Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky (Ảnh: AFP).
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky có ý định thảo luận trực tiếp các vấn đề lãnh thổ với nhà lãnh đạo Nga Vladimir Putin và đã chỉ đạo nhóm của mình chuẩn bị cho kịch bản sẽ diễn ra một cuộc gặp mặt trực tiếp như vậy, ông Zelensky cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Axios.
Theo ông Zelensky, cách tốt nhất để đạt được đột phá trong các vấn đề lãnh thổ là thông qua một cuộc gặp trực tiếp với ông Putin.
Tổng thống Ukraine cũng tiết lộ rằng ông đã chỉ đạo nhóm của mình nêu vấn đề về một cuộc gặp giữa các nhà lãnh đạo trong tương lai tại các cuộc đàm phán ở Geneva.
Trong các ngày 17-18/2, vòng đàm phán thứ 3 giữa Ukraine và Nga đang diễn ra tại Geneva, Thụy Sĩ dưới sự trung gian của Mỹ.
Thư ký Hội đồng An ninh và Quốc phòng Quốc gia Rustem Umerov, người dẫn đầu phái đoàn Ukraine, cho biết nhóm đang làm việc một cách mang tính xây dựng, tập trung và không có những kỳ vọng không cần thiết.
Trở ngại chính trong các cuộc đàm phán giữa Ukraine và Nga vẫn là vấn đề lãnh thổ. Nga đưa ra các yêu cầu cứng rắn, tìm cách giành toàn quyền kiểm soát vùng Donetsk.
Tuy nhiên, Ukraine không có ý định nhượng bộ lãnh thổ cho Nga và khẳng định phải thực hiện ngừng bắn dọc theo đường tiếp xúc hiện tại.
Đại sứ Mỹ tại NATO Matthew Whitaker nhấn mạnh rằng các vấn đề lãnh thổ vẫn là vấn đề khó khăn nhất trong các cuộc đàm phán. Ông cho biết để chấm dứt chiến sự, cả hai nước phải tìm ra các điều khoản mà Ukraine có thể chấp nhận và Nga đồng ý.
Vào cuối tháng 1, trợ lý Điện Kremlin Yuri Ushakov tuyên bố rằng Moscow sẵn sàng bảo đảm an ninh và điều kiện làm việc cho ông Zelensky nếu ông tới Nga để tiếp tục các cuộc thảo luận nhằm chấm dứt chiến sự.
Tuy nhiên, Tổng thống Ukraine đã bác bỏ việc đàm phán tại Nga hoặc Belarus, cho rằng Moscow là một bên trong cuộc chiến, còn Minsk là đồng minh của Nga.
“Tôi cũng có thể mời ông ấy tới Kiev, cứ để ông ấy đến. Tôi công khai mời ông ấy, nếu ông ấy muốn”, ông Zelensky nói trong buổi họp báo ngày 30/1 với các nhà báo, trực tiếp mời ông Putin tới Kiev đàm phán trực tiếp.
Hai nhà lãnh đạo chưa từng gặp trực tiếp kể từ khi xung đột bùng nổ. Lần gặp trước đó giữa 2 ông là trong khuôn khổ đàm phán Định dạng Normandy năm 2019.
Mặt khác, ông Zelensky ngày 17/2 thừa nhận Tổng thống Mỹ Donald Trump gây sức ép với Ukraine dễ hơn so với Nga, trong bối cảnh ông Trump công khai thúc giục Ukraine nhượng bộ trong các cuộc đàm phán hòa bình.
Ông Zelensky nói rằng việc ông Trump nhiều lần công khai kêu gọi Ukraine nhượng bộ, đặc biệt về lãnh thổ ở khu vực Donbass, là không công bằng, vì điều đó đặt gánh nặng thỏa hiệp lên Kiev thay vì Moscow.
Ông nhấn mạnh rằng hòa bình lâu dài không thể đạt được bằng cách “trao chiến thắng” cho Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Ông cũng nhấn mạnh lại rằng bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào cũng phải được đưa ra trưng cầu dân ý tại Ukraine, nhưng ông cho rằng người dân Ukraine sẽ bác bỏ một thỏa thuận bao gồm việc rút quân đơn phương khỏi lãnh thổ Donbass.
Ông Zelensky cho rằng việc “đóng băng” các đường ranh giới chiến sự hiện tại trong khu vực có thể được công chúng Ukraine chấp nhận nếu điều đó được phản ánh trong một thỏa thuận.
