoái, hầu hết là sự góp mặt mới của các nhà băng tư nhân là MB, VPBank, HDBank và Techcombank có lần đầu lãi trên 30.000 tỷ đồng.
Khối tư nhân cũng đang cho thấy tỷ suất sinh lời trên tài sản (ROA) vượt trội. Năm qua, Techcombank tiếp tục duy trì vị trí quán quân toàn hệ thống với ROA đạt 2,39%. Đáng chú ý là sự vươn lên mạnh mẽ của VPBank ở vị trí thứ hai với ROA là 2,23%, theo sát là HDBank (2,09%) và MB (2%).
Đây đều là những con số đáng ghi nhận khi đặt trong bối cảnh quy mô tài sản của các ngân hàng này đã rất lớn. Trong khi đó, nhóm ngân hàng quốc doanh như Vietcombank đạt ROA 1,55%, VietinBank vào mức 1,35% hay BIDV chỉ ở khoảng 1%. Điều này phản ánh đặc thù của khối quốc doanh đóng vai trò bệ đỡ, đảm bảo thanh khoản và ổn định vĩ mô, nên biên lợi nhuận thường mỏng hơn so với sự năng động và khẩu vị rủi ro linh hoạt của khối tư nhân.
Động lực từ đâu?
Lý giải cho sự bùng nổ về quy mô và lợi nhuận của nhóm tư nhân trong năm 2025, giới chuyên môn chỉ ra 2 động lực chính, gồm: tăng trưởng tín dụng và sự cộng hưởng từ hệ sinh thái tài chính.
Thứ nhất, về tăng trưởng tín dụng (động lực thúc đẩy tăng trưởng về quy mô tài sản), năm 2025 MB tăng trưởng dư nợ khách hàng trên 35%, VPBank tăng 35% (riêng lẻ) và Techcombank tăng trên 18%. Việc MB và VPBank sở hữu dư nợ cho vay khách hàng xấp xỉ hoặc vượt 1 triệu tỷ đồng là bệ phóng trực tiếp đẩy tổng tài sản tăng vọt.
Bên cạnh đó, với hệ sinh thái (ngân hàng - chứng khoán - bảo hiểm - tài chính tiêu dùng) ngày càng rõ rệt đã giúp VPBank hay Techcombank gia tăng về quy mô tài sản. Như VPBank có VPBankS (tài sản hơn 73.000 tỷ đồng); Techcombank cũng hưởng lợi lớn từ sự phát triển của công ty chứng khoán TCBS trong cơ cấu tài sản hợp nhất.
Khối tư nhân cũng được chuyên gia đánh giá tích cực trong cuộc đua mới mang tên ứng dụng công nghệ.
Ngành ngân hàng sắp bước vào cuộc đua mới
Bước sang năm 2026, khi tăng trưởng tín dụng dự kiến duy trì quanh mức 15%, bài toán đặt ra cho các nhà băng không còn đơn thuần là mở rộng quy mô, mà là quản trị chất lượng tài sản trên nền tảng quy mô khổng lồ đó.
Ứng phó, các tổ chức tài chính tại Việt Nam đang đẩy nhanh việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), song những lo ngại về an ninh và hạn chế của hạ tầng công nghệ cũ vẫn là rào cản lớn đối với việc mở rộng triển khai. Đây là kết quả từ nghiên cứu mới của Finastra, một tập đoàn trong lĩnh vực phần mềm cho ngành dịch vụ tài chính.
Theo khảo sát, 94% tổ chức tài chính tại Việt Nam dự kiến tăng đầu tư vào AI trong 12 tháng tới, cho thấy quyết tâm mạnh mẽ trong việc mở rộng năng lực AI bất chấp những thách thức mang tính cấu trúc.
Các tổ chức ưu tiên ứng dụng AI nhằm tăng tốc độ xử lý thanh toán, cho vay, củng cố quản trị rủi ro, nâng cao chất lượng ra quyết định và cải thiện năng suất của đội ngũ phát triển công nghệ.
Báo cáo Financial Services State of the Nation 2026 của Finastra cho thấy 7/10 tổ chức tại Việt Nam đã chủ động triển khai AI, đặc biệt trong các lĩnh vực dịch vụ - hỗ trợ khách hàng, marketing - truyền thông khách hàng và phát triển phần mềm/công nghệ thông tin.
Đồng thời, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng hiện đại hóa công nghệ và bảo mật đã trở thành ưu tiên hàng đầu. Các tổ chức tài chính tại Việt Nam đang đầu tư vào nền tảng dữ liệu hiện đại và hệ thống giám sát mối đe dọa theo thời gian thực nhằm ứng phó với rủi ro số gia tăng, sự siết chặt giám sát từ cơ quan quản lý và mức độ phụ thuộc ngày càng lớn vào công nghệ trong các hoạt động cốt lõi.
Khảo sát năm 2026 được Finastra thực hiện với các lãnh đạo cấp cao tại tổ chức tài chính và ngân hàng ở Pháp, Đức, Hồng Kông, Nhật Bản, Mexico, Saudi Arabia, Singapore, UAE, Anh, Mỹ và Việt Nam.
Khảo sát cũng chỉ ra, trải nghiệm khách hàng đã trở thành yếu tố then chốt để cạnh tranh, khi 42% tổ chức tài chính cho biết việc nâng cao chất lượng dịch vụ, cá nhân hóa trải nghiệm, cùng với đảm bảo an toàn và bảo mật dữ liệu cá nhân và doanh nghiệp hiện là những yêu cầu hàng đầu từ phía khách hàng.
