Rằm tháng Chạp được xem là cột mốc quan trọng, khi một năm cũ gần như đã khép lại và gia đình bắt đầu bước vào giai đoạn chuẩn bị đón Tết. Sau thời điểm này, theo quan niệm dân gian, gian bếp không chỉ là nơi nấu nướng mà còn là nơi giữ khí, giữ lộc cho cả năm mới.
Nhiều người chỉ chăm lo dọn dẹp nhà cửa, sắm sửa đồ đạc mà quên mất một chi tiết rất nhỏ nhưng được ông bà xưa đặc biệt coi trọng: gia vị trong bếp. Có những loại gia vị không chỉ để nêm nếm món ăn, mà còn mang ý nghĩa phong thủy – tâm linh, giúp gia đình giữ sự ổn định và đón vận may trong năm mới.
Ảnh minh họa
Muối – gia vị giữ nền, giữ lộc
Đứng đầu danh sách luôn là muối. Trong quan niệm dân gian, muối tượng trưng cho sự bền vững, ổn định và khả năng “neo” lại những điều tốt đẹp. Người xưa tin rằng, sau Rằm tháng Chạp, nếu trong bếp thiếu muối hoặc chỉ dùng các loại gia vị pha sẵn thay thế, thì khí trong nhà dễ tán, khó tụ.
Muối không cần nhiều, nhưng phải có. Một hũ muối sạch, khô ráo trong bếp được xem là biểu trưng cho việc giữ lộc cuối năm, không để phúc phần trôi đi trước thềm năm mới. Khi nấu ăn, vị mặn nền từ muối giúp món ăn tròn vị, tạo cảm giác đủ đầy và yên tâm – điều rất quan trọng trong những ngày cuối năm nhiều biến động.
Gừng – gia vị dẫn khí, tạo sinh khí mới
Khác với muối mang tính giữ, gừng lại được xem là gia vị có tác dụng kích hoạt và dẫn khí. Gừng có tính ấm, thường được dùng trong các món ăn cuối năm để cân bằng cơ thể khi thời tiết lạnh và bữa ăn nhiều đạm, nhiều nếp.
Theo quan niệm phong thủy, sau Rằm tháng Chạp là lúc gia đình cần “đánh thức” sinh khí mới. Việc bổ sung gừng trong bếp, dùng gừng một cách vừa phải trong món kho, món canh hay trà gừng nhẹ được cho là giúp không khí trong nhà ấm áp, bớt trì trệ. Người xưa tin rằng, bếp có gừng thì khí dễ lưu thông, lộc đến không bị nghẽn.
Nước mắm – gia vị kết nối, giữ hòa khí
Nếu muối giữ nền, gừng dẫn khí, thì nước mắm lại đại diện cho sự gắn kết. Trong bữa cơm Việt, nước mắm không chỉ là gia vị mà còn là thứ kết nối các món ăn, làm bữa cơm tròn vị và ấm cúng hơn.
Theo quan niệm dân gian, sau Rằm tháng Chạp, bếp nên có chai nước mắm ngon, trong, mùi dễ chịu. Nước mắm được xem là biểu tượng của sự hòa hợp và sum vầy, rất phù hợp với giai đoạn chuẩn bị đón Tết – khi gia đình mong yên ấm, thuận hòa để bước sang năm mới.
Gia vị hiện đại nhiều nhưng không nên thiếu gia vị gốc
Ảnh minh họa
Ngày nay, gian bếp hiện đại có vô số loại gia vị tiện lợi. Tuy nhiên, người xưa cho rằng càng gần Tết, càng nên quay về những gia vị gốc: muối, gừng, nước mắm. Đây là những thứ mang tính nền tảng, không phô trương nhưng giúp khí trong bếp ổn định và bền lâu.
Không phải cứ mua thật nhiều gia vị là đón được lộc. Điều quan trọng là bếp có đủ những thứ căn bản, được giữ gìn sạch sẽ, dùng đúng cách và nấu bằng sự để tâm.
Đón lộc bắt đầu từ gian bếp
Sau Rằm tháng Chạp, việc bổ sung lại những gia vị quen thuộc trong bếp không chỉ để nấu ăn ngon hơn, mà còn là cách người Việt xưa chuẩn bị tinh thần cho năm mới. Một gian bếp ấm, đủ gia vị gốc, bữa cơm tròn vị, chính là nền tảng cho sự yên ổn và đủ đầy.
Bởi sau cùng, lộc không chỉ đến từ những điều lớn lao, mà đôi khi bắt đầu từ chính căn bếp và cách ta trân trọng từng bữa cơm trong gia đình.
